‘De regels van drie’ van Marjolijn Hof

Stel je voor, je bent een jongen (Twan), je hebt een tweelingzus (Linde), een moeder (en een vader die je één weekend in de veertien dagen ziet) en een oma. Jullie zijn met zijn allen (behalve je vader) op reis naar IJsland naar de grootvader van je moeder (jouw overgrootvader). Die woont daar in een minuscuul klein huisje aan een fjord. Het is november, jullie mochten zomaar vrij van school, vanwege ernstige familieomstandigheden. 

Afgrond
In november is het koud op IJsland (het is er altijd koud, het heet niet voor niets IJsland) het sneeuwt en het vriest. De reis van het vliegveld in Reykjavik naar het dorp van opa was doodeng. Met een klein vliegtuigje en met een busje langs een afgrond. Je was al bang voor barre tijden, daarom heb je het grote survivalhandboek meegenomen. Met de regels van drie. Drie seconden, drie minuten, drie uur, drie dagen. 

Tehuis
Opi’s huis is klein, zo klein dat er niet eens een douche is. Zo klein dat je bij opi op de kamer moet slapen. Dat je dat doodeng vindt (hij zal maar ….terwijl je daar ligt) maar het moet. Want het gaat niet goed met opi (vinden oma en je moeder). Hij moet mee naar Nederland. Daar kan hij in een tehuis voor oude mensen (vinden zij). Opi denkt er heel anders over. Hij wil op IJsland blijven. In zijn eigen dorp. Niemand vertelt hem wat hij moet doen (of laten). 

Verklappen
Zo komt het dat opi een ontsnappingsplan bedenkt (en Twan moet hem helpen). Hij weet niets beters te bedenken dan opi uit het grote survivalboek voor te lezen (die stukjes die over kou gaan, dat je je voeten bij bevriezing onder de oksels moet steken. Hoe doe je dat???).  Opi luistert geduldig maar heeft wel veel commentaar. En dan ontdekt Linde het plan. Zal opi zijn plan door kunnen zetten? Of gaat Linde alles verklappen? Hoe kan opi de regels van drie toepassen? Of slaat hij alle raad in de wind? 

Eigenwijs
Vorige maand hebben de kinderen in groep 7 en 8 ‘De regels van drie’ gelezen. Mocht u er één tegenkomen (een schoolkind), vraag er eens naar. Of lees het boek zelf.  Geniet van een eigenwijze grootvader, heerlijke kinderen en toch ook van de bemoeizuchtige volwassenen.

‘Mevrouw mijn moeder’ van Yvonne Keuls

November is de maand van ‘Nederland Leest’, de maand waarin de bibliotheken van Nederland de lezers oproepen gezamenlijk één boek te lezen. Thema dit jaar is ‘Oud worden, jong blijven’. Dat thema past perfect bij het centrale boek van dit jaar: ‘Mevrouw mijn moeder’. 

Weeshuis
De moeder van Yvonne Keuls is geboren in wat nu Indonesië is. Dat op zich was al een boek waard. Samen met haar zus is ze al op jonge leeftijd in het weeshuis van de Zusters Ursulinen terechtgekomen.  Maar daar vertrekken ze ook weer, ze trouwt en krijgt vier kinderen waarvan Yvonne de jongste is. Het gezin gaat eind jaren dertig op verlof naar Nederland. De oorlog verhindert ze terug te gaan, haar man overlijdt in die periode, daarna komt het er niet meer van. 

Indisch
Mevrouw mijn moeder blijft Indisch tot in haar botten. Ze weigert in Den Haag naar buiten te gaan, Yvonne is haar verbinding met de buitenwereld. Steeds als Yvonne binnenkomt wordt ze begroet met een ‘Eèènnn???’.  Yvonne tovert elke keer met woorden een wereld voor haar, als ze dan eens buitenkomt klopt er niets van wat ze ziet. Het geeft niet, de wereld van Yvonne, die is echt. 

