‘The Beatles: hier, daar en overal’ van Craig Brown

 

‘Wat heeft onze wereld vijftig verbijsterende jaren meegemaakt…. Bedenk eens wat we zouden hebben gemist als we nooit van The Beatles hadden gehoord”, aldus Koningin Elizabeth in 1997 tijdens de viering van haar gouden huwelijk. Net als zij kunnen we ons dat niet voorstellen. Wat als Brian Epstein, hun latere manager, in 1961 niet naar een zweterige kelder in Matthew Street in Liverpool was gegaan. Om daar te luisteren naar een stelletje vreemde nozems die op hun gitaar en op elkaar stonden te rauzen. Afschuwelijk zegt zijn assistent. Ja, beaamt Epstein, maar ook fantastisch. 

Karakters

Hij neemt de vier jongens onder zijn hoede, bezorgt ze contacten en contracten, maakt maandelijks een financiële afrekening. In de manier waarop de vier met die afrekening omgaan blijkt welk karakter ze hebben. John maakt een prop van de envelop met inhoud en gooit het weg, George bekijkt het even, Ringo opent de envelop niet eens, hij vindt het prima en Paul maakt de envelop open, gaat in een hoek zitten en telt alles tot ver achter de komma na. 

Clash

Vooral John en Paul krijgen een groot podium in de biografie. Als frontmannen van de band, elk een groot deel van de aandacht van het publiek opeisend, worden hun karakters uitgespeld. Niet dat George en Ringo vergeten worden, maar net als in de tijd van The Beatles hangen ze er een beetje bij. Niet dat de verstandhouding tussen John en Paul zo goed was. Als tegenpolen clashte het vaak tussen die twee. Maar de chemie die ze hadden om muziek en tekst samen te brengen, om de prachtigste songs te schrijven, daar mankeerde niets aan. 

Grasduinen

Het is een heerlijk boek om te lezen, deze biografie. Geen dorre opsommingen, wel veel anekdotes en heel veel gedocumenteerde uitspraken en verhalen van tijdgenoten.  Toegankelijk geschreven, misschien niet om in één ruk uit te lezen, het zijn ruim 600 bladzijden, maar zeker om telkens weer ter hand te nemen en te grasduinen. Het is alsof Brown naast je zit en zijn verhalen vertelt. Het eerste en het laatste hoofdstuk maken het verhaal helemaal rond. De biografie bevat foto’s, voetnoten en een schier onuitputtelijke bronnenlijst.

‘Harry Bannink, toonzetter’ door Ton Ouwehand

“Harry Bannink was een briljant componist, een fantastische pianist. Hij was zeer aimabel, correct, vriendelijk, bescheiden en verlegen”. Dat is de conclusie van alle mensen die aan het woord komen in dit biografische boek over de in Enschede geboren en getogen Harry Bannink [1929-1999].  Journalist Ton Ouwehand, werkzaam bij de Twentsche Courant Tubantia, noteerde al de gesprekken over Bannink en steekt zijn eigen bewondering voor de componist niet onder stoelen of banken. Harry is als kind gefascineerd door de piano van de buren, na de oorlog koopt zijn moeder een piano voor hem en krijgt hij les. In 1953 begint hij zijn studie aan het conservatorium in Den Haag. Tijdens een talentenjacht van de KRO, de radio is in die tijd naarstig op zoek naar artiesten, wordt hij, terwijl hij zijn buurmeisje en latere vrouw Jenny begeleidt,  gespot. Een contract volgt, het begin van een glansrijke carrière.

Eerst de tekst

Meer dan 5000 liedjes heeft Bannink gecomponeerd. Vrijwel allemaal muziek bij liedteksten. De tekst was voor hem leidend, moest goed te verstaan zijn en mocht niet ondergaan in de muziek. Bescheiden als hij was vond hij dat hij niet componist genoemd kon worden, hij toonzette de liedteksten, dat was zijn metier. Dat kon hij vlug en to the point. Teksten riepen vanzelf een melodie bij hem op, zelfs als hij de krant las, hoorde hij een melodietje bij de woorden.  Zijn samenwerking met Annie M.G. Schmidt was legendarisch,  ze verstonden elkaar als geen ander en  het leverde prachtige klassiekers op.  Zijn aandeel aan de Film van Ome Willem, Sesamstraat, De Stratemaker op zee show en andere televisieprogramma’s blijft onovertroffen.  Claudia de Breij, Jenny Arean, Aart Staartjes, Joost Prinsen, Tonny Eijk en al die anderen spreken met grote liefde en respect over Bannink. Toch is het allesbehalve een saai boek, door de verhalen leer je de toonzetter echt kennen.

Podcast en theatertour

Harry Bannink staat sowieso weer flink in de belangstelling. Journalist en bewonderaar Gijs Groenteman maakt voor de VPRO een biografische podcast met tweewekelijks een  aflevering waarin telkens een andere artiest in de hoofdrol. Naar aanleiding hiervan gaat Gijs met Frank Groothof en Dick van der Stoep op theatertour door Nederland.  Op zaterdag 6 april  treden ze op in Theater Carrousel in Ommen. Noteer de datum en mis deze prachtige voorstelling niet!