‘Een en ander over reuzenpijnbomen en de tijd’ van Jón Kalman Stefánson

Hij is tien jaar en reist alleen van IJsland naar Noorwegen. Zijn Oma was een Noorse die naar IJsland kwam, met zijn grootvader trouwde, en nu ze oud zijn, teruggegaan zijn naar Noorwegen. En hij mag er in de vakantie naartoe. Zijn stiefmoeder, die nooit verder dan haar dorp in IJsland kwam, heeft zijn koffer ingepakt. Dikke warme trui, warme laarzen, hij kan ertegen. 

Hemel op aarde

Het is allemaal heel anders dan in IJsland. Het is warm in Noorwegen en hij ziet voor het eerst iemand in een korte broek! Zijn oma kijkt even in zijn tas, doet die gelijk weer dicht en gaat zomerkleren voor hem kopen. De zon is er, die heerlijke warme zon, hij weet niet wat hem overkomt. Hij speelt met zijn neefjes en nichtjes, met de buurkinderen. Ze trekken erop uit. Het Noorse platteland is zijn hemel op aarde. 

Wandelende Wikipedia

Alleen treft hij hier, net als zijn vriendje Arne op IJsland, zo’n betweterig kameraadje. Helge met zijn sterke verhalen. Met zijn alomvattende wijsheid. Een wandelende Wikipedia die alles heel wijdlopig kan onderbouwen. Dan heeft zijn gehate stiefmoeder toch nog enig nut. De gruwelijke verhalen over haar, daar kan Helge niet tegenop. Als hij daarover begint valt Helge stil. Over zeehondenvinnen en kabeljauwkoppen. Over ijsschotsen zo groot als huizen. Over kou, kou en nog eens kou in het hoge noorden van IJsland. 

Tarzan en Lichtvoet

Zijn grootvader is zijn grote vriend, hij vraagt nooit waarom hij iets wil weten, nee Opa helpt, altijd. En dan zijn er natuurlijk Tarzan en Lichtvoet. Zijn imaginaire vrienden die hem in moeilijke tijden altijd te hulp schieten. Met wie hij “ontelbare speurtochten door de jungle en de bergen van Amerika gemaakt heeft. Of naar andere plekken die alleen de sterren en de zon gezien hebben”. 

Als lezer reis je mee in de belevingswereld van een tienjarige. De ‘echte’ wereld en de ‘imaginaire’ die een belangrijke plek inneemt. Het is een avontuurlijke, filosofische, surrealistische en nostalgische reis, je wordt vaak op het verkeerde been gezet. Korte, superkorte en lange hoofdstukken wisselen elkaar af.  Een heel bijzonder boek. Niet een roman om in één haal uit te lezen, zo nu en dan even wegleggen om dan toch weer naar het Noorse platteland van de jaren zestig af te reizen.

‘De regels van drie’ van Marjolijn Hof

Stel je voor, je bent een jongen (Twan), je hebt een tweelingzus (Linde), een moeder (en een vader die je één weekend in de veertien dagen ziet) en een oma. Jullie zijn met zijn allen (behalve je vader) op reis naar IJsland naar de grootvader van je moeder (jouw overgrootvader). Die woont daar in een minuscuul klein huisje aan een fjord. Het is november, jullie mochten zomaar vrij van school, vanwege ernstige familieomstandigheden. 

Afgrond
In november is het koud op IJsland (het is er altijd koud, het heet niet voor niets IJsland) het sneeuwt en het vriest. De reis van het vliegveld in Reykjavik naar het dorp van opa was doodeng. Met een klein vliegtuigje en met een busje langs een afgrond. Je was al bang voor barre tijden, daarom heb je het grote survivalhandboek meegenomen. Met de regels van drie. Drie seconden, drie minuten, drie uur, drie dagen. 

