‘Kusje erop’ van Tijn Elferink en Rutger Verhoeff

“Bitter in de mond maakt het hart gezond, van op hoge hakken lopen wordt je incontinent, dik zijn is je eigen schuld, het weer is een voorspeller van pijnlijke gewrichten en walnoten zijn goed voor je hersenen”. De auteurs van ‘Kusje erop’ zijn op zoek gegaan naar de waarheid achter deze en 65 andere gezondheidsmythes. Elferink als gezondheidsjournalist en Verhoeff als huisarts. 

Bitter

Om op dat eerste terug te komen, bitter is eigenlijk een waarschuwingssein. Voor planten is het een verdedigingsmechanisme. Je zou dus denken dat het helemaal niet zo gezond is. Toch zijn er bittere planten / vruchten die we zijn gaan waarderen. Zoals cacao, olijfolie en koffie en thee. Die hoge hakken, daar zijn de geleerden nog niet over uit. Er is wel een standsverandering van de voeten die de activiteit van de bekkenbodemspieren zou kunnen veranderen. Maar of dat incontinentie tot gevolg heeft?!

Vierkante ogen
Zo gaan de twee auteurs zeventig mythes langs. Sommige mythes zijn al eeuwen oud, andere een stuk recenter. De vierkante ogen die je van televisiekijken krijgt, is zo’n nieuwe. Veel op een klein scherm turen heeft zeker (negatieve) invloed op het oog. Maar vierkant worden ze er echt niet van. Dik zijn is meestal niet je eigen schuld. Er zijn zoveel factoren die daarbij een rol spelen. Onder andere zelfcontrole. Je hebt pech als die niet goed ontwikkeld is. Toch ben je niet verloren. Met de tips van dit tweetal heb je in elk geval een goed begin. 

Kusje erop
De mythes worden volgens twee vaste patronen beschouwd. Een aantal wordt in één pagina afgedaan, andere krijgen een uitgebreide behandeling. Zoals het kusje erop. Dat hielp altijd, zeker toen we klein waren. Als we groter worden, wordt het vaak vervangen door wrijven. En ook dat helpt. Door op hetzelfde moment een ander gevoel te ervaren wordt de pijn minder. Er zijn drie theorieën hierover, elk even plausibel. 

Elferink en Verhoeff hebben grondig onderzoek gedaan, veel bronnen bestudeerd en ook Dr. Google geconsulteerd. Hoewel de laatste niet erg betrouwbaar is, zo zeggen ze zelf. Een prettige schrijfstijl en een humoristische toon maken ‘Kusje erop’ een plezierig boek om door te nemen.

‘101 mythes over gezondheid’

Tegenwoordig is iedereen een expert op het gebied van gezondheid.  Noem een klacht of een kwaaltje en de buurvrouw, een vriendin of de sportleraar lepelen een middeltje op ter bestrijding van het ongemak. Maar hoe werkzaam zijn die middeltjes? Kun je ervan op aan dat ze niet gevaarlijk zijn of misschien zelfs het tegengestelde effect hebben? De Oostenrijkse Consumentenbond heeft 101 mythes onderzocht, de Nederlandse Consumentbond heeft hier voor een vertaling gezorgd.

Meditatie

Wat wordt er zoal besproken. Bijvoorbeeld of meditatie helpt bij chronische pijnklachten? Ja, er is een indicatie dat meditatie helpt beter met de pijn om te gaan. Is tandpasta met fluoride schadelijk voor de gezondheid? Nee, er is geen bewijs voor ernstige bijwerkingen bij normaal gebruik.   Is spierpijn een indicatie van een geslaagde training?  Nee, spieren worden beter door trainen, dat kan heel goed zonder spierpijn te krijgen.  Helpt oogtraining bij bijziendheid?  Helaas, hier valt geen verbetering te verwachten.

Desillusie

Het zijn niet alleen desillusies, gelukkig staan er ook onderzoeken in waarbij wel baat te vinden is. Voor de komende winter is het fijn te weten dat thijm een antibacteriële en schimmeldodende werking heeft. Maar urine niet helend is  bij wintertenen, dan hoef je daar niet aan te beginnen.  Misschien beter een stel extra warme sokken te kopen?  Dat een griepprik de kans op griep verkleint maar geen garantie is. Dat de volle maan niet verantwoordelijk is voor slecht slapen, nou ja, behalve dat het in die nachten extra licht is. Zo is er voor werkelijk van alles en nog wat een conclusie. En mocht iets niet werken wordt vaak een alternatief genoemd waar je wel baat bij kunt hebben.

Blauw licht

‘101 mythes over gezondheid’ is vooral een ontnuchterend boek, een goed antwoord op ophemelende artikelen op internet en sociale media. Beetje jammer is dat de gids  oorspronkelijk al in 2014 is verschenen en nu pas vertaald is. Het zou dus kunnen dat er nieuwe inzichten zijn. Zoals bij blauw licht dat slecht zou zijn bij het inslapen.  Gebruikers van smartphones en tablets hebben waarschijnlijk eerder last van bijziendheid. Maar helaas voor hen, de oogtraining werkt dus niet! Meer informatie en een literatuurlijst is te vinden op https://www.consumentenbond.nl/gezondgids/gezondgids-uitgelicht/gezondheidsmythes