‘Dola: over haar schrijven en de hele mikmak’ van Mirjam van Hengel

Dola de Jong is achtentwintig aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Duitsland is Polen al binnengevallen en heeft Engeland de oorlog verklaard. Door haar connecties in de danswereld is ze goed op de hoogte van de ontwikkelingen in Duitsland. Ze dringt er bij haar Joodse familie dan ook op aan Nederland te ontvluchten en een veilig onderkomen te zoeken. 

Tanger

Maar ze vindt geen gehoor bij haar ouders en broers Hans en Jan*. Zelf begint ze in januari 1940 haar maatregelen te treffen. Paspoort, visa, geld opnemen. Het lukt Dola via Frankrijk en Spanje naar Tanger te reizen. Daar trouwt ze met de kunstschilder Jan Hoowij met wie ze al een tijd een relatie had. Hij is met vrienden naar Tanger gezeild. Ze blijven er ruim een jaar. Tanger is de inspiratie voor haar boek ‘En de akker is de wereld’, over een stel gevluchte Joodse kinderen die met een jong stel Tanger bereiken. 

Miskend

Het lukt Dola en Jan een visum voor de VS te krijgen. Dola is vastbesloten haar schrijverscarrière door te zetten. Voor de oorlog publiceerde ze al in Nederland, onder andere kinderboeken. Dola bouwt na de oorlog in de VS een enorm netwerk op, pleit er voor de Nederlandse literatuur, voelt zich vaak miskend maar twijfelt ook aan haar kwaliteiten als schrijver. Terwijl haar boeken goede recensies krijgen. Van Hoowij is ze dan al lang gescheiden, met haar Amerikaanse man Robert krijgt ze haar zoon Ian. 

Literaire erfenis

Ook leert ze Leo en Tineke Vroman kennen. En het is via de literaire erfenis van die twee dat Mirjam van Hengel op brieven van Dola de Jong stuit. Haar belangstelling is gewekt, Van Hengel krijgt veel meer brieven van Dola in handen, documenteert zich uitgebreid en brengt zo heel leesbaar het leven van een bijzondere, recalcitrante en vrijgevochten schrijfster in kaart. 

Kamp Erika

*De ouders en broertje Jan komen om in een vernietigingskamp. Haar broer Hans overleeft dankzij onderduik de oorlog. Ook Jan was ondergedoken, op het laatst in Lemele waar hij opgepakt wordt bij een razzia. Hij verblijft twee dagen in Kamp Erika bij Ommen, wordt naar de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam gebracht en komt via Westerbork in Sobibor terecht. In Amsterdam schrijft hij nog een briefje aan een vriend dat later bij Dola terecht komt.

‘Hoe mooi alles’ van Mirjam van Hengel

Deze week een boek uit de Vakantiebieb, een app met een gevarieerd en gratis leespakket voor het hele gezin. De app is via www.vakantiebieb.nl te downloaden op de tablet of de smartphone en is beschikbaar  voor iedereen, ook voor niet leden van de bibliotheek. De Vakantiebieb is open tot 1 september.

Leo en Tineke Vroman

De biografie 'Hoe mooi alles'verhaalt van de eerste liefdesjaren van de dichter Leo en zijn vrouw Tineke Vroman.  Ze leerden elkaar kennen aan de Universiteit van Utrecht, voor Leo was het liefde op het eerste gezicht, Tineke had wat meer tijd nodig om tot het besef te komen dat ze haar leven met Leo wilde delen.  Tineke, opgegroeid in het vooroorlogse Indonesië kwam halverwege de jaren dertig met haar moeder naar Nederland.  Eerst voor een jaar verlof,  daarna om te studeren.  Leo groeide op in een grote, luidruchtige Joodse familie, iedereen was universitair geschoold, ook zijn moeder.  Op het eerste gezicht passen het prachtige Indische meisje en de Joodse Leo niet echt bij elkaar. 

Oorlogsjaren

Mei 1940 verandert alles,  op de dag van de Duitse bezetting besluit Leo impulsief naar Engeland te vluchten.  Daar aangekomen, een barre tocht op een kleine vissersboot,  krijgt hij via via van Tinekes vader de uitnodiging naar Indonesië te komen.  Daar gaat hij verder met zijn experimentele werk dat hij als biologiestudent in Utrecht was begonnen.  In 1942 volgt de internering in een jappenkamp en uiteindelijk verscheping naar Japan waar hij eind 1945 wordt bevrijd door de Amerikanen.  Na de bevrijding weet Leo naar New York te vertrekken, pas in 1947 worden hij en Tineke in daar weer verenigd, het verliefdste stel van de hele wereld.