Posts tonen met het label WOII. Alle posts tonen
Posts tonen met het label WOII. Alle posts tonen

14 oktober 2025

‘Geluk in oorlogstijd’ van Trea ten Kate

Van een vriendin kreeg ik een tip: ‘lees dit boekje eens, een heel ander aspect van de oorlogstijd’. Heel benieuwd ben ik eraan begonnen en het klopt:  een thema dat niet elke dag langskomt. Bovendien speelt het in de regio, in Nieuwleusen om precies te zijn. En ook nog waargebeurd. Het begint met de familie Van Duren, die een boerderijtje in het buitengebied bestiert. Ze kunnen er niet van leven, de kinderen moeten al jong mee helpen om de monden te vullen. 

Wrokkig

Het is 1932 als Berend van Duren de lagere school verlaat om bij een boer aan het werk te gaan. Hij heeft het daar niet slecht maar het verschil met zijn thuissituatie is schrijnend. Waar bij de boer aan tafel heerlijk vers brood met roomboter gegeten wordt, is er thuis nauwelijks genoeg voor iedereen. Het maakt hem wrokkig. Hij had graag naar de Mulo in Zwolle gewild, hij kan goed leren, de bovenmeester had graag gezien dat hij verder zou gaan. 

Tanja

Hij is en blijft een buitenbeentje. Ook in de eerste oorlogsjaren.  Herfst 1939 is hij opgeroepen in de mobilisatie, als jonge soldaat ziet hij het bombardement van Rotterdam met eigen ogen.  Toch besluit hij twee jaar later zich aan te melden voor werk in Duitsland. Zie je wel, denken de dorpelingen, hij deugt niet. Helemaal als hij in 1945 met een Russische vrouw terugkomt. Weten zij veel wat hem allemaal is overkomen. Hoe hij zijn geliefde Tanja heeft leren kennen. Dat zij als Ostarbeiterin uit Sebastopol naar Duitsland is versleept, daar is vernederd en verguisd.  

Gelukszoekers

Berend heeft in 1980 zelf zijn wederwaardigheden opgeschreven. Na zijn dood in 2004 is Trea ten Kate, de kleindochter van zijn zus, met het verhaal aan de slag gegaan. Ze las zich in, haalde de historische feiten boven water in archieven en bibliotheken in Nederland en Duitsland. Ze volgt zowel het pad van Berend als dat van Tanja. De geuren en kleuren vulde ze zelf in om dit verhaal over ‘eenzaamheid, onrecht, uitsluiting en onbegrip’ te publiceren. Haar conclusie uit Berends verhaal is: “Oordeel niet te snel, leer de ander kennen, luister naar diens verhaal en je ontdekt dat je meer met elkaar gemeen hebt dan je eerst dacht. Uiteindelijk zijn we allemaal gelukszoekers”.

Het boek is ook als luisterboek te leen bij de Online Bibliotheek

5 augustus 2025

‘De lange weg naar Londen’ van Marian Rijk

Charles Pahud de Mortanges (Pahud) is voor WOII een grote bekendheid in Nederland en ver daarbuiten. Hij heeft als ruiter vier keer deelgenomen aan de Olympische Spelen, heeft gouden medailles gewonnen, heeft een prachtige carrière in het leger, hij is een doorzetter en soms ook een geluksvogel. Als Nederland in 1940 capituleert, kan hij terug naar huis in Amersfoort. Hij zet een herstellingsoord voor oorlogsgewonden op, stil zitten kan hij niet, en is daar drukdoende als hij in mei 1942 een oproep krijgt zich bij de kazerne in Ede te melden. De tweeduizend gedemobiliseerde beroepsmilitairen die daar bijeenkomen voor een controle, worden met zijn allen met de trein via Neurenberg naar Oost-Polen afgevoerd. Pahud weet terug te komen in Nederland, wordt vervolgens weer op transport gezet en springt bij De Lutte uit de trein. 

Verraad

Het is dan inmiddels 1943. Via een reeks van onderduikadressen komt hij in Den Haag. Daar wordt hem door een oude bekende, die via Engeland terug in Nederland is, voorgesteld naar Engeland te vluchten en zich bij de Nederlandse Regering in ballingschap aan te sluiten. Pahud hoeft er niet lang over na te denken, hij wil graag meehelpen aan de bevrijding van Nederland. Er wordt een ontsnappingsplan gemaakt, hij zal via Denemarken en het neutrale Zweden en Schotland naar Londen gaan. Op het laatste moment kan het echter niet doorgaan, er is verraad geweest en de helpers op de route zijn opgepakt. 

Zeven maanden

Er is echter nog een mogelijkheid, via België, Frankrijk, Spanje, Portugal en Gibraltar. Een lange tocht, door vijandelijk gebied, meermaals een streng bewaakte landsgrens oversteken, en ook de demarcatielijn in Frankrijk. In oktober 1943 is het zo ver. De regering in Londen heeft zijn overkomst goedgekeurd. Het station in Eindhoven is de plek waar hij opgepikt gaat worden. Er zijn begeleiders en safe houses langs de hele route, toch loert het gevaar gesnapt te worden overal. Zeven maanden zal zijn tocht duren, zeven maanden van niet opvallen, in de omgeving opgaan, stilletjes verdergaan en toch zichzelf blijven.   

Marian Rijk weet het (vergeten) verhaal van de Olympiër Pahud op vaardige manier over het voetlicht te brengen. De tweede verhaallijn over Pahud’s zoon Buuk, een jonge twintiger, die bij een zelfde ontsnappingsroute in Toulouse wordt opgepakt en terechtgesteld, geeft het boek een extra dimensie.

8 april 2025

‘Een onbekend kind’ van Aliëtte de Vries

April 1945 is de maand dat de dorpen en steden in Salland bevrijd worden van de Duitse bezetting en onderdrukking. Raalte vanaf  9 april, Ommen op 11 april, Heino op 12 april, Wijhe en Olst op 13 april.  Groot was de vreugde, maar soms werd die overschaduwd door laatste zwarte bladzijden. Zo werden in Heino een dag voor de bevrijding 66 mannen gegijzeld en naar Zwolle afgevoerd en was er in Wijhe op 7 mei het drama van de munitieramp. De oorlog was voorbij, het duurde echter lange tijd voordat alle feiten van de oorlog bekend waren. Zo ook het lot van ‘Unbekannte Kinder’. 

Onbekende mensen

Hetty Frankenhuis wordt op 9 april 1941 in Enschede geboren. Ze is de dochter van Sal en Rozet Frankenhuis. In 1942 moet de familie onderduiken, Hetty wordt aan onbekende mensen meegegeven en komt in Friesland terecht. Sal en Rozet worden opgepakt en op transport naar Westerbork gezet. In Zwolle wordt de hoogzwangere Rozet uit de trein gehaald, Sal gaat na verblijf in Westerbork op transport naar Auschwitz. Rozet duikt onder en zal de oorlog overleven. 

