‘De stad in je hoofd’ van Tessa de Loo

Zaterdag 20 april was Tessa de Loo te gast in de Bibliotheek Ommen. In 1983 stapte De Loo op verpletterende wijze het Nederlandse landschap van de literatuur binnen met de verhalenbundel ‘De meisjes van de suikerwerkfabriek’.  Later gevolgd door vele titels waarvan ‘De tweeling’ het hartverscheurende oorlogsverhaal van twee jonge vrouwen, één van de bekendste is. Haar laatste roman is ‘De stad in je hoofd’. Tessa de Loo werd geïnterviewd door Roos ter Beek, het was een prachtige middag. 

Nijmegen

Twan is acht jaar als op 22 februari 1944 zijn stad Nijmegen door de geallieerden wordt gebombardeerd. Het gebeurt heel onverwacht, het bomalarm was net ingetrokken, de hemel weer helder als de vliegtuigen op de terugweg naar hun bases hun vernietigende lading loslaten. Twan, op weg naar school, moest nog even een boodschap voor zijn moeder doen. Zo kan hij op het laatste moment schuilen in een portiek, waar ook een peuter in een wandelwagentje op haar moeder staat te wachten. Alles om hen heen is kapot, de apotheek van Twans vader, zijn ouders en kleine zusje Fien zijn dood. 

Tekenen

Wanhopig gaat Twan met het meisje op weg naar zijn tante in de oude benedenstad. Ook daar chaos en wanhoop maar de meeste huizen zijn nog intact. Twan en het meisje, Paula heet ze, worden door de familie in huis genomen. Paula kan echter niet blijven, ze wordt bij de nonnen ondergebracht. Vanaf zijn zolderkamertje kan Twan het klooster waar ze is zien. Hij kijkt uit over de binnenstad, het maakt een verpletterende indruk op hem en zoals hij voor het bombardement ook al vaak deed, hij begint te tekenen. Alle huizen die hij ziet, zelfs de huizen die weg zijn, tekent Twan.  Zo houdt hij zijn herinneringen aan de verwoeste stad levendig. 

Strijd

We volgen Twan op weg naar volwassenheid, in zijn strijd om het behoud van de stad. De nieuwe tijd brengt plannen om de Benedenstad tegen de vlakte te gooien. Twan kan het niet verdragen. Samen met zijn dierbaren die hij in de loop der jaren heeft leren kennen probeert hij dit desastreuze verloop te keren. Redt hij dat of is het een vergeefse strijd tegen de macht, het geld en de ambtenarij?

Verraad me niet van Tessa de Loo.

Broers verraden elkaar niet! Dat krijgt de dertienjarige Michiel te horen van zijn grote broer Wolf.  Even daarvoor heeft Michiel gezien hoe Wolf , aangemoedigd door zijn vrienden een man aftuigt.  Het rustige, kalme dorp staat op de kop door deze ongekend wrede aanslag.  Wie is verantwoordelijk voor deze gruwelijke daad?  Wolf en de vriendengroep houden zich gedeisd, het lijkt erop dat de daders onbekend zullen blijven.

Voor de stille, bescheiden Michiel een moeilijke tijd. Ooit nam zijn broer het voor hem op. Maar is dat genoeg reden om nu te blijven zwijgen? Als dan ook nog de verstandelijk gehandicapte broer van zijn hartsvriendin van de daad wordt beschuldigd en wordt ingesloten, is Michiel de wanhoop nabij.

Tessa de Loo, bekend onder andere van ‘De tweeling’ en ‘Isabelle’,  benoemt  in dit boek de morele dilemma’s rond schuld en geweten. Wanneer mag je zwijgen, wanneer moet je praten?  Het thema is helaas maar al te actueel en kan veel jongeren aan het denken zetten. Een boek dat niet alleen door volwassenen maar ook prima door scholieren  gelezen kan worden.