‘Gerda de goudvink’ van Mark Haayema en Medy Oberendorff

We hebben reikhalzend uitgekeken naar dit nieuwste prentenboek van Mark Haayema (zie Boek van de Week van 25 mei) en nu is dit boek daadwerkelijk in de Bibliotheek. Gerda is de opvolger van ‘Johannes de parkiet’ uit 2018. Hoe was het ook alweer? Johannes was de parkiet van Gijs die een heel grote volière ging bouwen met allemaal nieuwe vogels erin. Dat stond Johannes niets aan, hij weigerde met de andere vogels te verkeren. Maar dingen veranderen en Johannes draaide bij. Hij raakte gewend aan al die vreemde vogels. Johannes gelukkig, de vogels gelukkig en Gijs gelukkig. 

Twitteren
Maar nu is er iets heel ergs gebeurd, Gijs is overleden. Hij was al oud, wel 91, en hij is rustig in zijn slaap heengegaan.  Alle vogels zijn heel verdrietig. En ongerust. Want wie zal ze voeren? En water brengen? Er is nog voor een dag of drie water en zaad. Hoe moet het daarna? De wijze vogels trekken zich terug op de hoogste takken in de volière. Dat doen ze wel vaker als zich een incident voordoet. Dan overleggen ze, vergaderen, twisten en twitteren. Maar het lost niets op. De loopvogels worden steeds ongeruster. 

Luistervink
En dan is er Gerda de goudvink. Sinds kort in de volière, niet geliefd bij de andere vogels, die weten het zeker: goudvinken zijn verwend en alleen met zichzelf bezig. Gerda speelt luistervink bij de wijze vogels. Ze ziet de ongerustheid van de loopvogels. Ze weet wat ze moet doen: ze moet de leiding nemen en de vogels vertellen hoe het allemaal moet gaan. Gerda for president! Maar is iedereen daar wel blij mee? Een goudvink met strenge regels? Gelukkig komt er een ommekeer. Iedereen kan weer gerust verder en ach, dat hele gedoe, zand erover, snel vergeten, morgen is een nieuwe dag. 

Grotemensendingen
Mark Haayema weet net als in ‘Johannes de parkiet’ ingewikkelde grotemensendingen op een grappige en duidelijke manier uit te leggen. Niet kinderachtig, nee als een parabel, waar jong en oud iets van kunnen leren. De schitterende tekeningen van Medy Oberendorff geven het verhaal weer een extra dimensie. Daarom kijken we nu alweer reikhalzend uit naar het volgende deel dat over Cor Kanarie en de ziekte van Tureluur zal gaan.

‘Muk’ en ’t Waanzinnige kinderkookboek’ van Mark Haayema

Deze week twee boeken van Mark Haayema, een prentenboek en een kookboek. Mark is zo actief als een bezige bij. Hij schrijft, hij regisseert, hij is poppenspeler, hij werkt mee aan allerlei tv-programma’s (o.a. De Boterhamshow) en is organisator van Wortelpop, het kinderfestival bij de Beerze Bulten in Ommen. Kortom hij is een druk baasje dat zich door niets en niemand uit het veld laat slaan. 

LeQeur
Het kinderkookboek maakte hij samen met kok Hugo Kennis, illustrator Emanuel Wiemans en fotografe Saskia Lelieveld. Restaurant LeQeur is de setting waar alles plaats vindt. De kok maakt daar de heerlijkste gerechten. Van een simpele tomaten-groentesoep, natuurlijk met ballen, tot een Pavlovataart. Je leert er alles over snijden (pas op, voorzichtig, je vingers!), wat hoog of laag vuur betekent en over de Mies an Plas.

Wat je mee moet nemen op een picknick of hoe je een high tea serveert. Alles gelardeerd met mooie foto’s, duidelijke recepten, werkbeschrijvingen, verhaaltjes en gedichten: 

‘Lust Niks’: 
“Vaak hoor je kinderen zeuren:
Gertver, iew dat lust ik niet.
Ik wil dat niet, dat laat ik staan,
doe mij maar een portie friet. 

Gisteren was er zo’n gevalletje
in restaurant LeQeur.
Ze kwam op haar tractor
en het begon al bij de deur”.

