‘De stilte van het water’ van Norman Jansen

Haïti, begin 2000. Ladymia is net bevallen van haar tweede kind. Na een jongetje heeft ze nu ook een dochter. Haar man Jean is er speciaal voor uit de hoofdstad Port-au-Prince overgekomen.  Ondanks de armoedige omstandigheden op het platteland waar ze wonen kunnen ze met zijn inkomsten net rondkomen.  Al snel moet hij echter terug naar zijn werk, Ladymia is nu weer op haar moeder aangewezen.  Korte tijd later treft het noodlot Haïti. Terwijl Ladymia het eten aan het voorbereiden is begint de aarde te beven. In paniek grijpt ze haar dochtertje, haar zoontje ziet ze niet. Ternauwernood ontsnapt ze aan het instortende huis, haar zoontje vindt ze even later bij de waterput. Niets heeft ze meer, haar moeder, haar man, haar familie, allemaal zijn ze omgekomen. Alleen een zus en haar kind hebben net als zij de grote aardbeving overleefd.

Gouden bergen

Haïti is veranderd in één grote rampplek. Ladymia en haar zus grijpen alles aan om er weg te komen. Er zijn mannen die hen gouden bergen beloven, ze zullen de vrouwen naar Amerika brengen.  Dat kan echter alleen via een ander Franstalig eiland,  ze belanden op valse papieren samen met hun kinderen in Guadeloupe.  Ze worden tewerkgesteld in een bordeel, hun papieren worden ingenomen, het is werken, werken, werken. Na drie maanden moeten ze weer verder, hun toeristenvisum is verlopen.  Ze vliegen naar Sint Maarten, de kinderen worden in een huis opgesloten, de moeders belanden in nog slechtere omstandigheden.  Ladymia voelt zich schuldig, zij heeft haar zus overgehaald Haïti te verlaten,  opgelucht haalt ze adem als ze werkelijk naar een Amerikaans eiland zullen vertrekken. Eindelijk kunnen ze deze vreselijke tijd achter zich laten en zijn ze op weg naar een normaal leven.

Gelukzoekers

Norman Jansen werkt bij de Koninklijke Marechaussee en is een expert op het gebied van mensenhandel en mensensmokkel. Hij heeft het waargebeurde verhaal van Ladymia van dichtbij meegemaakt. In het Caraïbisch gebied viert de mensenhandel nog steeds hoogtij. Grote armoede, ongelijke kansen en de aantrekkingskracht van de VS doet mensen besluiten hun land te verlaten en het geluk elders te zoeken. Voor de meesten eindigt het desastreus, overgeleverd aan maffiose bazen en mensensmokkelaars belanden velen in de prostitutie of worden gedwongen  slavenarbeid te verrichten.  ‘De stilte van het water’ is een voorbeeld van hoe het gruwelijk mis kan gaan.

‘Kinderen van de rivier’ van Lisa Wingate

Baltimore, Maryland, 1939. Een jonge vrouw bevalt van haar doodgeboren kind. Gek van verdriet is ze, het is niet het eerste kind dat ze verliest.  Haar man weet niet meer wat hij ermee aan moet. Hoe kan hij zijn vrouw troosten?

Weeshuis

Memphis, Tennessee, 1939, Queenie de moeder van Rill Foss staat op het punt van haar zesde kind te bevallen. Samen met haar man en vijf kinderen woont ze op een boot op de rivier, zo varen ze met de seizoenen de rivier op en neer. De vorige bevallingen gingen vlot maar nu is er iets vreselijks aan de hand, Queenie moet naar het ziekenhuis, haar man Briny gaat met haar mee. Rill het oudste meisje past op de jongere kinderen. De volgende dag komt niet haar vader hen ophalen maar worden ze door de politie opgepakt en in een weeshuis geplaatst.

Politiek

Aiken, South Carolina, heden.  Avery, werkzaam als openbaar aanklager,  is de jongste dochter van Senator Stafford, een gerespecteerd politicus. Gezondheidsproblemen dwingen de senator het wat kalmer aan te doen maar met de verkiezingen over een jaar in het verschiet kan dat eigenlijk niet. Avery komt hem te hulp, de drill van het politieke circuit staat haar echter al snel tegen. Geleefd worden door een agenda, een spindokter en een dominante moeder, het is niet haar cup of tea. Toch levert het politieke werk een bijzondere ontmoeting op, in een verzorgingshuis ontmoet Avery een oude dame die beweert haar oma gekend te hebben. Het triggert Avery om op zoek te gaan naar antwoorden die haar dementerende grootmoeder Judy niet meer kan geven.  

Adoptie

De karakters uit ‘Kinderen van de rivier’ zijn weliswaar verzonnen, de feiten waar de roman op gebaseerd is zijn helaas maar al te waar.  Vanaf de jaren twintig tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw runde Miss Georgia Tann in Memphis een organisatie die verweesde kinderen verkocht aan rijke gezinnen. Dat ging onder de mom van adoptie en verweesd betekende in dit geval meestal dat de kinderen geroofd waren. Hun vaak niet geletterde ouders werden met valse voorwendselen overgehaald papieren te tekenen waardoor hun kinderen in de macht van Miss Tann kwamen. Lisa Wingate heeft deze feiten op sublieme wijze in deze roman verwerkt, met de afzonderlijke stemmen van Avery en Rill vertelt ze het aangrijpende verhaal van de verloren kinderen van Memphis.