Laatste transport

Hetty is dan al een tijd in Friesland bij de familie de Vries.  Ze is te jong om te verbergen. Het hele dorp Bozum weet ervan, niemand denkt erover om hen aan te geven. November 1943 gaat het helaas toch mis, een ander Joods stel dat bij de familie de Vries in onderduik zit, wordt verraden en ook Hetty gaat mee naar Westerbork. Omdat onderduikgever Jan gezegd heeft dat Hetty het kind van een Duitser is, wordt er aan haar identiteit getwijfeld en blijft ze lang in het weeshuis in Kamp Westerbork. Maar op 13 september 1944 gaat ze met het laatste transport richting Bergen-Belsen. 

Familie De Vries

De familie De Vries blijft met Hetty bezig. Hoe is het met haar afgelopen? Is ze er nog? En waar dan? Aliëtte, lerares geschiedenis, zoekt het uit. Ze verdiept zich in het lot van de ‘onbekende kinderen’ en dat van Hetty en haar familie. Komt bij de Joodse gemeenschap in Enschede terecht, hoort van het levensreddende werk van Dominee Overduin. Haar stijl is onopgesmukt en zakelijk. Juist daardoor maakt het boek grote indruk. De vele foto’s hebben daar een flink aandeel in, de bronnenlijst is indrukwekkend. En ja, Hetty wordt gevonden, ze heeft het allemaal overleefd.

24 september 2024

‘Het geheime boek van Flora Lea’ van Patti Callahan Henry

Hazel Linden werkt in 1960 bij een antiquariaat maar het is haar laatste werkdag, ze gaat naar het beroemde veilinghuis Sotheby. Het is een fantastische uitdaging, al zal ze de gezelligheid van de winkel zeker gaan missen. De laatste klus in de winkel is het uitpakken van de post. Altijd weer spannend of er iets bijzonders of kostbaars bij zit. Vandaag zijn het een eerste druk, een handgeschreven brief van Hemmingway, een getekende druk van De Hobbit en een eerste druk van een geïllustreerd sprookje van de Amerikaanse auteur Peggy Andrews. 

Theems

Bij het zien van de eerste tekening begint haar hart al sneller te bonzen. Het is een rivier van sterren met twee meisjes ernaast. Als dan de titel van het boek zichtbaar wordt, is ze verbijsterd: Whisperwood and the River of Stars. Whisperwood, het geheime woud dat ze samen met haar jongere zusje Flora had bedacht. Waar ze hele verhalen mee gemaakt hadden, geheimzinnig en alleen bedoeld voor hun tweeën. Whisperwood dat met Flora in de Theems verdween, want in die rivier is ze verdronken. Nooit werd haar lichaam gevonden, hoe kan het dat er een boek over hun fantasiewereld verschenen is? Leeft Flora nog? Heet ze nu Peggy Andrews? Vragen, vragen, vragen! 

Knuffel

In 1940 verdween Flora. Zij en Hazel waren net als zoveel kinderen in Engeland aan de vooravond van WOII naar het platteland gestuurd. In Oxfordshire kwamen ze terecht bij een lieve gastvrouw met een tienerzoon, net zo oud als Hazel. Op een mooie zonnige oktoberdag gaan ze naar de rivier de Theems. En terwijl Hazel en Harry met andere dingen bezig zijn, verdwijnt Flora. Haar knuffel valt in het water, er wordt verondersteld dat Flora hetzelfde is overkomen. Het verdriet is onnoemelijk, Hazel voelt zich verschrikkelijk schuldig, ze had beter op moeten letten, dan was er niets gebeurd. En nu, twintig jaar later, staat door de vondst van het boek over Whisperwood haar hele leven op de kop! 

Patti Callahan Henry kwam in aanraking met het fenomeen Pied Piper, de regeringsoperatie waarmee in 1939 alle kinderen uit Londen naar elders werden overgebracht. “Weggestuurd vanwege de Duitse bommen, voorzien van bagagelabels om de nek en gasmaskers in de rugzak”. Met dit in gedachten begon ze deze sterke roman over liefde, trouw en familie.

10 september 2024

‘De geheimen van het Italiaanse eiland’ van Barbara Josselsohn

Mia is onderweg naar het huis van haar onlangs overleden grootmoeder Lucy. Voor het huis in de verkoop gaat wil Mia nog één nacht in het huis doorbrengen. In de trein ernaartoe overdenkt ze de afgelopen dagen. Mia’s moeder leeft niet meer, broers, zussen, ooms, tantes, ze zijn er niet. Het was altijd Lucy en Mia, Mia groeide zelfs op bij haar grootmoeder. Mogelijk is er nog familie in Italië, Lucy kwam in WOII als vluchteling naar de VS. Maar Mia weet daar niets over, Lucy was nooit scheutig met verhalen over haar jeugd. 

Trouwjurk

Na een heerlijke maaltijd met haar jeugdvriendin Erica arriveert Mia bij het huis. Het is niet alleen dat ze hier de nacht door wil brengen, ze moet ook op zoek naar iets wat haar grootmoeder voor haar achtergelaten heeft. Lucy was er altijd heel geheimzinnig over en Mia moet het zelf vinden. Na lang zoeken treft Mia een oude trouwjurk aan, eentje die haar oma niet gedragen heeft. Dat weet ze zeker. Er is een brief van de notaris over een oud kasteel in Italië en een sleutel van een opslagruimte. Nooit heeft haar grootmoeder met een woord gerept over een kasteel waar de familie belang bij had. Het raadsel rond Lucy wordt steeds groter, er zit voor Mia niets anders op dan naar Italië af te reizen! 

1943

In 1943 lijdt de Italiaanse bevolking al onder het oorlogsleed. Italië is de agressor tot in september de geallieerden het land binnen vallen en Duitsland zich tegen het land keert. Alle verhoudingen veranderen, zo ook voor de drie zussen Annalisa, Giulia en Emilia. Ze vluchten van het vasteland naar het eiland Parissi, hier hopen ze onderdak en familie te vinden. In de keuken van het kasteel daar is wel werk voor ze maar Annalisa heeft meer ambities. Ze probeert in contact te komen met de eigenaar die teruggetrokken in een deel van het grote kasteel woont.  Het lukt haar hem te spreken te krijgen en ze weet zijn vertrouwen te winnen. Maar is dat genoeg om ongeschonden de oorlog door te komen? 

Josselsohn weet de karakters in dit verhaal warmte en diepte mee te geven en dat op de lezer over te brengen. De roman is het eerste deel in een serie over de drie zussen.