Hoe dit afloopt? Het wordt in elk geval geen friet. 

Muk
Het prentenboek gaat over het hondje Muk. Het is een dalmatiër en hij heeft al negen stippen. Hij wil er zo graag meer hebben. Samen met zijn groene vriend de vlieg gaat hij op zoek naar meer stippen. Ze gaan naar het weiland, daar vinden ze een mooie zwartbonte koe met wel heel grote stippen. Misschien weet zij hoe je een stip kunt verdienen? Zodat Muk er straks tien of nog meer heeft. Maar wat een teleurstelling, de koe kan hem niet helpen? Of misschien per ongeluk toch wel? 

Muk is een heel lief verhaal met prachtige tekeningen van Laury Tinnemans en Job van Gelder. Het boek is vanaf januari 2022 ook als theatervoorstelling te zien. Onder andere op 19 maart 2022 in Theater Carrousel in Ommen. 

De productiviteit van Mark kent voorlopig nog geen einde. Onlangs verscheen ‘Wordt maar beter’ en we kijken al reikhalzend uit naar de komst van ‘Gerda de goudvink’.

https://www.markhaayema.nl/

‘Adje doet heel druk’ van Adriaan van Dis en Lotte Klaver

Adje is een druk jongetje.  Bij alles wat hij doet slaat zijn fantasie op hol. Een sinaasappelschil verandert in een slang, de mensen staan voor hem in de rij en buigen diep. Hoort hij muziek, gaat hij voor de spiegel staan en wordt  een beroemde dj.  Aan tafel is hij een ridder, hij trekt per ongeluk het tafelkleed van tafel en al het eten komt mee. Onder de douche is hij een vis, bij het afdrogen een ijsbeer.  En altijd druk, druk, druk, druk.

Losbarsten

Ook op school gaat het zo. Adje is altijd alles kwijt. En als het niet kwijt is, lekt het wel, of het zit los of het wiebelt. Adje wiebelt vrolijk mee. Maar juf is niet zo blij met hem: ‘Adje doet heel druk’ schrijft ze in zijn rapport. Dat klopt precies, Adje is ook heel druk. Altijd bezig, altijd met zijn hoofd ergens anders, altijd ver weg met zijn gedachten. Voor juf niet fijn, voor mama niet fijn. Iedereen wil altijd iets van hem: ‘kleed je aan, sta rechtop, doe gewoon’! Adje wordt er gek van, knettergek. Soms groeit de woede diep in hem, Adje wordt groter en groter, een worstelaar.  Zal hij losbarsten?  Of is er nog hoop voor hem?

Knieval

‘Adje doet heel druk’ is uitgebracht als luxe Gouden Boekje, bedoeld voor kinderen vanaf een jaar of vier. Het is het debuut van Adriaan van Dis als kinderboekenschrijver. Ook al is het bedoeld voor kinderen het is en blijft een echt ‘Adriaan van Dis’ boek. Van Dis maakt geen knieval voor zijn jonge lezers, taalgebruik en verhaallijn zijn niet kinderachtig, je hoort als je goed ‘luistert’  Van Dis het boek voorlezen. Helemaal in zijn eigen stijl. De levendige illustraties van Lotte Klaver ondersteunen niet alleen de tekst, ze vertellen het verhaal nog eens in beeldvorm. ‘Adje is heel druk’ is kortom een heerlijk boek voor iedereen van vier tot honderd en een prima uitleg wat druk zijn voor het betreffende kind betekent.

‘Polderpolonaise : Nederland getekend’ van Merel Corduwener

Illustratrice Merel Corduwener wilde een boek maken over Nederland. Een prentenboek voor volwassenen.  Ze stapte daarvoor in de trein en doorkruiste het hele land. Vanuit het raam ziet ze het landschap aan zich voorbijtrekken, soms recht als een liniaal, dan weer verstedelijkt. In de trein observeert ze de medereizigers en via een enquête ontlokte ze meer dan 1200 mensen antwoorden op 31 vragen. Die namen geen blad voor de mond, openhartig gaven ze hun mening over Nederland en over elkaar.  Het resultaat is een fantastisch boek met prachtige tekeningen en grappige weetjes.

