‘Armoede krijg je gratis’ van Stella de Swart

Stella de Swart groeit op in een welvarend gezin in Het Gooi.  Vader komt uit een groot gezin uit Den Haag, moeder is geboren op Curaçao en heeft haar roots daar in Boca Sami.  Als Stella acht is gaan de ouders uit elkaar. De welvaart neemt wat af maar nog steeds hebben ze het goed. Volwassen, getrouwd en twee prachtige kinderen verder, heeft Stella een goede baan in de mode-industrie, woont riant in Amsterdam Zuid-Oost. Het gaat haar en haar partner zo goed dat ze een dure woning op IJburg kopen. 

Schulden
Als ze gaat scheiden en gezondheidsproblemen krijgt komt ze in een neerwaartse spiraal. Geen prachtig huis meer op IJburg maar een bovenwoning in een sjofele wijk in Amsterdam-Oost. Geen inkomsten meer, alleen nog maar schulden en een hypotheek als een molensteen om haar nek. Stella moet aan de bak en dat valt nog niet mee. Langzaam maar zeker wordt ze wijs in lokettenland. Leert ze de regels die bij armoede horen. Dat je niet meer dan een dossiernummer bent. 

Weerbaar
Maar Stella is weerbaar, zelfs baarmoederhalskanker of een gebroken enkel krijgen haar er niet onder. Ze vecht tegen vooroordelen. Zelfs De Correspondent, die ze hoog heeft zitten, weet niet beter te melden dan dat armen slechte sollicitatiebrieven schrijven, slecht gekleed op een gesprek komen, te veel lenen en niet sparen (waarvan?). Stella weet beter. Armoede is geen gebrek aan karakter, armoede is gebrek aan geld! Ze wordt steeds vaker als ervaringsdeskundige gevraagd mee te praten over armoede. Elke keer hamert ze er weer op: armoede maakt ziek, armoede vernietigt de toekomst. Armoedebeleid in Nederland is pleisters plakken, niet de patiënt genezen. 

Verplicht
Haar netwerk wordt groter en ze besluit een boek te schrijven.  Dat ze gaat uitgeven in eigen beheer. Via Facebook, het medium waar ze al jarenlang haar ervaringen spuit, vraagt ze hulp daarbij. Die krijgt ze volop. In de vorm van geld maar ook in praktische zin. Een boekhoudster, redactiemensen en ontwerpers. Het boek is er nu, een boek dat iedereen die met armoedebestrijding te maken heeft verplicht zou moeten lezen. Aan welke kant van de streep je ook zit. Zodat er weer een toekomst is. Een toekomst om naar uit te zien.

Wil je Stella volgen op Facebook ga dan naar: https://www.facebook.com/Stellamatchmaker

‘Shuggie Bain’ van Douglas Stuart

Shuggie Bain is zes als hij samen met zijn moeder Agnes door zijn vader Shug het huis uit wordt gezet. Daar is al heel wat aan vooraf gegaan. Zijn moeder is meer en meer gaan drinken. Vader Shug heeft daar genoeg van en heeft een huis in Pithead, het allerarmste en verst afgelegen deel van Glasgow geritseld. Agnes kan het niet geloven dat Shug haar aan de kant gezet heeft. Nog wel voor een dikzak met zeven kinderen. 

Tierelier
Shuggies grote zus Catherine en grote broer Leek zijn ook meeverhuisd. Catherine houdt het al snel voor gezien, zij verhuist met haar vriend naar Zuid-Afrika. Leek is met zijn eigen dingen bezig, tekenen en werken in een fabriek, het is dus Shuggie die voor zijn moeder zorgt. Het gaat met Agnes zienderogen achteruit. Ze drinkt als een tierelier, Shuggie houdt zijn hart vast als hij uit school komt. Voorzichtig gaat hij dan naar binnen, luistert heel goed en aan de hand van de geluiden die ze maakt weet hij hoe de vlag erbij hangt. 

Waardigheid
Ondanks al het drinken en de neerwaartse spiraal waar Agnes in zit, weet ze toch haar waardigheid te behouden. Keurig gekapt, goed gekleed, op stiletto’s en keurig Engels sprekend als ze naar buiten gaat. Dat valt slecht in de achterbuurt waar ze wonen, de vrouwen daar motten haar niet (de mannen wel, met veel drank op komen ze graag bij haar). 

Schlemiel
En de kinderen motten Shuggie niet. Hij is anders dan de andere kinderen, houdt niet van voetbal, speelt graag met meisjesspeelgoed, is altijd keurig gekleed, spreekt keurig Engels en durft nooit van zich af te bijten. Hij is de schlemiel van de buurt. Iedereen zit hem op de kop, hij verlangt zo naar een veilig thuis. Soms schiet Leek hem te hulp. Maar als Agnes Leek het huis uitzet komt het allemaal op Shuggie aan. 

Booker Prize

Op een nuchtere, alledaagse manier vertelt Douglas Stuart het verhaal van Shuggie. In werkelijkheid zijn eigen verhaal. Het is onvoorstelbaar dat Stuart langs meer dan dertig uitgevers moest voordat hij er één vond die bereid was het boek uit te geven. Dit prachtige en onthutsende boek kreeg schitterende recensies en won meer dan terecht de prestigieuze Booker Prize 2020.