7 mei 2024

‘De ondergrondse leesclub’ van Annie Lyons

Het is 1911 als Gertie Bingham een leegstand pand in haar woonplaats omtovert tot een heerlijke boekwinkel. Samen met haar man Harry bedient ze de plaatselijke bevolking van hun Londense voorstadje Beecham. Zevenentwintig jaar genieten ze van hun winkel, van de boeken en van alle vrienden die de boekwinkel oplevert. Maar Harry overlijdt in 1938 na een kort ziekbed, Gertie staat er alleen voor en de lust om haar boekwinkel voort te zetten, vergaat haar nu ze het alleen moet doen. Ze wil met pensioen, huis en winkel verkopen, samen met hond Hemmingway naar het platteland. 

Koppige tiener

Maar zoals het soms gaat, wordt ze ingehaald door de tijd. Haar goede vriend Thomas vraagt haar een Joods kind uit Duitsland in huis te nemen. Hij regelt, met anderen, de kindertransporten en zo komt Hedy Fischer bij Gertie in huis. Het is geen succes. Hedy mist haar ouders en broer heel erg, heeft last van heimwee. Gertie weet niet wat ze met een koppige tiener aan moet. Die enkel met korte beleefde zinnen antwoordt en zich alleen maar terugtrekt op haar kamer. Hulp komt van Betty, eerste medewerkster in de boekwinkel en hoewel veel jonger, bevriend met Gertie. Zij neemt Hedy op sleeptouw. 

Schuilkelders

De angst om de oorlog met Duitsland wordt steeds groter, Gertie kan het allemaal nauwelijks aan. Als het echter zo ver is en de bombardementen op Londen beginnen, is de boekwinkel één van de eersten die getroffen wordt. Nu wil Gertie helemaal niet verder, ook niet met haar leven. Dagen blijft ze in bed, Hedy aan haar lot overlatend. Het is dat één van de medewerkers bij haar komt en haar uitdaagt mee te helpen de winkel weer op te bouwen. “Morgenochtend negen uur paraat staan”, Gertie kan er niet onderuit. Ze meldt zich en langzaam komt er een kentering in haar houding, begint ze weer van de boekwinkel te houden, voelt ze zich weer mens. Helemaal als ze een leesclub begint tijdens de lange nachten die ze in de schuilkelders moeten doorbrengen. 

Lyons levert met ‘De ondergrondse leesclub’ een puik boek af, warm en met veel gevoel voor literatuur geschreven. Ondanks de barre omstandigheden van WOII blijft de toon rustig en kalm, is er humor en liefde, vooral veel liefde. Een echt feel good boek.

27 februari 2024

‘In de verte, de zee’ van Laura Spence-Ash

Het is 1940, Londen wordt door de Duitsers bestookt en Reg en Millie besluiten hun dochter Beatrix naar de VS te sturen. Daar zal ze veilig de oorlog door kunnen komen. Zo stapt de 11 jarige Beatrix alleen op de boot naar Boston. Op de kade wordt ze afgehaald door de familie Gregory, bij hen gaat ze wonen. De zoons William en Gerald lopen haar enthousiast tegemoet, moeder Nancy glundert en bibbert tegelijk. Twee jongens zijn een geweldige schat, maar een dochter, daar heeft ze altijd naar verlangd. 

Brieven

Eenmaal thuis blijft Beatrix de eerste tijd gereserveerd en afstandelijk. Ze wil best graag wennen en meedoen maar ze mist haar ouders en Londen. Beatrix kijkt haar ogen uit, het huis is zo groot, de tuin is fantastisch en het bos erachter een fijne plek om even alleen te zijn. Als ze naar school gaat wordt alles al wat vertrouwder, ze is kien, kan goed meekomen, ze streeft de jongens al snel voorbij. Maar het meest kijkt ze uit naar de brieven van thuis. Ook naar die van haar moeder, ook al weet ze zeker dat die erop stond dat ze naar de VS zou gaan. 

Eilandje

Niet alleen Nancy moet wennen aan een dochter, voor haar man Ethan is de schok nog groter. Hij is directeur van een jongensschool, heeft twee zoons, een meisje is zo anders. Eigenlijk had hij helemaal geen kind in huis willen nemen, de kosten, het gedoe eromheen. Hij ziet zijn vrouw genieten van Beatrix, ergert zich eraan maar neemt zich voor toch meer open te staan voor het kind. De zomer van 1941 gaat het gezin naar hun zomerhuis in Maine. Gelegen op een eilandje, alleen dat ene huis, enkel bereikbaar met de roeiboot. Beatrix is bang, ze kan niet zwemmen, maar voor de vakantie voorbij is heeft ze het onder de knie. Ze voelt zich nu helemaal thuis. Zal ze ooit weer terug moeten? En wil ze dat nog wel? 

Debuutroman

Deze debuutroman van Spence-Ash bestaat uit meest korte hoofdstukjes, waarin we afwisselend door de ogen van één van de karakters de gebeurtenissen over een periode van 1940 tot de epiloog in 1977, waarnemen. Ze schrijft met een bijzondere intensiteit, iedereen komt tot leven, je wil almaar doorlezen, het boek wegleggen is geen optie. Een fijne debuutroman, het smaakt zeker naar meer.  

3 oktober 2023

‘Vergeet je naam: verhalen van Joodse onderduikkinderen’ van Marcel Prins en Peter Henk Steenhuis

Mattie Tugendhaft uit Maastricht is vijf jaar als hij moet onderduiken. Zijn vader vertelt hem dat ze een tijdje wegmoeten “want er zijn Duitse soldaten en die willen ons vermoorden omdat we Joden zijn”. Zijn zusje wordt meegenomen door een hulp in de huishouding en komt in België in een nonnenklooster terecht. Mattie heeft het redelijk goed getroffen met zijn opvanggezinnen in Limburg maar moet door dreigend verraad wel vaak verkassen. Zo komt hij ook op een boerderij aan de Maas waar het vreselijk misgaat, hij wordt door de boer gruwelijk mishandeld. 

Kristallnacht

Usschi Littmann groeit op in Berlijn. Ze is de jongste van een middenstandsgezin. In  de Kristallnacht (8 november 1938) wordt alles in hun zaak kort en klein geslagen. Kort daarna vlucht Usschi met haar oudere zus en komt ze illegaal in Nederland aan. Amsterdam voelt aanvankelijk als een bevrijding. Na de inval in 1940 is het daar echter ook niet meer veilig. Ze leert Max kennen. Trouwt in 1943, regelt valse identiteitspapieren voor hen beiden. Zo komen ze de oorlog door. 