Start

Corduwener begint in Flevoland waar in 2014 precies evenveel mannen als vrouwen woonden (weetje). Vervolgens een tekening over twee pagina’s van de NS trein die door de Oostvaardersplassen rijdt (tekening). Dan kijken we vervolgens in de trein, in de stiltecoupé waar iedereen druk zit te kletsen en te bellen (stripvorm). Vervolgens weer een beeld vanuit de trein (tekening) met ganzen op de voorgrond. Gevolgd door de 20 meest voorkomende vogels in Nederland (tekening). Zo gaan we door naar Friesland met Elfstedentocht en een cursus Fierljeppen.  Elke provincie komt aan bod,  voor Overijssel zijn het Deventer ( oudste huis van Nederland, weetje) en Enschede  (Balengebouw, tekening).

IJssel

Tussendoor het commentaar van de Nederlanders op het land en op elkaar. Op de vraag “Wat vind je typisch Nederlands” komen als antwoorden onder andere de treurwilg, zeuren over de buren, vitrage , dronken op de fiets kruipen en klagen en er niets aan doen.  En op de vraag “Wat vind je de mooiste plek in Nederland” antwoordt een jonge vrouw in Olst: “De IJssel, waar ik elke dag langskom. Ieder uur ziet het er anders uit door de spectaculaire luchten erboven.  Elk seizoen een ander landschap waar de rivier doorheen meandert”. Daar kunnen we ons vast in vinden.

Cadeau

‘Polderpolonaise’ is een heerlijk boek waarin we soms een spiegel voorgehouden krijgen, soms heel erg om elkaar kunnen lachen, leuke weetjes lezen, elkaar op de hak nemen en ons verwonderen over al die verschillende mensen. Een boek waarin het gewone bijzonder wordt. En een prachtig boek om cadeau te geven met de feestdagen.

‘De ander & de een’ en ‘In de kelder staat een huis’ van Mark Haayema.

Deze week niet één maar twee boeken van de week van één schrijver: Mark Haayema.  Mark Haayema is geboren en getogen in Ommen en uitgegroeid tot een begenadigd poppenspeler, acteur en auteur.  Hij heeft heel veel potjes op het vuur staan, werkt onder andere voor Herman van Veen, is betrokken bij een groot aantal ( muzikale) kindervoorstellingen, schrijft voor Sesamstraat en werkt en schrijft mee aan de Boterhamshow op Zap TV.  Kortom veelzijdig en bijzonder getalenteerd.

De ander & de een

Acht verhalen over dieren die niet zonder elkaar kunnen, maar soms ook niet met elkaar. Pad en Rat zijn elkaars lieveling maar een lievelingsplek uitkiezen valt niet mee, bij Tor en Lieveheersbeestje is een lichte afgunst in het spel, het breekt Tor lelijk op. Eekhoorn en Muis proberen de noten eerlijk te verdelen, Schaap wil op stap, Ezel wil niet mee, of toch wel? Makreel wil de wereld verbeteren, maar wat is beter?? Meeuw kan het hem niet vertellen. De korte verhalen hebben allemaal een verrassende twist waardoor je er nog lang over kunt filosoferen.  Vier illustratoren, Marieke van Ditshuizen, Willem Lagerwaard, Martijn van der Linden en Medy Oberendorff, zorgen voor de prachtige tekeningen. Dit prentenboek is voor kinderen vanaf zes jaar een echte aanwinst.

In de kelder staat een huis

Kaat de muis woont in haar uppie in de kelder van het huis. Poes Loes heeft haar familie opgepeuzeld, nu is ze alleen over. Ook al is ze alleen ze verveelt zich geen moment. Er zijn zoveel leuke dingen in de kelder om mee te spelen.  Draken maken op de muur, prinsessen schilderen, een schommel maken of racen met een auto. Als ze onder de wol wil kruipen ligt Poes Loes weer op de loer. Hoe zal het aflopen? Worden ze vriendjes of zal Muis Kaat ook hap slik weg verdwijnen?  De lezer mag het zelf bedenken, het loopt precies zo af als jij het wilt. De tekeningen van Job van Gelder zijn warm en laten de grappige en speelse muis Kaat kleine avonturen beleven. Dit prentenboek kan gebruikt worden voor peuters en kleuters vanaf drie jaar.

