‘Mist’ van Koos Meinderts

 

Jacob Danielsen woont op Eiland. Drie uur varen uit de kust. Met alleen vissers en  schapenhouders. Er zijn dan ook maar twee feestdagen, De dag van het Schaap, en De dag van de ansjovis. En natuurlijk is er het café, want wat is een eiland zonder café? Niets. Jacobs lot is bezegeld, meisje vinden, kinderen krijgen, aan het werk en oud worden. Jacob wil het anders. Zeker nu zijn vader zo ziek is en jong zal overlijden. Hij zelf is een moetje, zo is zijn vader aan de vrouw gekomen. Na hem komen nog een broer en een zus, nu is zijn moeder zwanger van haar laatste kind. 

Maria
Maria Simons komt met maar één doel naar het eiland.  Rust vinden en vergeten. Ze neemt haar intrek bij een eilander, maakt lange wandelingen en vindt zo een bijna onbewoonbaar huis aan de kust. Eenzaam, geen ander huis of andere mensen in de buurt. Precies wat ze wil. Ze laat het huis opknappen en gaat er wonen. Van Meester Adams krijgt ze een pup, gered van slager Onderwater.  Samen met de hond trekt ze erop uit. Dag in dag uit hetzelfde. Alleen af en toe onderbroken door een bezoek van Meester Adams. 

Lucia
Jacob raakt gefascineerd door Maria. Via Meester Adams komt hij bij haar terecht. Maar ondertussen heeft hij ook een vriendin gevonden, Lucia. Lucia is gekker op Jacob dan hij op haar.  Lucia is echt van het eiland, ziet het leven eenvoudig en eendimensionaal. Jacob wil haar niet, wil haar wel. Maar diep in zijn hart wil hij alleen maar de aandacht van Maria. Krijgt hij dat voor elkaar? Blijft hij eilander? Of is het toch de wijde wereld die roept? 

Eilandgevoel
Met Jacob ( ik-vorm) en Maria ( in de derde persoon) wordt het verhaal verteld, becommentarieerd door Oom Willy, de broer van Jacobs vader. Zo zien we gebeurtenissen door verschillende ogen.  Het eilandgevoel, de benepen godvruchtige gemeenschap, de verlangens van Jacob, Meinderts weet het haarfijn te treffen.  In krachtige zinnen laat hij de hoofdpersonen tot leven komen, ze kruipen onder je huid, je zult ze niet snel vergeten.  De omslagtekening en het binnenwerk van de roman is van Annette Fienig, de partner van Koos Meinderts.

‘Naar het noorden’ van Koos Meinderts

Het voorjaar van 2020 staat in het teken van 75 jaar bevrijding. Heel veel nieuwe boeken zijn er over dit thema verschenen. Maar ook bekende titels uit het verleden zijn weer actueel. 'Oorlogswinter' van Jan Terlouw en 'Oorlog zonder vrienden' van Evert Hartkamp zijn  de eersten die dan bovenkomen. Maar er is nog een pareltje, het boek ontving in 2017 nog de Gouden Griffel voor het beste kinderboek van dat jaar.  Het is het ontroerende‘Naar het noorden’ waarin Koos Meinderts de hongerwinter van 1944 – 1945 door de ogen van de elfjarige Jaap tot leven laat komen.  

Bleekneusje
Jaap is met zijn grote zus Nel en jongere broertje Kleine Kees als bleekneusje  samen met een grote groep andere kinderen vanuit Noord Holland naar Friesland gestuurd. In Noord Holland is er nauwelijks nog iets te eten, de kinderen zijn zo ondervoed dat zij naar de wat beter bedeelde provincies in het noorden en oosten worden gestuurd. Met een binnenvaartschip, de luiken gesloten, wordt de oversteek naar Friesland gemaakt.

Familie Schut

Daar aangekomen worden Nel, Jaap en Kleine Kees over verschillende families verdeeld. Jaap komt bij het streng gereformeerde echtpaar Schut terecht. Niets is meer zoals het thuis was, op school wordt Jaap bovendien gepest door een buurjongen die hem maar een uitslover vindt. De ruzie loopt zo hoog op dat Jaap wegloopt om zijn zus Nel op te zoeken.  Bij Nel thuis vindt hij een luisterend oor, en dat niet alleen, er is een brief van zijn moeder. Jaap krijgt wat meer vertrouwen en als hij terug naar de familie Schut gaat, beseft hij dat deze op het oog kille mensen toch veel om hem geven.  Als de lente aanbreekt komen de bevrijders naar het dorp. De kinderen kunnen terug naar hun ouders, maar ook daar moet ieder weer zijn eigen plek veroveren. Want zoals het vroeger was, zo zal het nooit meer zijn.

Oorlogstijd

‘Naar het noorden’ is een ingetogen geschreven oorlogsverhaal. Koos Meinderts hoorde de grote trekken van het verhaal in een aflevering van de door NPO uitgezonden geschiedenisreeks 'Andere tijden'. Vervolgens heeft Meinderts zich grondig gedocumenteerd. Deze ingrediënten geven een schitterend verhaal over een jongen die opgroeit in de oorlog, een verhaal dat je pakt en niet snel vergeten zal worden. Het boek is geschikt voor lezers vanaf tien jaar. Veel volwassenen zullen het boek ook met veel interesse lezen, zeker als ze zelf nog de verhalen uit de oorlogstijd kennen of herkennen.