Snelkookpan

De verhalen zijn onderdeel van het project ‘Andere Achterhuizen’, men wilde laten zien dat niet alleen ‘Het Achterhuis’ van Anne Frank van belang was. Dat er zoveel meer ‘achterhuizen’ waren.  Er verschenen al twee eerdere boeken: ‘Andere Achterhuizen’ en ‘Ondergedoken als Anne Frank’.  In ‘Vergeet je naam’ werden de laatste tien interviews verwerkt. “De onderduik was een snelkookpan voor emoties en ervaringen, voor angst, haat, liefde, verraad, onbaatzuchtigheid”, aldus het voorwoord van Marcel Prins. Veel van die thema’s spreken ook nu nog aan.   

Nijverdal

De onderduikkinderen zaten het hele land door. Betty Metzelaar kwam in Friesland terecht, Arnold Weijel dook met het hele gezin onder bij de bovenburen in Amsterdam. Roosje Colthof kwam na veel omzwervingen in Nijverdal terecht waar ze brood en levensmiddelen kregen van Herman Flim die in de oorlog meer dan zeventig Joodse kinderen heeft verzorgd. En hoe zij haar familie terugvond is wel een heel bijzonder verhaal. 

De verhalen maken indruk, ze worden bijna zakelijk en zonder opsmuk verteld. Juist daardoor komen ze extra hard binnen. Wat hebben de kinderen vaak geleden. Gelukkig waren er ook onbaatzuchtige mensen die de kinderen een veilige plek boden, vaak met gevaar voor eigen leven.  

17 januari 2023

‘De vergeten Duitser: het levensverhaal van Richard Bauer’ van Bert Hinnen

Soms duurt het wat langer voor een boek in de Bibliotheek aanwezig is. Zo ging het ook met het boek dat oud-burgemeester Hinnen van Olst-Wijhe schreef over zijn aangetrouwde oom Richard Bauer. Maar het boek is er nu en het is een indrukwekkend monument voor zijn familie en voor de kinderen van Richard en zijn vrouw Pietje. 

Geluk

Het verhaal begint op het moment dat de Duitser Richard Bauer in 1930 zijn geluk zoekt in Nederland. Hij vindt er een baan en thuis in Twente. Leert er Pietje Hinnen kennen, ze raken verliefd en in 1936 wordt er getrouwd. Al snel hebben ze vier kinderen, Bauer is een stille maar toegewijde vader. De narigheid begint met de Duitse inval in 1940. De eerste tijd wordt Bauer met rust gelaten maar in 1942 wordt hij, zeer tegen zijn zin, opgeroepen voor het Duitse leger. Hij wordt naar het Oostfront in Rusland gestuurd, deserteert in 1944 en duikt onder bij de familie in Almelo. 

Kamp Erika

Met de bevrijding in april 1945 kan hij zich weer buiten vertonen. Maar bevrijd is hij geenszins. Hij wordt al snel als vijand van de Nederlandse Staat opgepakt, komt in de gevangenis in Almelo terecht en eind 1945 wordt hij overgeplaatst naar Kamp Erika in Ommen. Omdat Pietje door haar trouwen ook de Duitse nationaliteit heeft, net als de kinderen, wordt ze uit haar huis gezet, hun spullen worden in beslag genomen. Pas Kerst 1946 wordt Bauer, zonder opgaaf van reden, vrijgelaten. 

Wraakzuchtig

Daarna moet er een ontvijandingsverklaring komen, daarmee kan de Nederlandse nationaliteit aangevraagd worden. Het lijkt in kannen en kruiken tot er op het laatste moment een kink in de kabel komt. Iemand heeft bezwaar ingediend, hoe en wat wordt de familie nooit duidelijk. Pas veel later, de Bauers zijn dan al overleden, kan auteur Bert Hinnen de papieren inzien en wordt duidelijk dat een wraakzuchtige Almelose politieman de zaak heeft gefrustreerd. 

Deportatie

Het waren niet alleen de Bauers die dit overkwam. Rond de 100.000 Duitsers en hun families werden zo bejegend. Ook de Joodse families die in de jaren dertig Duitsland waren ontvlucht. Veel van hen werden uitgewezen, tegen hun zin naar Duitsland gedeporteerd. Eerder werd deze problematiek ook belicht in het boek ‘Wie is de vijand’ van Sophie Molema.

6 september 2022

‘Waar ben je thuis?’ van Aaltje van Zweden

Met de ondertitel ‘Mijn persoonlijke zoektocht naar een plek voor kwetsbare mensen, toen en nu’ geeft Aaltje van Zweden exact aan waar het in dit boek over gaat. Voor wie de huiselijke situatie van Aaltje niet kent, ze is getrouwd met dirigent Jaap van Zweden, heeft vier kinderen waarvan de derde, Benjamin, autisme heeft en verstandelijk beperkt is. In haar eerste boek ‘Om wie je bent’ beschrijft ze haar zoektocht naar een goede woonplek voor Benjamin en de daarmee verbonden oprichting van het Papagenohuis in Laren. 

Incidenten
Dat is weliswaar allemaal geregeld, maar daarmee houdt de zorg voor Benjamin niet op. Die blijft en elke keer als er een telefoontje of appje komt van het Papagenohuis slaat Aaltje aan. Wat is er nu weer, hoe kan het opgelost worden, hoe kan ze helpen. Het is een modus waar ze niet uit kan komen. Het steekt haar dat Benjamins dossier vol staat met incidenten. Maar dat de dingen die hij goed kan of waar hij plezier in heeft bijna nooit genoemd worden. 

Stolpersteine
Het gewone leven gaat ook door. Ze verhuizen naar Amsterdam, verblijven tijdelijk in de Michelangelostraat in Zuid. Op een ochtend flitst de gedachte door haar hoofd hoe het geweest moet zijn om in WOII met een gehandicapt kind te moeten onderduiken. Het laat haar niet meer los, ze zoekt uit wie er in WOII in het huis woonden. Het blijkt een Joodse familie te zijn, ze zijn allen omgekomen in de vernietigingskampen in Polen. Ze mogen niet vergeten worden vindt Aaltje en ze vraagt daarom Stolpersteine voor hen aan. 

Het Apeldoornsche Bos
Maar dat is nog geen antwoord op haar vraag. Ze verdiept zich in de gehandicaptenzorg in de jaren dertig en komt bij de Joodse instelling Het Apeldoornsche Bos terecht. Daar verbleven rond de 1200 gehandicapten en psychiatrische patiënten. In januari 1943 werd iedereen door de Duitse bezetters afgevoerd. De geschiedenis grijpt Aaltje aan. Hoe heeft dit kunnen gebeuren. 