‘Johannes de parkiet’ van Mark Haayema en Medy Oberendorff

Johannes heeft een prettig rustig leven. Zijn kooitje bij Gijs is zijn wereld, op tijd eten en drinken, meer hoeft hij niet. Maar Gijs wil wel meer, hij bouwt een prachtige grote volière.  Johannes heeft geen idee wat hem te wachten staat, Gijs zet zijn kooi in de grote volière,  langzaam went Johannes een beetje aan zijn omgeving en voorzichtig stapt hij uit zijn kooi. Na een paar dagen zet Gijs een grote doos in de kooi, er komen allemaal piepgeluiden uit. Vreemd. Onheilspellend. Paniekerig vliegt Johannes door de grote kooi.  De piepers komen uit de doos, vijf zebravinken, ze pikken alles van Johannes in en eten rare dingen. Johannes is boos, ontstemd, wat moeten ze in zijn kooi?!

Volle bak

Het blijft niet bij de zebravinken, er komen twee ara’s, diamantduiven, Japanse meeuwen, Chinese dwergkwartels, zijdehoenders en een pauw bij.  Johannes beweegt niet meer, drinkt niet meer, eet niet meer. Als de honger toeslaat en hij toch een graantje gaat pikken, zit er als hij terugkomt een vreemde snoeshaan op zijn stok. Johannes ontploft van woede, hij begint te tieren en te schelden, iedereen moet opzouten, hij was het eerst in de kooi.  Het gegniffel van de andere vogels maakt hem nog bozer, in zijn woede valt hij een hoen aan.  Dan grijpt Gijs in en zet hem terug in het kleine kooitje. Daar zit hij dan, gevangen terwijl de andere vogels vrij rondscharrelen, hoe zal het ooit nog goed met hem komen?

Boodschap

De boodschap in dit prachtige prentenboek is duidelijk, soms vraagt het wat tijd en een open mind, maar vogels van verschillende pluimage kunnen aan elkaar wennen.  Wat in de volière geldt gaat ook in de mensenwereld op.  Mark weet op zijn bekende speelse manier het zware thema van discriminatie en uitsluiting van alle kanten te belichten.  De prachtige tekeningen van Medy Oberendorff verrijken het verhaal nog eens extra. Medy is wetenschappelijk illustratrice, elk veertje van elke vogel zit op de juiste plek. Toch weet ze ook de emoties goed te treffen, ik heb zelden een zo nukkige en boze parkiet gezien. En Gijs die we alleen op zijn rug zien, is daar enige gelijkenis met Herman van Veen?

‘De kleine walvis’ van Benji Davies

Op 25 januari beginnen de Nationale Voorleesdagen,  tien dagen waarin het boek voor het jonge kind [ 0-6 jaar] centraal staat. Elk jaar wordt daarvoor het Prentenboek van het jaar gekozen, voor 2017 is dat ‘De kleine walvis’ van Benji Davies.  Het kleine jongetje Boy woont op een eiland aan zee.  Samen met zijn vader en zes katten. Elke ochtend gaat zijn vader al vroeg met de vissersboot op pad om pas laat in de avond thuis te komen. Boy is dus de hele dag alleen.  

Aangespoeld

Op een nacht raast er een storm over het eiland. ’s Ochtends gaat Boy naar het strand om te kijken of er iets is aangespoeld. Hij vindt een kleine walvis. Hij weet dat walvissen niet te lang op het droge kunnen leven en neemt de walvis daarom mee naar huis en doet hem in de badkuip. Maar hoe lang kan hij dat voor zijn vader geheim houden? En wat gebeurt er als zijn vader de kleine walvis vindt? Zal hij dan niet heel boos worden?

