‘Kind van niemand’ van Evelien Vaags

‘Mijn jeugd in een sekte’ is de ondertitel van dit waargebeurde boek. Toch is het niet alleen haar jeugd die Vaags behandelt, ook haar ontsnapping en het verdere verloop van haar leven komen aan bod. Die jeugd is echter voor haar hele leven allesbepalend geweest. Want je kunt een meisje wel uit een sekte halen…… 

Evelien is de dochter van Betsie en Gerard. Die twee hebben elkaar leren kennen in een psychiatrische inrichting. Betsie komt uit een groot gezin, ze heeft daar altijd een vanzelfsprekende plek gehad, ondanks haar psychische problemen. Gerard is het oudste kind van een Sallandse familie. Hij heeft altijd verborgen gehouden dat hij opgenomen is geweest. Het stel trouwt en na verloop van tijd wordt Evelien geboren. 

Pater Pio

Voor Betsie is dat allemaal te veel. Ze vertrouwt Evelien aan één van haar zussen toe.  Gerard is ondertussen constant aan het werk als huisschilder. Als Betsie weer eens opgenomen wordt, verdwijnt Gerard steeds vaker naar de boerderij van Trees in Tubbergen. Trees heeft daar een gemeenschap, in veler ogen een sekte, gewijd aan Pater Pio, een heilig verklaarde Italiaanse pater. Trees zegt via haar rozenkrans contact met hem te hebben, al haar handelingen en wensen worden door hem bepaald en iedereen in de sekte moet ernaar leven. Gerard geeft zich eraan over, een drama voltrekt zich als hij Betsie en Evelien ook naar de sekte haalt. Eveliens leven zal nooit meer hetzelfde zijn. 

Zelfreflectie

Vaags vertelt haar levensverhaal zonder opsmuk, geen dramatische zinnen of uitspraken, het leed dat haar overkomen is, is al erg genoeg. Het gaat je verbeeldingsvermogen te boven wat er in de sekte van Trees gebeurt, mishandeling, uithongering, lijfstraffen, indoctrinatie en isolering zijn er aan de orde van de dag.  De tijd na haar ontsnapping is Evelien recalcitrant en onhandelbaar. Ze kijkt daar nu met de nodige kritische zelfreflectie op terug. Met haar gaat het nu goed, ze heeft een gezin, en gebruikt counseling om anderen te helpen.   

Maar anderen zijn nog steeds in de ban van Trees. Ondanks een veroordeling in de jaren negentig, resideert ze nog steeds in haar boerderij in Tubbergen. De officiële instanties hebben lang weggekeken, pas de laatste jaren zijn er, ook naar aanleiding van een journalistiek onderzoek door Dagblad Tubantia, weer zorgen over de sekte. Verbieden kan wettelijk helaas nog steeds niet.  

‘De vrouwen van de familie Flores’ van Angélica Lopes

Als studente Alice op een ochtend brak wakker wordt na een nacht met veel drank, is er onverwacht bezoek voor haar. Een verre tante is naar hun huis gekomen om Alice een sluier te overhandigen. Niet zomaar een sluier, nee eentje die al bijna honderd jaar in de familie is, gemaakt door de kantwerksters in Bom Retiro, in de binnenlanden van Brazilië. Die kantwerksters waren de vrouwen van de familie Lopes: tante Firminia, haar zus Carmelita en haar twee dochters, Inês en Cândida. Zij hebben zich toegelegd op kantwerk en verdienen daar een aardige boterham mee. 

Ontsnappen

Er zijn nog meer meisjes uit het dorp die meewerken aan het kantwerk. Vitorina, de dochter van de kruidenier en Eugênia, dochter van de politiechef, doen volop mee. Maar alles verandert als de vijftienjarige Eugênia wordt uitgehuwelijkt aan een weduwnaar, kolonel en heerser over het gebied. Eugênia verzet zich met hand en tand, het mag niet baten, haar ouders staan achter het huwelijk en de kolonel is niet te vermurwen. Eugênia stort zich op het kantwerk en weet een code te ontwikkelen zodat ze met haar vriendin Inês kan communiceren, zonder dat de kolonel er erg in heeft. Want Eugênia wil maar één ding: ontsnappen aan haar wrede huwelijk. 