Bevrijdend
Loslaten is moeilijk. Een kind dat zijn vleugels uitslaat moet je laten gaan. Dat is pittig. Een beperkt kind loslaten is nog pittiger. Niet altijd het geluk van het kind vooropstellen. Ook aan je eigen welbevinden werken. Het lukt Aaltje wat losser met Benjamin om te gaan. En dat voelt goed, bevrijdend! 

19 oktober 2021

‘De rechtvaardigen’ van Jan Brokken

Jan Zwartendijk is na een aantal omzwervingen in 1938 in Kaunas in Litouwen terecht gekomen. Hij vertegenwoordigt daar het Philipsconcern. Er is een winkel, een kantoor en een assemblageafdeling. Veel van de apparatuur wordt ter plekke in elkaar gezet. Jan heeft de leiding daarover. Maar het werk ligt stil. De oorlogsdreiging en het feit dat de Duitsers Nederland al bezet hebben, hebben alle activiteiten stopgezet. Maar punctueel zoals hij is, gaat Zwartendijk elke dag naar de zaak. 

Consul a.i.
Op 29 mei 1940 trekt hij net de deur achter zich dicht om naar huis te gaan, als de telefoon overgaat. Hij twijfelt, doorlopen of teruggaan en oppakken?  Hij besluit tot het laatste, een besluit dat zijn hele leven op de kop zal zetten. Aan de telefoon is de Nederlandse Gezant van de Baltische Staten in Riga, De Decker. De man zit omhoog, de Nederlandse Consul in Kaunas is ontslagen vanwege zijn Nazisympathieën.  Iemand moet hem vervangen en De Decker wil graag dat Zwartendijk dat gaat doen. Zwartendijk twijfelt, vindt het wel een heel grote vraag, hij heeft geen benul van diplomatieke of consulaire zaken. ‘Geeft niet’, zegt De Decker, u heeft een kantoor en u kunt mij altijd bellen. En zo geschiedt het dat Zwartendijk consul a.i. wordt.   

Curaçao
Er zijn veel Joodse vluchtelingen in Litouwen. Eén van hen brengt Zwartendijk op het idee om een ontsnappingsroute naar Curaçao te creëren. Met medeweten van De Decker schrijft Zwartendijk in de paspoorten van de vluchtelingen dat Curaçao geen visumplicht heeft.  De route gaat door Rusland naar Vladivostok, een oversteek naar Japan en van daar hopelijk verder naar een veilig oord.  Er is ook een doorreisvisum nodig. De Japanse consul Sugihara is bereid mee te werken. Al snel staan er rijen vluchtelingen op de stoep. Van ’s morgens vroeg tot in de avond worden paspoorten ingevuld om de vluchtelingen een kans te geven veilig gebied te bereiken. Maar hoelang blijft dat goed gaan? 

Eerbetoon
Jan Brokken hoort toevallig van de route, tijdens een treinreis in Rusland vertelt een overlevende erover. Zijn nieuwsgierigheid is gewekt, hij gaat op zoek naar informatie en naar overlevenden of hun nabestaanden. ‘De Rechtvaardigen’ is zo een kritisch eerbetoon aan Zwartendijk en Sugihara geworden. Uiterst boeiend geschreven, zeer zorgvuldig gedocumenteerd en vol getuigenissen leest het als een spannende roman waarvan je maar één ding wil weten: hoe loopt dit af!

1 juni 2021

‘Alleen de vogels vliegen’ van Anja Baumheier

Johannes en Elisabeth zijn jongvolwassenen als ze elkaar in de nasleep van WOII in Rostock ontmoeten. Johannes is voor de Russische troepen uit gevlucht uit Silezië, Elisabeth heeft met haar moeder en zusje de bombardementen in de kelder van hun huis overleefd. Ze zien elkaar voor het eerst als hij een nieuwe slaapplaats zoekt en zij hem daarvoor inschrijft. Ze blijven in elkaars gedachten en de volgende ontmoeting in het ziekenhuis, waar zij de opleiding voor verpleegkundige volgt, geeft hun zekerheid: ze horen bij elkaar. 

Berlijn
Ze trouwen en gaan inwonen bij haar moeder. Johannes krijgt al snel een goede baan bij de overheid, Elisabeth werkt in het ziekenhuis. Er wordt een dochter geboren en als Johannes uitzicht heeft op een betere baan in Berlijn, verhuizen ze daar naartoe. Alles wordt voor ze geregeld, een baan voor Elisabeth, een mooie flat met de nieuwste snufjes. Alles te danken aan Johannes’ inzet voor de regering. Het zet Elisabeth weleens aan het denken, al die luxe terwijl de meeste mensen in armoede leven! Maar lang wil ze er niet bij stilstaan. Ze gaat op in haar werk en de zorg voor inmiddels twee kinderen. 

Ongeluk
Het gaat mis als de tweede dochter, de vrijgevochten Marlene, samen met haar vriendje naar het Westen wil vluchten. Ze komen tot Praag, daar worden ze opgepakt en belanden in de gevangenis. De dochter van een hoge Stasi-ambtenaar die wil vluchten, het is een grote schande. Johannes en Elisabeth kiezen voor een drastische oplossing, ze doen alsof Marlene bij een zeilongeluk om het leven is gekomen. Geen stoffelijk overschot, geen begrafenis. Na het ongeluk wordt er nog een nakomertje geboren, Theresa. Zij verzacht het verdriet over ‘de dood’ van Marlene. 

Erfenis
Als in de huidige tijd Theresa een notariële brief krijgt waarin staat dat ze samen met een man genaamd Tom een huis van Marlene erft, zijn de poppen aan het dansen. Stapje voor stapje komt Theresa dichter bij de ontluisterende waarheid. 

Baumheier verweeft in deze boeiende debuutroman de verschrikkingen van het Stasi-regime en de familiegebeurtenissen op een natuurlijke wijze. Heden en verleden worden goed gemixt, de Wende en alle feiten rond de deling van Duitsland lijken te kloppen. Een spannende familiegeschiedenis met verliezers, winnaars en heel veel geheimen.

18 mei 2021

‘De bibliotheek van Parijs’ van Janet Skeslien Charles

Het is februari 1939 als Odile na een opleiding tot bibliothecaris solliciteert bij de American Library in Parijs. Ze heeft de nodige tegenstand van haar ouders moeten overwinnen maar het gaat haar lukken, ze krijgt de aanstelling. De bibliotheek is een plek waar zich dagelijks een groot aantal paradijsvogels verzamelen. Professoren, oud-diplomaten, huisvrouwen, maar ook Engelstalige kinderen met hun ouders zijn kind aan huis. 

