‘De kraanvogels vliegen naar het zuiden’ van Lisa Ridzén

Bo Andersson is negenentachtig en woont nog op zichzelf op het Zweedse platteland. Altijd een sterke kerel geweest, werkte op een houtzagerij, was dol op zijn vrouw Fredrika en genoot van het opgroeien van hun zoon Hans.  Was hecht met zijn vriend Ture met wie hij graag optrok. Ze kenden elkaar zo goed, maar nu zijn beiden oud. Ze bellen elke week nog een keer met elkaar. Spreken dan over hun thuishulp, beiden zijn niet langer sterk en gezond, het leven heeft hen gesloopt. 

Sixten de hond

Fredrika is dement, verblijft in een verpleeghuis. Herkent hem niet meer, ook hun zoon Hans is een onbekende voor haar. Bo wil eigenlijk niet meer mee om haar te bezoeken. Kan het niet aanzien hoe ze geworden is door deze akelige ziekte. Nee, hij blijft liever thuis, samen met zijn hond Sixten. Zijn trouwe viervoeter, die zo graag bij hem op de harde keukenbank ligt. Sixten is hem alles. Hij is aanhankelijk, kruipt dicht tegen Bo aan. Hij is een grote troost, Sixten maakt het leven, dat hem zo ongenadig in de tang heeft, draaglijk. Dagelijks komt er vier keer een thuishulp langs. De meesten zijn okay, met Ingrid kan Bo het echt goed vinden, ze begrijpt hem en houdt net als hij van Sixten. 

Stram

Iedereen begint zich wel steeds meer zorgen om Bo en de hond te maken. Want Sixten moet naar buiten, moet uitgelaten worden. Met zijn stramme benen klimt Bo dan van de bank. Probeert zich op de been te houden, als de hond te ver weggaat, kan hij hem niet bijhouden. Soms struikelt hij, gaat het nog net goed. Zoon Hans dringt er steeds meer op aan dat de hond weg moet. Bo verzet zich, met alle kracht die hij nog in zich heeft. Want zonder Sixten kan hij niet! 

Flarden

Ridzén neemt de lezer mee in de gedachtewereld van Bo. Terug naar zijn jeugd, zijn wrede vader, zijn liefde voor Fredrika, zijn werkzame leven. Zijn leven van toen, waar telkens weer flarden van het heden in door sijpelen. Daarnaast lezen we de korte en droge aantekeningen van de thuishulpen. Met elkaar geeft dat een ontroerend beeld van een echt geleefd leven. Prachtig verwoord, een ongelooflijke mooie debuutroman. Die je soms even weg moet leggen omdat het bijna te veel wordt, te dichtbij komt.

‘De weekendmiljonair’ van Abdelkader Benali

Osama is elf jaar en woont met zijn vader en moeder in Rotterdam. Het is begin jaren tachtig, het huis dat ze bewonen is schimmelig en heeft talrijke mankementen. Toch zijn ze erg blij als ze er intrekken, de vorige huisvesting was nog erbarmelijker.  Al snel maken ze kennis met buurvrouw Loes. Een ras Rotterdamse met het hart op de tong. Loes heeft haar huis wel op orde, Osama is dikwijls jaloers op haar onderkomen. Loes dendert hun familieleven binnen, aanvankelijk wordt ze door Osama’s ouders wantrouwend bejegend.  Als Loes echter een oude Singer naaimachine brengt is het ijs tussen haar en Osama’s moeder gebroken.

Habbekrats

Osama lijdt aan een fysieke ontwikkelingsstoornis, hij groeit veel te hard voor zijn leeftijd, heeft eeuwig honger en groeit elke drie maanden uit zijn kleren. Zijn ouders hopen op een behandeling in Zwitserland,  daar moet veel geld voor op tafel komen. Osama’s vader begint daarom een handeltje in oude meubels, voor een habbekrats afgedankte spullen ophalen en voor een leuk bedrag verkopen.  In een rode Ford Transit, herkomst onbekend,  doorkruist hij Rotterdam terwijl Osama op de bijrijdersstoel de stratenatlas beheert. Hij dirigeert zijn vader langs de adressen en helpt mee sjouwen. Onderweg vertelt zijn vader over zijn jeugd in het Atlasgebergte, filosofeert over alle facetten van het leven en houdt Osama voor hoe hij moet leven.

Pienter

Osama is echter een pientere jongen met een eigen mening. Hij bekijkt zijn vader met frisse ogen en heeft zo zijn eigen ambities. Osama wil in Rotterdam blijven. Hij wil het liefst een normaal leven, voetballen en niet meer torenhoog, hij is bijna twee meter en heeft schoenmaat 45,  boven zijn leeftijdgenoten uitsteken. Niet elke drie maand naar het ziekenhuis, niet bij elk klein beetje koorts opgenomen worden.  Loes helpt hem net iets luchtiger naar zijn leven te kijken en coach Anna, ja hij heeft een privécoach vanwege zijn ziekte, blijft in hem geloven. Samen met zijn moeder zijn het deze twee vrouwen die een belangrijke rol spelen in zijn ontwikkeling.

Levenswijsheid

‘De weekendmiljonair’ zit vol met levenswijsheden, vaders levenswijsheden, Osama denkt er het zijne van. “Voor ons op het dashboard ontvouwde zich zijn ( vaders) wereld, met alle strijd die hij gevoerd had…” Benali vertelt dit alles op meesterlijke wijze, beeldend en meeslepend.