Sluier

De vrouwen van Flores worden in hun dorp gerespecteerd en gevreesd. Er is namelijk een vreselijke vloek over hen uitgesproken, tot in de zevende generatie zullen alle mannen in hun familie jong sterven. Het is tante Firminia die ertegen vecht, ze is vaak in de kerk en bidt veel voor hun zielenheil. Toch raakt de vervloeking in de vergetelheid, Alice heeft er nooit van gehoord. En de sluier die ze krijgt, vindt ze nauwelijks interessant. Het is haar vriendin Sophia die de code ontdekt en de sluier kan lezen. En haar zo op het spoor van haar voormoeders zet.

 

Angélica Lopes vertelt deze familiesaga aan de hand van twee verhaallijnen. Het grootste deel speelt in 1918, rond het huwelijk van Eugênia en haar vriendschap met Inês.  Daartussendoor in 2010 het verhaal van Alice. Lopes heeft een duidelijke boodschap, de strijd tegen femicide en het gevecht van vrouwen voor gelijke rechten. Dat heeft ze op een heel natuurlijke wijze in deze boeiende en soms zelfs spannende roman verwerkt

‘Een nieuw begin aan zee’ van Jenny Hale

Nu de zomer zo langzamerhand achter ons ligt, is het heerlijk om nog eens een heel zomers boek te lezen. ‘Een nieuw begin aan zee’ voldoet daar behoorlijk aan. Al is het verhaal niet alleen maar zonnig. Hoofdpersoon Lauren heeft het nogal voor de kiezen gehad. Haar verloofde Mason is een jaar geleden bij een verkeersongeluk om het leven gekomen. Haar baan als wedding-planner valt haar steeds zwaarder. Bij elk bruidspaar komt de gedachte naar boven dat voor haarzelf dat geluk niet meer ligt weggelegd. Ook het realityprogramma dat ze in hun werk volgt, staat haar steeds meer tegen. Het is tijd voor een grote verandering. 

Paniekaanval

Lauren solliciteert naar een betrekking als assistent-manager van een pension aan zee in North Carolina. Voor zes weken zal ze de eigenaresse Mary helpen bij het runnen van het pal aan zee gelegen vakantieverblijf. Die hulp is hard nodig, het pand is in een vervallen staat. Alleen de gastvrijheid en de goede keuken houden het nog overeind. Er is werk aan de winkel, helemaal als Mary een bruiloft aanneemt van de plaatselijke schone Stephanie. Lauren weet dat ze dit beter niet kan doen, het zal alleen maar weer verdriet geven. Toch komt ze er niet onderuit, iedereen veronderstelt dat ze er de hand niet voor omdraait. Met hulp van de dorpsgenoten en vaak op het randje van een paniekaanval, weet Lauren er zich doorheen te slepen. Zelfs het pension krijgt een opknapbeurt, en zoals het in een romantisch boek hoort, het loopt allemaal goed af. 

Een tweede verhaallijn, die aanvankelijk nogal wat vraagtekens oproept, geeft het leven van Philip, Penelope en Joseph weer. Ook aan de kust van North Carolina, maar dan zestig jaar daarvoor. Uiteindelijk vallen alle puzzelstukjes op hun plaats en kunnen we het boek met een gerust hart verlaten. 

Positiviteit

De sfeer van ‘Een nieuw begin aan zee’ is zomers, de kust van North Carolina wordt mooi weergegeven. Lauren komt als het ware in een warm nest, Mary is vriendelijk en begrijpend, de klusjesman hulpvaardig, de bruid een schat van een meid waar ze snel mee bevriend raakt. Hoe anders is dit leven dan de ratrace die ze in New York ervaren heeft.  Hale legt enorm veel positiviteit in haar karakters, dat maakt deze roman een warm verhaal.

‘Een stralende dag’ van Mollie-Panter-Downes

Het is een warme zomerdag in 1946. Stephen Marshall is naar zijn werk in Londen gegaan, dochter Victoria gaat zo met de bus naar school, voor Laura, moeder en echtgenote, ligt de dag open. Ze overdenkt wat ze allemaal zou kunnen doen, maar veel zin heeft ze er niet in. Huishoudster mevrouw Prout komt vandaag, vanavond zal de oude Voller de tuin komen doen. Het is behelpen met personeel. Voor de oorlog was er een nanny voor Victoria, een dienstmeisje, een kokkin en een tuinman. De oorlog heeft echter alles op de kop gezet, Laura is allang blij dat haar man Stephen teruggekomen is uit de oorlog.  Zoveel jonge vrouwen zijn nu weduwe. Dat lot is haar bespaard. 