Personeel
En het personeel is al net zo bijzonder geschakeerd, Miss Reeder, de doortastende directrice uit de VS, Boris, een vluchteling uit Oost-Europa, Bitsi, de vrolijke jeugdbibliothecaris, Peter en Helen die een stel worden, en nu dus ook Odile. Dochter van een politiecommissaris, en tweelingzus van Rémy. Odile is helemaal op haar plek. Ze geniet van elk aspect van het werken in de ALP. De dreiging van oorlog en het uitbreken ervan maakt het werken wel ingewikkeld, maar het personeel houdt vol en houdt de bibliotheek open. 

Lilly
In de tweede verhaallijn vinden we Odile in 1983 in Montana, VS. Als oorlogsbruid gekomen, haar man is vier jaar geleden overleden, is ze nu de buurvrouw van de jonge tiener Lilly. Odile leidt een teruggetrokken leven, alleen op zondag laat ze zich zien in de kerk. Lilly is gefascineerd door haar. Ze wil alles weten over Frankrijk en het liefst ook Frans leren.

Daarom stapt ze op een dag bij Odile binnen met de mededeling dat ze een spreekbeurt over Frankrijk gaat houden en graag wil dat Odile haar daarbij helpt. Het is het begin van een bijzondere vriendschap die zowel Odile als Lilly door moeilijke tijden sleept. Maar is hun vriendschap sterk genoeg? Is Lilly moedig genoeg om door het schild van Odile te breken? Zal Odile echt het achterste van haar tong laten zien? 

Verzinsel
Janet Skeslien-Charles heeft als programmamanager in de ALP gewerkt. De verhalen die ze daar hoorde zijn de bron van deze roman. De meeste genoemde personen hebben daadwerkelijk in de American Library gewerkt. Zo is deze roman een prachtige mix van feiten en verzinsel. Met een geweldig motto in het nawoord: “…ervoor te zorgen dat bibliotheken en leermiddelen voor iedereen beschikbaar zijn, en dat we mensen behandelen met waardigheid en mededogen”.

20 april 2021

‘Mijn moeders dochter’ van Katharine McMahon

De vader van de Britse Christa Geering heeft een oorlogstrauma opgelopen. Tijdens WOI heeft hij aan de dodelijke gevechten weten te ontsnappen. Met de hulp van een jonge vrouw, Françoise, weet hij de grens met Nederland te bereiken. Het is op het nippertje, Françoise wordt voor zijn ogen gearresteerd, maar hij kan terug naar Engeland. Christa is razend nieuwsgierig naar de gebeurtenis maar van haar moeder mag ze het niet in het bijzijn van haar vader te berde brengen.
 

Brief
Wel krijgt Christa een brief onder ogen van de familie van Françoise. Ze trekt de stoute schoenen aan en stuurt een brief naar het adres in Brussel. Niet veel later staat er een Belgische jongedame voor de deur, Estelle, de dochter van Françoise. Estelle was nog maar een baby toen haar moeder werd opgepakt en in de gevangenis overleed. Ze hoopt van Christa’s vader het een en ander over haar moeder te horen. Maar Christa’s vader raakt overstuur, ze wordt dus weinig gewaar. 

Naar België
Christa en Estelle trekken een paar dagen met elkaar op. Ze kunnen het geweldig met elkaar vinden. Zo goed dat Estelle Christa vraagt mee te gaan naar België om daar de zomer door te brengen. Het is 1939, in Europa begint het al te rommelen. Op de familieboerderij van Estelle is daar echter nog weinig van te merken. Christa helpt mee op de boerderij, ze leert de twee broers van Estelle kennen, ze heeft het heel erg naar haar zin. Makkelijk in de omgang trekt ze met iedereen op. Estelle daarentegen gedraagt zich nukkig en verongelijkt. Christa ziet het, maar begrijpen doet ze het niet. Aan het eind van de zomer, als Duitsland Engeland de oorlog heeft verklaard gaat ze terug naar huis. 

Intrige
Twee geliefden. Twee oorlogen. En een levenslang verraad. Dat is de intrigerende ondertitel van deze historische oorlogsroman. Welke rol spelen Christa en Estelle hierin? Zullen ze elkaar ooit nog zien? Of is de oorlog het definitieve einde van hun relatie? Tot de laatste bladzijden blijft het spannend hoe het met ze afloopt en wie verantwoordelijk is voor het verraad.

6 oktober 2020

‘Twee fonkelrode sterren in de blinkend witte sneeuw’ van Davide Morosinotto

Het is deze week Kinderboekenweek met als thema ‘En toen…’  en het is oktober, Maand van de Geschiedenis.  Om deze twee zaken te combineren deze week een historische roman voor jongeren. Het thema is ‘Het beleg van Leningrad’ van 1941.  Dat klinkt misschien allemaal niet erg aanlokkelijk, toch is ‘Twee fonkelrode sterren..’ een waanzinnig spannend boek over een gruwelijke episode van de Tweede Wereldoorlog. 

Evacuatie
Als het Duitse leger optrekt naar Leningrad besluit de regering alle kinderen uit de stad te evacueren. Met treinen vol vertrekken ze richting Oeral. De twaalf jaar oude tweeling Nadja en Viktor  moeten ook mee. Hun vader en moeder, beide werkzaam bij de Hermitage, blijven in de stad. Ze krijgen elk schriftjes en potloden mee om een dagboek bij te houden. 

Uit elkaar
Aangekomen op het perron krijgen alle kinderen een stempel, Nadja 76, Viktor 77. Beiden hebben geen idee wat het betekent, maar als ze in moeten stappen blijkt dat ze elk in een andere trein geplaatst zijn. Nadja’s trein vertrekt als eerste, Viktor kort daarna. Viktor die goed oplet, ziet al snel dat ze Nadja’s trein voorbij gaan. Ook al voelt hij paniek, hij probeert zijn verstand erbij te houden.  De hele reis naar Kazan blijft hij alert. Maakt vrienden in de wagon waarin hij zit en hij besluit om hoe dan ook op zoek te gaan naar Nadja. 

Noodlottig
Nadja’s trein komt met horten en stoten niet verder dan 30 kilometer. De trein blijft op een verlaten perron  staan, vanwege de hitte slapen de meesten niet in de trein maar op een veld ernaast. Dat is hun geluk, er breekt brand uit in de trein en zo ontkomen ze aan een noodlottig einde. De overlevenden worden naar een volgende stad gedreven en worden in een kerk opgesloten. Het vijandelijke leger komt steeds dichterbij. Zal Nadja aan de Duitsers kunnen ontkomen? Zal ze haar tweelingbroer ooit terug zien? Zal Leningrad vallen?  En hoe gaat het met haar ouders?

Verbijsterend 
‘Het verbijsterende verhaal van de tweeling Viktor en Nadja’ berust op ware feiten en gebeurtenissen, terwijl het verhaal van de tweeling volkomen fictioneel is. Beklemmend, spannend, een echte pageturner, je moet doorlezen.  Voor alle tieners die van lezen houden, maar ook voor volwassenen een heerlijk boek.

