‘Franse vlecht’ van Anne Tyler

Het is 2010 als Serena en haar vriendje James haar neef Nicholas op het station van Philadelphia tegenkomen. Tenminste, Serena denkt dat het haar neef is maar zeker weet ze het niet. James is wat doortastender en spreekt Nicholas aan. Het klopt hij is de neef. James verbaast zich over het feit dat Serena haar eigen neef niet herkent. Hij kent zijn familieleden allemaal tot in de zoveelste graad. Serena kan niet goed uitleggen hoe het in haar familie zit. Wel dat ze die nauwelijks kent. Een ‘los zand’ familie. 

Mercy
Via Serena komen we bij haar grootouders terecht, Robin en Mercy. Ouders van twee dochters en een zoon. Als ze allemaal het huis uit zijn begint Mercy weer te schilderen, ze vindt een atelier en langzaam maar zeker trekt ze daarin. Ze gaat niet bij Robin weg, geeft hem de illusie dat alles nog wel goed gaat, maar eigenlijk heeft ze schoon genoeg van het huwelijk. Ze kiest voor zichzelf. 

Dochters en zoon
Hun twee dochters verschillen als dag en nacht. Alice is serieus, bedachtzaam, berekenend. Lily daarentegen een wildebras, onafhankelijk, impulsief. Ze trouwt een motorbiker, raakt zwanger van een ander, zet de motorman genadeloos aan de dijk en gaat met de kantoorman verder. Alice daarentegen heeft een degelijk huwelijk en hoge verwachtingen van haar kinderen. Hun broer David onttrekt zich het liefst aan zijn familie. Zodra hij studeert komt hij vrijwel niet meer thuis, leeft zijn eigen leven. Hij is de vader van de onbekende neef Nicholas. 

Verweven
Zo volgen we hap snap de familie Garrett. Soms met grote sprongen in de tijd, vooruit en achteruit, soms vanuit het gezichtspunt van een kind, dan weer vanuit de beleving van Robin of Mercy. Je leert ze allemaal heel goed kennen, de vier generaties, want het verhaal eindigt met neef Nicholas die in coronatijd samen met zijn zoontje Benny tijdelijk bij zijn ouders David en Greta intrekt. David kijkt terug op zijn leven, weet nog precies het moment waarop hij zijn vader Robin ging verafschuwen. Ziet in zijn kleinzoon Benny gelijkenissen met zijn vader en zussen en beseft dan dat een familie is als een Franse vlecht, verweven tot in het oneindige. 

Anne Tyler blijft waanzinnig goed schrijven, elke roman van haar hand heeft, zonder nadrukkelijk te zijn, zoveel zeggingskracht.  Fenomenaal! 

‘Een rooie aan de kant van de weg’ van Anne Tyler

Micah Mortimer leidt een rustig en aangenaam leven. Hij heeft het warme maar chaotische gezin waarin hij opgroeide achter zich gelaten. Zelf houdt hij van rust, reinheid en regelmaat.  Zijn studie heeft hij niet afgemaakt, hij heeft een baantje als conciërge in een appartementengebouw,  met gratis wonen in het souterrain, en heeft een eigen bedrijfje in de ic. Zo nu en dan is er een vriendin, nu is dat Cass. Maar de relatie begint wel wat te haperen. Zijn interesse in haar loopt langzaam terug. 

Zoon
De komst van Brink, zoon van een oud studiegenootje Lorna, zet zijn leven op de kop. De jongen denkt dat Micah zijn vader zou kunnen zijn, Micah weet wel beter. Dat vaderschap is onmogelijk, Lorna was tijdens hun samenzijn nogal preuts, het was er dus nooit van gekomen.  Het verblijf van Brink is echter maar kort, als de jongen weigert zijn moeder te bellen zet Micah hem op straat. 

Vriendin
Maar daarmee is het probleem niet opgelost. Zijn vriendin  Cass is boos op hem, hij geeft een wildvreemde jongen onderdak terwijl zij mogelijk uit huis gezet wordt. Zij vertrekt boos, de relatie is over! De hele familie en Lorna gaan zich vervolgens overal mee bemoeien, het rustige, regelmatige leven is echt voorgoed voorbij.  Hoe krijgt hij weer rust? Is zijn relatie definitief naar de knoppen? Heeft zijn familie gelijk en moet hij wat losser worden? Vragen, vragen, vragen waarop Micah geen antwoord heeft. 

Zielenroerselen
Anne Tyler is werkelijk geniaal in het beschrijven van de zielenroerselen van Micah. Een ritje met de auto levert zoveel gedachten en gedetailleerde waarnemingen op dat het lijkt of je zelf in de auto zit. Die waarnemingen worden kort en krachtig geformuleerd, zoals bijvoorbeeld een opmerking over Lorna: “Dwingende vrouw. Ze dirigeerde hem met haar neus, hield hem in de houdgreep met haar blik”. Het levert een heerlijk boek op, literair en  toegankelijk. Anne Tyler (1941) heeft een aantal prachtige romans op haar naam staan, waarvan ‘Klokkendans’ uit 2018 ook in Boek van de Week besproken is. 

‘Klokkendans’ van Anne Tyler

Willa Drake is een volgzame vrouw. Altijd al geweest. Als kind opgroeiend in een gezin met een temperamentvolle moeder, een uiterst flegmatieke vader en een onzichtbaar zusje is zij degene die de figuurlijke klappen opvangt. Ze past zich aan. Als er al beslissende momenten waren gingen ze bijna onhoorbaar voorbij.  Toen ze elf was verdween haar moeder.  Niet voor lang en het is eerder gebeurd. Maar deze keer zal Willa nooit vergeten.  Op haar achttiende leert ze tijdens haar opleiding Derek kennen.  Over haar oren verliefd besluit ze met hem verder te gaan, ze laat haar studie vallen en volgt hem naar Californië. Zo wordt haar leven door anderen uitgestippeld. Een ander beslist en Willa doet datgene waarvan ze denkt dat van haar verwacht wordt.

Schietincident

Inmiddels is het 2017 als Willa gebeld wordt door een vrouw die haar vertelt dat haar ex-schoondochter het slachtoffer is geworden van een schietincident en haar hulp nodig heeft.  Hals over kop vertrekt Willa samen met haar tweede echtgenoot Peter naar Baltimore.  Schoondochter Denise is nog in het ziekenhuis, haar negenjarige dochter Cheryl is alleen thuis. Weliswaar omringd door meelevende buren, maar toch, Willa’s hulp is zeer gewenst.  Echtgenoot Peter dringt al snel aan op terugkeer naar hun comfortabele leven in Arizona, Willa verzint steeds meer smoesjes en uitvluchten om niet mee te gaan. Het bevalt haar in de achterstandswijk in Baltimore. De omgang met de excentrieke buren, de aanhankelijkheid van Cheryl, Willa heeft het eigenlijk heel erg naar de zin, zij wil blijven.

Juweeltjes

Anne Tyler is zeker één van mijn favoriete schrijvers. Haar karakters, hun ontwikkeling, niets is voorspelbaar en toch achteraf zo logisch. Niets menselijks is ze vreemd, wonderlijke types, toch ga je van ze houden.  Haar stijl, opmerkzaam en gedetailleerd, toch blijft er ook genoeg te raden.  ‘Klokkendans’ is een heerlijk boek dat je in één keer uit wil lezen, wegleggen is geen optie. Anne Tyler [1941] heeft tal van boeken op haar naam, won grote literaire prijzen en de verfilming van haar roman ‘Dinner At The Homesick Restaurant’ is legendarisch.