‘Isabel’ van Johanne A. van Archem

Isabel groeit op bij haar oom en tante. Geboren net voor de Eerste Wereldoorlog uit een huwelijk tussen een nerveuze, psychisch zwakke moeder en een flierefluitende vader, lijkt haar lot al snel bezegeld. Haar vader vertrekt naar Indië,  haar moeder wordt opgenomen in een psychiatrische inrichting, Isabel verhuist naar het oosten van het land waar ze bij de zus van haar moeder in huis komt. Het huwelijk van oom en tante is kinderloos, niet gewend aan kinderen brengt de komst van Isabel nogal wat teweeg.  Tante begint haar nichtje steeds meer te waarderen, oom daarentegen heeft niet veel met haar op. Voor hem zijn status en geld belangrijk. Toch krijgt Isabel een goede opleiding en vindt ze een baan bij een boekhoudkantoor.

Kees uit Zwolle

Als Isabels moeder is overleden is het oom die alle formaliteiten afhandelt.  Niet kort daarna komt oom met een huwelijkskandidaat voor Isabel op de proppen, Kees uit Zwolle. Kees wordt de hemel in geprezen, woont op de gracht, heeft een goede reputatie. Maar Kees is jaren ouder dan Isabel,  een kille berekenende man die niets om haar geeft.  Isabel wordt achterdochtig, waarom dringt oom zo aan op een huwelijk? Bovendien krijgt ze steeds meer belangstelling voor haar naar Indië vertrokken vader, maar antwoorden krijgt ze niet. Als het tot een uitbarsting komt met oom pakt Isabel haar biezen en vertrekt naar Indië op zoek naar antwoorden rond haar afkomst. Zal ze haar vader vinden? Kan ze haar eigen koers varen?  In Indië lijken alle antwoorden te vinden.

Handelingsonbekwaam

Johanne A. van Archem schetst in deze historische familieroman het leven van een opstandige jonge vrouw die haar lot in eigen handen neemt. Niet gebruikelijk in een tijd waarin de vrouw nog handelingsonbekwaam was en niets van haar eigen zaken mocht regelen.  Maar Isabel gooit het hoofd in de wind, trekt haar eigen plan en verzekert zich zo van een mooie toekomst. 

'Het verraad' van Johanne A. van Archem

Begin jaren zeventig werkt de 25-jarige  Nolly de Jager als administratief medewerker bij een supermarkt. Ze woont nog bij haar ouders thuis, evenals haar jongere zusje Riet. De familie is kort na de Tweede Wereldoorlog , samen met de grootmoeder, vanuit Twente naar deze streek verhuisd, grootvader is in de oorlog overleden.  Het gezin heeft geen contact meer met de familie in het oosten van het land.

Feminisme
Nolly is een pittig meisje met feministische ideeën over gelijke behandeling en gelijke salarissen voor mannen en vrouwen.  Dit in tegenstelling tot haar omgeving die meer behoudend is.  Als haar jongere zusje furore zal gaan maken als zangeres in een bandje, wordt door een journalist het verleden van de familie opgerakeld. De grootvader zou in de Tweede Wereldoorlog verraad hebben gepleegd en is daarom door de ondergrondse doodgeschoten.  Nolly was niet bekend met deze feiten en reageert geschokt. Samen met de  jonge hoofdredacteur van de plaatselijke krant, die ook geïnteresseerd raakt in het verhaal, gaat Nolly terug naar Twente op zoek naar de waarheid  omtrent de dood van haar grootvader.

Twente
Johanne A. van Archem is het pseudoniem van Hennie Scholten.  Zij woont en werkt in Nijverdal en heeft al tientallen boeken op haar naam staan waarvan er veel een Twentse historische achtergrond hebben.  Als amateur-historica  en genealoge heeft ze een grote kennis opgebouwd van de negentiende eeuw met de opkomende industrialisatie en de grote armoede in de landbouw.  

‘De heks van het Achterpad’ van Johanne A. van Archem

Evert Verbruggen heerst over een klein dorp in Twente. Als grote boer weet hij zich in alle geledingen van het maatschappelijke leven in te dringen, tegenspraak duldt hij niet, dominee, dokter en veldwachter dansen naar zijn pijpen. Alleen Elsa, een ongehuwde onafhankelijke vrouw weerstaat hem. Hoewel de mensen niet veel met haar omgaan, dwingt ze met haar houding respect af.  En veel bewoners maken gebruik van haar kennis en kunde van kruiden.

Kinderloos

Na twee kinderloze huwelijken heeft Verbruggen zijn oog laten vallen op de jonge Thea die tijdelijk bij Elsa logeert.  Er zijn weliswaar veel praatjes over de omstandigheden waaronder de vrouwen van Verbruggen gestorven zijn, bewijs was er nooit en wie zal Verbruggen stoppen als hij eenmaal zijn zinnen ergens op gezet heeft?

Twente

Johanne A. van Archem schrijft al jaren over de geschiedenis van Twente, vooral die van de negentiende en begin twintigste eeuw.  In haar familieromans weet ze een levendig beeld te schetsen van de dagelijkse levensomstandigheden en  maatschappelijke verhoudingen. ‘De heks van het Achterpad’ past geheel in deze traditie. 

Terug naar Vlaanderen door Johanne A. van Archem

Huib Bosschaers groeit op in Twente.  Werkzaam in de Twentse textiel wordt hij in 1934, de crisistijd met veel werkeloosheid, armoede, failliete banken en weinig uitzicht op een beter leven, ontslagen.  Geboren in Vlaanderen is hij toch altijd een beetje een buitenbeentje gebleven.  Zijn moeder is in de Eerste Wereldoorlog met hem naar Nederland gevlucht, zijn vader is gesneuveld op het slagveld. In Twente hertrouwt zijn moeder en krijgt hij nog twee zusjes. De familiebanden met Vlaanderen worden middels brieven onderhouden.

Begin 1934 arriveert een brief met een krantenknipsel over de moord op een hoge oud-militair uit het Belgische leger.  Zijn moeder wordt heel vrolijk van dit bericht en dat roept bij Huib vragen op. Vragen over de zwijgzaamheid van zijn moeder over hun verleden. Hij besluit, nu hij zijn handen vrij heeft, naar Vlaanderen te vertrekken om uit te gaan zoeken wat er met zijn familie is gebeurd tijdens de oorlog van 14-18.

Johanne A. van Archem heeft haar wortels in de gemeente Ommen. Haar voorouders boerden in Archem,  zelf woont ze in een nabijgelegen plaats. ‘Terug naar Vlaanderen’ is haar vijfentwintigste roman.  Haar boeken spelen meestal in de negentiende en twintigste eeuw en zijn zeer goed gedocumenteerd.  De geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog is in Nederland, dat in die periode neutraal bleef, niet erg bekend.  Zo kwamen in 1914 meer dan een miljoen vluchtelingen vanuit België naar Nederland, bescherming zoekend tegen het Duitse oorlogsgeweld.  De hoofdpersonen van deze roman behoorden tot die groep.