1 september 2020

‘Dat jullie weten wat oorlog is: het dagboek van verzetsweduwe Pietertje te Rietstap’


Pietertje van der Vinne trouwt in 1938 met haar grote liefde Derk te Rietstap. Ze pionieren op een boerderij aan de Van Royenswijk tussen Bergentheim en Kloosterhaar. Pietertje was afkomstig uit Nieuwelande, Derk groeide op in Halle in de Achterhoek.  Een knappe bruidegom en een ingetogen bruid.  In 1939 is er de mobilisatie, Derk wordt opgeroepen in Amersfoort. Na de inval van de Duitsers in mei 1940 wordt hij krijgsgevangen gemaakt maar mag na een paar dagen toch naar huis. Zijn afkeer van de vijand is groot, hij zal er alles aan doen om het vrije woord te blijven verstrekken.

Verzet
Dat begint met het verspreiden van Vrij Nederland, later sluit hij zich aan bij de groep rond de illegale krant Trouw.  Ondertussen zijn er twee kinderen geboren en is Pietertje zwanger van de derde. Al vanaf het begin van de oorlog is het een komen en gaan op de boerderij aan de Van Royenswijk. Onderduikers, hongerlijders, familie, iedereen kan bij hen terecht. Derk heeft inmiddels de coördinatie van de verzetsgroep Bergentheim.  Het einde van de oorlog nadert als het noodlot toeslaat, Derk wordt januari 1945 opgepakt en naar Kamp Erika in Ommen gebracht.  Van daar vervolgens naar de gevangenis in Almelo, tot hij in maart samen met een groot aantal andere politieke gevangenen bij Varsseveld wordt gefusilleerd.

Dagboek
Vanaf het moment dat Derk opgepakt wordt houdt Pietertje een dagboek bij. Eerst om Derk alles te kunnen vertellen wat er in zijn afwezigheid is gebeurd. In maart twijfelt ze of ze door zal gaan, ze doet het toch, voor de kinderen. Zodat zij hun vader niet zullen vergeten. Ze is heel openhartig, belijdt haar geloof in God, eert haar grote liefde, maar laat vooral ook haar wanhoop zien. Ze mist Derk zo vreselijk, blijft lieve woorden aan hem wijden, ook aan haar kinderen.

Het breekt je hart, dit dagboek van Pietertje te Rietstap. Zo puur, zo echt, een waardig document om de generaties van nu te laten zien wat oorlog echt is.

Bewerking
Het dagboek is bewerkt door de oudste zoon van Pietertje. Ewout van der Horst geeft in de inleiding achtergrondinformatie over de Te Rietstaps en de tijd rond WOII. Er zijn foto’s en voetnoten, een bronvermelding maakt het boek compleet.

18 augustus 2020

‘De papegaaien van Moshe’ van Ineke E. Kievit-Broeze

‘Zou hij nog leven, dat joodse jongetje? Jopie heette hij. Dat was zijn schuilnaam’. Die vraag wordt veel gesteld in de familie Broeze. Jopie is twee als hij bij de grootouders van Ineke Kievit komt. Het is midden in WOII, het opnemen van een joods kind in je gezin kan vreselijke gevolgen hebben. Opa Broeze moet er even over nadenken, na een kort gebed weet hij wat hem te doen staat. Jopie, net gebracht door iemand uit Enschede, heeft in Nijverdal een nieuw in thuis.

Familie
De oudste kinderen van het gezin Broeze zijn al het huis uit, een dochter heeft zelf al kinderen. Mochten er moeilijke vragen komen, dan is Jopie er gewoon één van haar. De jongste dochters van Opa Broeze zijn stapelgek met Jopie. Het is dan ook heel erg verdrietig voor de familie als Jopie eind 1945 door familie opgehaald wordt. Hij verdwijnt, lijkt het, voorgoed uit beeld.
 
Israël
Kievit gaat dus op onderzoek uit, geholpen door haar oude buurmeisje Joanne die nu in Israël woont, komt ze Jopie al snel op het spoor. Het contact wordt gelegd, Jopie die nu Moshe heet, belt haar op. Kievit besluit na het gesprek dat ze naar Israël moet om Moshe te bezoeken en naar zijn leven daar te informeren. Ze leert ook de kinderen van Moshe kennen. Met alle verhalen die ze hoort, aangevuld met brieven en informatie van haar familie in Nederland en Canada, besluit ze het verhaal van Moshe en daarmee ook het verhaal van de familie Broeze op te schrijven.
 
Onlosmakelijk
Kievit laat in de haar zo kenmerkende stijl de lezer meeleven met haar speurtocht. Ze documenteert zich uitstekend, plaatst gebeurtenissen in het tijdsgewricht waar ze horen, geeft haar persoonlijke kijk op de zaken, verwondert en verbaast zich.  Zo plaatst ze de verhalen van Moshe en die van haar opa en oma in korte en langere fragmenten naast elkaar en zijn ze van nu af aan onlosmakelijk met elkaar verbonden. Van haar hand verscheen eerder ‘Dezuster van mijn moeder, afscheid van een generatie’ met daarin een hoofdrol voor Dien Bartels (1917-2003) uit Lemele.

5 mei 2020

‘Grondvuur’ van Mirjam Gielen


Deze week nogmaals een e-book van de Thuisbieb.nl. Een oorlogsboek met als thema WOII en in het bijzonder het vergissingsbombardement op Nijmegen in februari 1944 waarbij 800 mensen omkwamen.

Puin
Ans is veertien jaar als ze kort na het middageten haar zus Corrie achterna gestuurd wordt. Het is februari 1944 en Corrie is naar haar werk gegaan maar heeft haar tas vergeten. Onderweg wordt Ans overvallen door het bombardement en ziet hoe honderden bommen als een zilveren regen op de stad vallen. Er is vuur, er is stank, er is geschreeuw, er is gerommel van instortende huizen. Maar Ans blijft doorlopen, ze moet en zal naar Corrie. Bij de winkel aangekomen waar Corrie werkt is er niets anders dan puin. Corrie is er niet, Corrie zal er nooit meer zijn.

Wielrennen
Julia is zeventien en Ans’ kleindochter. Naast school is ze een verwoed wielrenster. Een echte uitblinker in haar leeftijdscategorie.  Maar thuis vindt ze niet veel support. Haar moeder Eva is faliekant tegen sporten, haar vader laat het wat onverschillig. Julia moet zichzelf maar redden, en dat doet ze ook prima. Het steekt alleen dat haar moeder altijd veel meer belangstelling heeft voor haar oudere zus.  Als  Julia op een dag een wedstrijd heeft in Malden gaat haar vader zowaar mee. Maar hij heeft een andere missie, oma Ans moet naar een verpleeghuis en hij helpt mee het huis van oma uit te ruimen. Dat moet stiekem, want Eva zijn vrouw, Julia’s moeder is al jaren gebrouilleerd met haar moeder, oma Ans.

