‘Kind van niemand’ van Evelien Vaags

‘Mijn jeugd in een sekte’ is de ondertitel van dit waargebeurde boek. Toch is het niet alleen haar jeugd die Vaags behandelt, ook haar ontsnapping en het verdere verloop van haar leven komen aan bod. Die jeugd is echter voor haar hele leven allesbepalend geweest. Want je kunt een meisje wel uit een sekte halen…… 

Evelien is de dochter van Betsie en Gerard. Die twee hebben elkaar leren kennen in een psychiatrische inrichting. Betsie komt uit een groot gezin, ze heeft daar altijd een vanzelfsprekende plek gehad, ondanks haar psychische problemen. Gerard is het oudste kind van een Sallandse familie. Hij heeft altijd verborgen gehouden dat hij opgenomen is geweest. Het stel trouwt en na verloop van tijd wordt Evelien geboren. 

Pater Pio

Voor Betsie is dat allemaal te veel. Ze vertrouwt Evelien aan één van haar zussen toe.  Gerard is ondertussen constant aan het werk als huisschilder. Als Betsie weer eens opgenomen wordt, verdwijnt Gerard steeds vaker naar de boerderij van Trees in Tubbergen. Trees heeft daar een gemeenschap, in veler ogen een sekte, gewijd aan Pater Pio, een heilig verklaarde Italiaanse pater. Trees zegt via haar rozenkrans contact met hem te hebben, al haar handelingen en wensen worden door hem bepaald en iedereen in de sekte moet ernaar leven. Gerard geeft zich eraan over, een drama voltrekt zich als hij Betsie en Evelien ook naar de sekte haalt. Eveliens leven zal nooit meer hetzelfde zijn. 

Zelfreflectie

Vaags vertelt haar levensverhaal zonder opsmuk, geen dramatische zinnen of uitspraken, het leed dat haar overkomen is, is al erg genoeg. Het gaat je verbeeldingsvermogen te boven wat er in de sekte van Trees gebeurt, mishandeling, uithongering, lijfstraffen, indoctrinatie en isolering zijn er aan de orde van de dag.  De tijd na haar ontsnapping is Evelien recalcitrant en onhandelbaar. Ze kijkt daar nu met de nodige kritische zelfreflectie op terug. Met haar gaat het nu goed, ze heeft een gezin, en gebruikt counseling om anderen te helpen.   

Maar anderen zijn nog steeds in de ban van Trees. Ondanks een veroordeling in de jaren negentig, resideert ze nog steeds in haar boerderij in Tubbergen. De officiële instanties hebben lang weggekeken, pas de laatste jaren zijn er, ook naar aanleiding van een journalistiek onderzoek door Dagblad Tubantia, weer zorgen over de sekte. Verbieden kan wettelijk helaas nog steeds niet.  

‘De beentjes van Sint-Hildegard’ van Johan Nijenhuis

Jan en Gedda zijn al 35 jaar bij elkaar. Ooit heeft Gedda Jan gered van de ondergang. Na een ongeluk waarbij zijn vrouw en dochtertje omkwamen kwam Jan Gedda tegen. Ze greep hem bij de lurven, regelde alles in zijn leven en zette hem weer op het goede spoor. Maar nu zijn schoonvader is overleden ziet Jan waartoe de verregaande bemoeienis van zijn vrouw en schoonmoeder kunnen leiden: tegen zijn wil wordt zijn schoonvader begraven in plaats van gecremeerd. Want het kerkhof is zo makkelijk dichtbij en dan kan schoonmoeder elke dag even naar het graf toe. Ondanks Jan’s tegensputteren gaat het zo als de vrouwen bedisseld hebben. 

Begeleid wonen

Het opent Jan de ogen. Hij kan niet langer in dit huwelijk dat veel weg heeft van begeleid wonen ( maar daar heb je misschien nog meer vrijheden dan Jan nu ervaart) blijven hangen. Maar scheiden wil Jan ook niet. Gedda heeft hem tenslotte gered, ze houdt veel van hem, daarvan is hij overtuigd. Hoe ontkomt hij aan haar bedilzucht zonder haar voor het hoofd te stoten? 

Alzheimer
Op de kinderboerderij krijgt hij een ingeving: Alzheimer is zijn nooduitgang. Jan veinst dummelig te worden, nog wel iets erger dan dat, van het ene op het andere moment is hij de weg kwijt. Gedda regelt opvang en Jan komt op de gesloten afdeling van een verpleeghuis terecht. Daar komt hij zijn oude makker en studiegenoot Anton tegen. Die trapt niet in zijn leugenachtige dementie. Jan krijgt een week om orde op zaken te stellen. Een week waarin Jan de laatste wens van zijn schoonvader laat uitkomen. Maar is een week lang genoeg om zijn huwelijk te redden? Jan hoopt er het beste van. 

Ondertiteling
De film ‘De beentjes van Sint-Hildegard’ heeft al een groot publiek in de bioscoop getrokken. Dik kans dat u de film al heeft gezien. Toch blijft het de moeite waard nog eens te kijken. De hoofdrolspelers Herman Finkers en Johanna ter Steege, beiden geweldige acteurs.  De bijrollen met daarin een keur aan  bekende Twentenaren als Leonie ter Braak, Erik Dijkstra, Nathalie Baartman, Thea Kroese en Daphne Bunskoek. Ook spelers die in ‘Van jongeleu en oale groond’ en bij ‘Hanna van Hendrik’ voorbijkwamen. Iedereen kent in zijn of haar omgeving wel een Gedda. Het is zo herkenbaar. En voor wie geen Twents spreekt, geen zorgen, er is ondertiteling ( heeft Gedda geregeld!).