Ommekeer

Het ontroerende verhaal en de prachtige tekeningen versterken elkaar en vertellen het verhaal van een eenzaam jongetje dat in de kleine walvis een vriend vindt die naar zijn verhalen wil luisteren. Zijn vader weet Boy ervan te overtuigen dat de kleine walvis terug naar zee moet, toch brengt de komst van de zeehond een ommekeer in Boys leven, zijn vader heeft nu wel oog voor hem. ‘De kleine walvis’ is het eerste zelf geschreven en geïllustreerd  prentenboek van de Brit Benji Davies.  Hij studeerde animatie aan de filmacademie en werkte aan verschillende projecten op het gebied van animatiefilms en als illustrator voor anderen.

‘Kwijt’ van Mark Haayema en Coen Hamelink

Olifantje Dex is ongerust. Zijn moeder is takken gaan halen voor het ontbijt maar ze komt maar niet terug. Wel komt er een horde gazellen in paniek langs draven.  “Monsters” gillen ze, “spring voor je leven”.   Dex kijkt rond maar ziet geen enkel monster, hij ziet helemaal niemand, ook zijn moeder niet.  En omdat zijn maag wel erg begint te rammelen gaat hij zelf naar de plek waar de lekkere bessen groeien,  onderaan de bavianenrots.  De bavianen hebben zijn moeder ook niet gezien maar Ko, de kleinste van allemaal, besluit Dex te gaan helpen om zijn moeder te vinden.

Leeuwenkoning

Op hun speurtocht komen ze een struisvogel zonder veren tegen, een krokodil zonder tanden, een hyena die zijn broertjes kwijt is en bij de waterpoel zijn nog veel meer dieren die iets kwijt zijn. Als laatste verschijnt de Leeuwenkoning zonder manen, hij weet wat er aan de hand is.: de monsters,  dat zijn stropers.  Samen trekken de dieren op naar de truck van de stropers en met veel lawaai jagen ze de boeven weg.  Iedereen vindt wel wat terug, alleen Dex’ mama is er niet, die zal nooit terugkomen.

Humor

Heel subtiel wordt in dit prachtige prentenboek  stroperij besproken.  Geen harde beelden, de prachtige illustraties van Coen Hamelink zien er eerder lieflijk en humoristisch uit. Ook de tekst heeft humoristische trekjes en mooie taalvondsten. Toch komt de boodschap luid en duidelijk over, stroperij kan en mag niet. Het boek is dan ook tot stand gekomen in samenwerking met het International Fund for Animal Welfare.  Maar het verhaal gaat veel verder dan dat, het is een prachtig prentenboek dat bij heel veel thema’s te gebruiken is.  

‘Sterrenwachter’ van Mark Haayema en Harmen van Straaten

Elke nacht zorgen de sterrenwachters ervoor dat er sterren aan de hemel staan.  Elke nacht opnieuw trekken ze hun karretje met daarin een grijze steen naar een speciale plek. En dan verandert de steen in een ster.  Muk is deze nacht als eerste wakker, hij wordt vier en als je vier wordt, mag je meedoen met het sterrenritueel.  Hij krijgt zijn eigen steen maar mag eerst een keer oefenen met zijn vader.

Kietelen

De volgende nacht begint het echte werk, Muk staat te stuiteren van ongeduld om zijn steen te laten gloeien.  Maar het lukt niet, wat hij ook doet, kietelen, aaien,  boven op een ladder zetten, aan ballonnen hangen, zijn steen blijft grijs. Muk wordt er mismoedig van.  Na veel goede raad van zijn vrienden,  je moet niet proberen maar doen,  je moet niet denken maar voelen, schiet uiteindelijk zijn vader hem te hulp: ‘Kijk goed naar de steen en heb vertrouwen in jezelf, dan gaat het lukken’. En het klopt, langzaam begint de steen te gloeien en zweeft de lucht in.

Zelfvertrouwen

Zelfvertrouwen is het sleutelwoord voor dit prachtige prentenboek, zelfvertrouwen maakt dat dingen gaan lukken. Concentratie, proberen en doorzetten zijn de hulpwerkwoorden voor het beertje Muk.  De illustraties van Harmen van Straaten zijn humoristisch en hartverwarmend en vormen een harmonisch geheel met de tekst van de geboren en getogen Ommenaar Mark Haayema. Het boek is geschikt voor kinderen vanaf circa vier jaar.