Brieven
Bij het uitruimen vindt Julia een aantal persoonlijke zaken van oma Ans. Die neemt ze mee naar huis en ze begint de brieven die oma Ans aan haar overleden zus Corrie schreef te lezen. Langzaam maar zeker komt Julia achter de werkelijke geschiedenis van oma Ans. Een geschiedenis zo schokkend dat ze het nauwelijks kan bevatten.

Onthutsend
Het verhaal wordt door de ogen van drie generaties verteld. Oma Ans, moeder Eva en (klein-) dochter Julia. Daar bij komen de verschillende karakters goed uit de verf en ook het tijdsgewricht van de generaties wordt prachtig beschreven. Met deze drie invalshoeken neemt de auteur je mee naar het onthutsende einde van de roman.

22 december 2019

‘We moeten dapper zijn’ van Frances Liardet


Ellen Parr is negentien en net getrouwd als ze in 1940 in haar dorp Upton een klein meisje alleen aantreft in een bus met evacuees uit Southampton. Het meisje ligt opgerold op de achterbank, er is niemand die haar begeleidt.  Er zijn vrouwen in de bus die zeggen dat de moeder van het meisje met een andere bus vertrokken is, maar niemand weet het zeker. Ellen tilt het meisje op en neemt haar mee naar huis.  Haar man Selwyn is er niet blij mee, ze hebben al drie geëvacueerde jongens in huis, er is eigenlijk geen plek en ook niet voldoende eten voor het meisje. Zelf kunnen Ellen en Selwyn geen kinderen krijgen, hij is in WOI zo gewond geraakt dat dat geen optie is.

Boerengezin
Na een paar dagen zal het meisje, Pamela heet ze, naar een boerengezin gaan. Als ze haar wegbrengen zien ze dat het daar niet goed voor Pamela zal zijn, het kind blijft dus bij de Parr’s in huis. Inmiddels weten ze dat de moeder van Pamela bij een bombardement omgekomen is, van de vader is niets bekend. Ellen hecht zich meer en meer aan Pamela. Ze herkent veel van zichzelf in het meisje.  Haar eigen geschiedenis komt steeds weer boven drijven: een gezin in de steek gelaten door de vader, door zijn toedoen aan de bedelstaf geraakt, haar moeder in barre omstandigheden overleden, haar broer die naar zee gaat en Ellen die er alleen voor staat. “Ik was net zo’n kind als zij. Een kind dat niemand meer op de wereld heeft”.

Vader
Toch is het met Ellen goed gekomen. Dankzij en paar lieve en behulpzame mensen in het dorp. En nu ze Pamela onder haar hoede heeft, lijkt het geluk haar toe te lachen. Hun band wordt sterker en sterker. Alles gaat goed totdat na ruim drie jaar de vader van Pamela opduikt. Hij wil zijn dochter naar zijn zuster in Ierland sturen, daar zal ze veilig zijn. Ellen beseft dat het nooit de bedoeling was dat Pamela zou blijven. Maar hoe kan ze haar laten gaan?  Haar alles, haar oogappel, haar eigen kleine meisje?

Onverwoestbaar
‘We moeten dapper zijn’ is een emotioneel en ontroerend boek.  De sterke liefde van Ellen voor haar pleegdochter Pamela is onverwoestbaar, toch moet ze haar laten gaan. Wat dat allemaal met Pamela doet, lezen we in het laatste deel. Daarvoor zijn we door het leven van Ellen gehopt, niet chronologisch, soms langzaam, dan weer in sneltreinvaart.  Het is een roman waar je moeilijk afscheid van neemt, je zou nog veel meer over deze twee mensen te weten willen komen.

8 oktober 2019

‘Beste Mevr. Bird’ van A.J. Pearce


London 1940. Emmy woont met haar vriendin Bunty  in West-Londen.  Samen hebben ze een appartement. Veel gelegenheid om daar tijd door te brengen hebben ze niet, Bunty werkt als secretaresse op het ministerie van oorlog, Emmy verdeelt haar tijd tussen een saai advocatenkantoor en de vrijwillige brandweer. Vooral tijdens de bombardementen van de Duitsers is het razend druk bij de brandweer.  Emmy neemt met de andere vrijwilligers de telefoontjes aan.  Overdag op kantoor en ’s nachts bij de brandweer, het is slopend.

Mevr. Bird
Als Emmy op een dag een vacatureadvertentie ziet voor een dagblad solliciteert ze onmiddellijk. Ze droomt ervan om oorlogscorrespondent te worden, maar ze wil best als jongste verslaggever beginnen. De sollicitatie verloopt voorspoedig en ze wordt aangenomen. Maar het werk blijkt totaal anders dan ze gedacht had.  Ze moet voor een vragenrubriek in een tanend vrouwentijdschrift brieven van lezers beantwoorden. Haar eindredacteur, Mevr. Bird,  is superstreng,  de meeste vragen vindt ze ongepast en veel te modern, die verdwijnen allemaal in de prullenbak.  Dat gaat Emmy aan het hart,  ze leeft erg mee met de vragenstelsters die door de oorlog in penibele omstandigheden verkeren en zich geen raad meer weten.  Stiekem begint Emmy de afgewezen brieven uit naam  van Mevr. Bird te beantwoorden.  Ze weet dat het illegaal is, ze weet dat ze haar baan kwijt is als het uitkomt, toch kan ze het niet laten.

Escapades
De vriendschap tussen Emmy en Bunty lijkt sterk en onvoorwaardelijk. Ze zijn samen opgegroeid, ze kennen elkaars familie, elkaars vriendjes, ze kennen elkaar door en door. Maar als Emmy Bunty over haar escapades bij de krant vertelt, krijgt ze, tot haar grote teleurstelling,  weinig begrip voor haar handelswijze. Emmy komt wat alleen te staan en na een aanvaring met Bunty’s vriend, lijkt het of de vriendschap een lelijke deuk heeft opgelopen. Hoe kan Emmy het goedmaken?  Wat moet ze doen om het vertrouwen van haar vriendin terug te winnen?  Emmy is ten einde raad.

Kolossaal

 ‘Geestig, ontroerend en hartverwarmend’ noemt auteur John Boyne dit boek. Dat klopt helemaal maar er is nog een kleine aanvulling: soms is het net een ouderwets meisjesboek met kreten als ‘mieters’, ‘kolossaal’ en ‘blozen’.  Dat doet echter niets af aan de sfeer van deze roman : inderdaad geestig, ontroerend en hartverwarmend.