Verval
Als de ouderdom zijn intrede doet weigert ze daaraan toe te geven. Op haar negentigste begint het verval, uit huis gaan wil ze niet. Er komen dames in huis die op haar passen. Een enkele houdt het langere tijd vol, de meesten zijn binnen een week verdwenen. 

Na een val moet er in een verpleeghuis gerevalideerd worden. Mevrouw mijn moeder weigert daaraan mee te werken. Ze verandert in een zielig vogeltje, huilt heel de dag, eet nauwelijks meer en aan de oefeningen doet ze al helemaal niet mee. Na zes weken moet ze vertrekken. Thuis aangekomen is ze na één dag alweer opgefleurd. Ze drijft haar kinderen geregeld tot wanhoop, soms zou Yvonne haar wel iets aan kunnen doen. 

Humor
Toch is het met veel liefde en humor hoe Keuls haar moeder beschrijft.  Haar spiritualiteit, haar Indische achtergrond, het manipuleren, haar houding naar de kinderen toe. Heel herkenbaar voor al diegenen die zelf de zorg voor hun ouders hebben. Je kent ze door en door, weet hoe ze je kunnen sturen en toch blijf je, net als Keuls, gaan. 

Iedereen kan een exemplaar van ‘Mevrouw mijn moeder’ bij de Bibliotheek ophalen maar haast u want OP=OP.

‘Het zwijgen van Maria Zachea’ van Judith Koelemeijer

Deze maand is het ‘Nederland Leest’, de maand waarin de Bibliotheek een boek cadeau geeft aan haar gebruikers. Het thema dit jaar is ‘Kleine geschiedenis, grote verhalen’ en het cadeauboek is ‘Het zwijgen van Maria Zachea'. 

Broers en zussen
Twaalf broers en zussen verzorgen hun moeder die in 1989 een hersenbloeding heeft gehad, toen geopereerd is en vervolgens naar een verpleeghuis zou gaan. Maar daar steken de kinderen Koelemeijer een stokje voor. Tenminste een aantal. Zij bedisselen dat moeder weer naar huis komt en dat de kinderen de verzorging op zich nemen, hun vader is al jaren geleden overleden. En zo geschiedt het. Er worden roosters gemaakt, iemand neemt deze taak op zich, een tweede beheert de financiën en het logboek is de rode draad. 

Privétijd
Ze hadden echter niet verwacht dat moe, zoals ze hun moeder noemen, nog jaren zou leven. Ze gaat steeds meer achteruit en wilde ze in het begin nog wel eens een zinnetje zeggen, met het verstrijken van de jaren hult ze zich in stilzwijgen. Het wordt een bijzondere tijd voor elk van hen. Privétijd met moeder, iets wat in hun jeugd zelden voor kwam. Vaak gaan de gedachten daarnaar terug. 

Kieskeurig
De drukte van het grote gezin, voor de één een zegen, voor de ander een ramp. Het overlijden van hun oudste broer Jos die in zijn diensttijd omkomt en met militaire eer wordt begraven. Jos en Maarten die als eersten naar het gymnasium mogen. De drie jongere broers die in de zaak, een hoveniersbedrijf, mee moeten werken. De oudste dochters die kieskeurig elke vrijer de deur wijzen. Op zondagmorgen samen koffiedrinken. En de jongsten die alles zoveel anders beleven dan de grotere broers en zussen ( de oudste is van 1934, de jongste wordt in 1953 geboren). 

Tijdsbeeld
Kleindochter Judith heeft de twaalf kinderen Koelemeijer geïnterviewd en uit die gesprekken deze roman geconstrueerd. Een tijdsbeeld van Nederland over meer dan een halve eeuw. In chronologische volgorde komt elk kind aan bod. Niet alleen over zichzelf maar juist ook over de anderen. Op deze manier krijg je als lezer een prachtige inkijk in hun karakters en in hun reflectie op hun jeugd. Inderdaad ‘een kleine geschiedenis maar een groot(s) verhaal’.