‘Briljante planten’ van Geert-Jan Roebers en Margot Westermann

‘Ga je weleens de natuur in? Naar de duinen of naar het bos? Geef maar toe dat valt vaak tegen”. Zo begint dit bijzondere plantenboek. Voordeel van de planten is dat je ze veelvuldig aantreft. Ze verschuilen zich niet, je ziet ze vaker dan konijnen, egels, herten, hermelijnen of vogels. Daarom alleen al zijn planten razend interessant. Een plant is veel meer dan een beeldschoon, gewoon of onooglijk uiterlijk.   

Bladgroen

De eerste vraag in het boek is: ‘wat is een plant (of boom)’? Een plant is een plant, een boom is een boom, als hij bladgroen heeft. Het spul dat de bladeren hun kleur geeft. Het vangt licht op en slaat de energie daarvan op. Het is als het ware een zonnepaneel met een eigen accu. Daar kunnen we nog veel van leren. 

Samenwerken

Planten en bomen hebben al een lange carrière. 140 miljoen jaar geleden was er de eerste bloem. Daarmee vergeleken is de mens nog maar een groentje. Planten hebben ook vrienden. Andere planten waar ze mee samenwerken. Dieren die helpen bij de bestuiving. Of die zaden eten en ze weer uitpoepen. Daar moeten planten wel wat voor doen. Bijvoorbeeld lekker ruiken of smaken. Zodat de juiste dieren aangetrokken worden.   

Mijlenver

Planten en bomen kunnen de aanval zoeken, anderen zijn goed in de verdediging. Er zijn survivors die heel lang kunnen onderduiken. Ze kunnen reislustig zijn, kokosnoten kunnen zelfs mijlenver over zee reizen. Wat we eigenlijk heel goed moeten onthouden over planten en bomen is dat we veel van ze kunnen leren, dat we ze broodnodig hebben, dat we van ze kunnen genieten, en dat ze geniaal zijn. 

Humoristisch

‘Briljante planten’ is niet het zoveelste plantenboek met mooie foto’s. De illustraties van Margot Westermann zijn geweldig maar niet altijd geheel natuurgetrouw. Het boek is in drie grote delen opgesplitst die elk met een soort stilleven beginnen, prachtig. Daarna gaat ze los met grappige en humoristische illustraties die de net zo gevatte als zeer begrijpelijke tekst volgen. Het boek is een lust voor het oog, je hoeft het niet van a tot z te lezen, elke keer een stukje dat je aanspreekt kan ook heel goed. De bioloog Geert-Jan Roebers heeft al tig publicaties op zijn naam die allemaal met de natuur te maken hebben. 

‘Supergroen: helden en schurken van het voedselbos’ van Thijs Goverde

Volgende week woensdag begint de Kinderboekenweek 2022. Het thema is ‘Gi-ga-groen!’. ‘Supergroen’ is één van de boeken die speciaal voor de Kinderboekenweek is geschreven. Thijs Goverde is in Nijmegen betrokken bij de totstandkoming van een voedselbos. Zijn ervaring met planten, bomen en dieren die hij daar opdeed heeft hij omgezet in kostelijke verhalen. 

Boosaardig

Neem nou de boterbloem. Dat lieve plantje met van die schattige bloemetjes. Die alle Hollandse weiden zo mooi bespikkelt. Die blijkt vreselijk boosaardig te zijn. Het is een egoïst, denkt alleen aan zichzelf, is giftig voor alles en iedereen, haalt geen stikstof uit de lucht en doodt alle bodemleven. Zelfs het stuifmeel is giftig. Met zijn uitlopers bezet hij zoveel mogelijk grond. Het is ronduit een superschurk. 

Wortels
Maar er zijn ook superhelden in de natuur. Het duizendblad bijvoorbeeld is heel handig om in je voedselbos te hebben. Het verjaagt de slakken, verstikt onkruid, kan wonden genezen en zweefvliegjes zijn er dol op. Bovendien kan je het eten. De paardenbloem is ook zo’n type. Met zijn lange wortels helpt hij andere planten. Hij doorboort dikke lagen grond waar een andere plant geen kans zou maken. Maar nu wel, nu de paardenbloem de weg gebaand heeft. Hoe dom zijn wij om de paardenbloem weg te halen. Het is een held, een echte. 

Biologieboek
Zo worden verschillende planten besproken, de brandnetel, de distel, Jakobskruiskruid, huislook, de linde, riet, zevenblad en wilg passeren de revue. Van de laatste weet Goverde een hut te maken, groot en bloeiend in het voorjaar. Ook de schimmels, fruit, koolstof, stikstof en Co2 komen langs. Vaak verrassend, Goverde dicht de planten menselijke karaktertrekken toe waardoor je de eigenschappen veel beter onthoudt dan wanneer je een biologieboek zou doorspitten. 

Ridderverhaal
Waar kun je dit boek voor gebruiken? Allereerst om cadeau te geven aan een kind of volwassene. Want ook voor de laatste categorie lezers is het een geschikt boek om met een dikke glimlach door te lezen. Als voorleesboek, in de klas, in de opvang of thuis.  Goverde weet iets abstracts als een voedselbos met al zijn helden en schurken tot leven te wekken. Alsof het een spannend ridderverhaal is, een stijl waarbij hij zich helemaal thuis voelt. De illustraties van Saskia Heijmans zijn erg grappig en passen uitstekend bij de tekst.