Armoedig en sleets

Haar belangrijkste daad vandaag is hun hond Stuffy terug te vinden. Maar eerst gaat ze naar een naburig stadje, boodschappen halen, voor zover die er alweer zijn. Veel is er in het eerste jaar na de oorlog nog niet. Met haar oogst op weg naar huis overdenkt ze hoe het voorheen was. Hoe ze opgroeide in het gezin met een militair als vader en een zeer standsbewuste moeder. Die nogal neerbuigend naar Stephen toe is, als het aan haar gelegen had was Laura met iemand van stand getrouwd. Nu lijkt het huis van de Marshalls steeds armoediger en sleetser te worden, slecht onderhouden, Laura heeft er geen talent voor. Stephen ook niet. 

Moed

De middag is voor de speurtocht naar Stuffy. Ze belandt op de Barrow Down, een heuvel met prachtig uitzicht, verliest zich in haar overdenkingen en de tijd. De dag is om voor ze er erg in heeft. Als ze in de avond met Stuffy terugfietst naar huis, voelt ze zich opgewekt, vrolijk. Ze kan de wereld weer aan. Het was een stralende dag, een dag die haar moed geeft om verder te gaan. 

‘Een stralende dag’ is niet geschreven met de ogen van nu. Het verscheen al in 1947, het geeft een heel andere kijk op hoe de wereld er in 1946 eruitzag. Onbekend met alle ontwikkelingen die daarna plaats vonden. Het is prachtig geschreven, met veel beeldspraak, Laura, maar ook Stephen en Victoria komen echt tot leven. Een authentiek verhaal met knap vormgegeven karakters, heel fijn om te lezen.

‘Game over: alles over doodgaan’ van Sander de Hosson en Els Quaegebeur

Je hoopt altijd dat het bij jou in de familie niet zal gebeuren, sterfgevallen van een jonge moeder of vader, of een jong kind. Grootouders, oude buurvrouwen of buurmannen horen eerst te gaan.  Maar zo werkt het helaas niet. Als iemand ernstig of terminaal ziek wordt, zijn er veel vragen. Vooral van de kinderen in zijn of haar omgeving. Voor die kinderen schreef Sander de Hosson dit boek. De Hosson werkt als longarts en oncoloog in het ziekenhuis. In zijn werkzame leven heeft hij honderden sterfgevallen meegemaakt. En kinderen gezien, die vol vragen zaten. 

Afweersysteem en diagnose

In de inleiding vertelt hij over de rituelen rond sterven. Niet alleen in ons land, maar wereldwijd. Van Mexico met Día de los Muertos tot Afrika. Elke cultuur heeft zijn eigen wijze om met de dood om te gaan. Vervolgens beschrijft hij hoe ziektes ontstaan, ons geweldige afweersysteem, hoe de diagnose wordt gesteld. Tussendoor zijn er vragen van kinderen en wordt er zo nu en dan een casus besproken. Het tweede hoofdstuk betreft het ziek zijn. Hier ook veel voorbeelden van zieke mensen, met bijvoorbeeld kanker, COPD of Alzheimer. 

‘Uitrusten om dood te gaan’

Na een korte sfeertekening van een dag met dokter De Hosson in het ziekenhuis, komt het einde voor een zieke: doodgaan. Time up begint met het verhaal van de opa van Sander. Hij lag lang in het ziekenhuis, is daar ook overleden, maar Sander mocht hem nooit bezoeken. Kon geen afscheid nemen. Dat spijt hem nog steeds. Volgens Sander is aanwezig zijn bij een geliefd persoon die doodgaat niet eng. Misschien schrik je ervan, maar meestal verloopt het rustig. Een laatste ademteug, een lange adempauze, het lijkt alsof de stervende slaapt. ‘Uitrusten om dood te gaan’, zo noemt De Hosson het. 

‘Game over’ kan een enorme steun zijn bij het verwerken van een sterfgeval.  Als iemand in de omgeving zeer ernstig ziek is, of als je een vriend of vriendin hebt die met de dood van een geliefde heeft moeten dealen. Door het lezen van dit boek snap je beter wat er allemaal kan spelen in zo’n geval. Ook volwassenen kunnen er nog heel wat van opsteken.   De afwisseling van informatie, vragen en casussen maakt het boek zeer lezenswaardig. Een echte aanrader om met kinderen samen te lezen en te bespreken.