Tehuis
Opi’s huis is klein, zo klein dat er niet eens een douche is. Zo klein dat je bij opi op de kamer moet slapen. Dat je dat doodeng vindt (hij zal maar ….terwijl je daar ligt) maar het moet. Want het gaat niet goed met opi (vinden oma en je moeder). Hij moet mee naar Nederland. Daar kan hij in een tehuis voor oude mensen (vinden zij). Opi denkt er heel anders over. Hij wil op IJsland blijven. In zijn eigen dorp. Niemand vertelt hem wat hij moet doen (of laten). 

Verklappen
Zo komt het dat opi een ontsnappingsplan bedenkt (en Twan moet hem helpen). Hij weet niets beters te bedenken dan opi uit het grote survivalboek voor te lezen (die stukjes die over kou gaan, dat je je voeten bij bevriezing onder de oksels moet steken. Hoe doe je dat???).  Opi luistert geduldig maar heeft wel veel commentaar. En dan ontdekt Linde het plan. Zal opi zijn plan door kunnen zetten? Of gaat Linde alles verklappen? Hoe kan opi de regels van drie toepassen? Of slaat hij alle raad in de wind? 

Eigenwijs
Vorige maand hebben de kinderen in groep 7 en 8 ‘De regels van drie’ gelezen. Mocht u er één tegenkomen (een schoolkind), vraag er eens naar. Of lees het boek zelf.  Geniet van een eigenwijze grootvader, heerlijke kinderen en toch ook van de bemoeizuchtige volwassenen.

‘Sneeuwblind’ van Ragnar Jónasson

Ari Thór is bijna klaar met zijn politieopleiding als hij gevraagd wordt naar Siglufjörôur in het noorden van IJsland te komen. Hij kan daar in een afgelegen fjord als politieagent beginnen en van daaruit zijn examens doen. Bang als hij is geen baan te kunnen vinden in het door de bankencrisis getroffen Reykjavik vertrekt Ari eind november naar het donkere noorden, zijn vriendin in de hoofdstad achterlatend.  De plaatselijke bevolking treedt hem stuurs en met achterdocht tegemoet. Bovendien gebeurt er weinig in het dorp, het is vooral duisternis, sneeuw en kou.

Ongeluk

Dat verandert als een landelijk bekende schrijver die al zijn leven lang in Siglufjörôur woont dood wordt aangetroffen. Ari ziet allerlei zaken die niet kloppen, zijn meerdere Tómas doet het af als een ongeluk. Hij wil geen gedoe in zijn dorp. Maar als later een zwaargewonde jonge vrouw gevonden wordt, valt niet meer te ontkennen dat er in het dorp vuile spelletjes worden gespeeld.  De ogenschijnlijke rust en vaste gewoonten blijken een rookgordijn waarachter de dorpsgenoten  zich graag verschuilen. Ari spoort zijn meerdere aan de dader(s) te vinden, het komt hem op een fikse reprimande en bijna schorsing te staan. Hoe kan hij de waarheid boven water krijgen? Wie is te vertrouwen?

Broeierig

Ari is een intelligente speurder die niet snel opgeeft. Emotioneel gezien staat hij echter niet zo sterk in zijn schoenen. Hij laat zich nogal snel van de wijs brengen, waardoor de uitkomst van deze klassieke whodunnit nogal op zich laat wachten. Dat doet echter niets af aan de spannende en broeierige sfeer in dit ijskoude fjordendorp.

Nordic Noir

Jónasson weet een beeld te schetsen van de koude en bittere IJslandse winter waarin de duisternis het grootste deel van de dag vult en er weinig lichtpuntjes te zien zijn. ‘Sneeuwblind’ past dan ook perfect in de reeks romans geschreven in geest van de Nordic Noir.  Het is even wennen aan de IJslandse namen, maar al snel worden de karakters helder en weet je als lezer met wie je van doen hebt.  Al met al is ‘Sneeuwblind’ een spannende thriller met veel couleur locale en zeker de moeite waard om te lezen.