‘Waar ben je thuis?’ van Aaltje van Zweden

Met de ondertitel ‘Mijn persoonlijke zoektocht naar een plek voor kwetsbare mensen, toen en nu’ geeft Aaltje van Zweden exact aan waar het in dit boek over gaat. Voor wie de huiselijke situatie van Aaltje niet kent, ze is getrouwd met dirigent Jaap van Zweden, heeft vier kinderen waarvan de derde, Benjamin, autisme heeft en verstandelijk beperkt is. In haar eerste boek ‘Om wie je bent’ beschrijft ze haar zoektocht naar een goede woonplek voor Benjamin en de daarmee verbonden oprichting van het Papagenohuis in Laren. 

Incidenten
Dat is weliswaar allemaal geregeld, maar daarmee houdt de zorg voor Benjamin niet op. Die blijft en elke keer als er een telefoontje of appje komt van het Papagenohuis slaat Aaltje aan. Wat is er nu weer, hoe kan het opgelost worden, hoe kan ze helpen. Het is een modus waar ze niet uit kan komen. Het steekt haar dat Benjamins dossier vol staat met incidenten. Maar dat de dingen die hij goed kan of waar hij plezier in heeft bijna nooit genoemd worden. 

Stolpersteine
Het gewone leven gaat ook door. Ze verhuizen naar Amsterdam, verblijven tijdelijk in de Michelangelostraat in Zuid. Op een ochtend flitst de gedachte door haar hoofd hoe het geweest moet zijn om in WOII met een gehandicapt kind te moeten onderduiken. Het laat haar niet meer los, ze zoekt uit wie er in WOII in het huis woonden. Het blijkt een Joodse familie te zijn, ze zijn allen omgekomen in de vernietigingskampen in Polen. Ze mogen niet vergeten worden vindt Aaltje en ze vraagt daarom Stolpersteine voor hen aan. 

Het Apeldoornsche Bos
Maar dat is nog geen antwoord op haar vraag. Ze verdiept zich in de gehandicaptenzorg in de jaren dertig en komt bij de Joodse instelling Het Apeldoornsche Bos terecht. Daar verbleven rond de 1200 gehandicapten en psychiatrische patiënten. In januari 1943 werd iedereen door de Duitse bezetters afgevoerd. De geschiedenis grijpt Aaltje aan. Hoe heeft dit kunnen gebeuren. 

Bevrijdend
Loslaten is moeilijk. Een kind dat zijn vleugels uitslaat moet je laten gaan. Dat is pittig. Een beperkt kind loslaten is nog pittiger. Niet altijd het geluk van het kind vooropstellen. Ook aan je eigen welbevinden werken. Het lukt Aaltje wat losser met Benjamin om te gaan. En dat voelt goed, bevrijdend! 

‘Om wie je bent’ van Aaltje van Zweden

Aaltje van Zweden is zwanger van haar derde kind. Ze voelt dat het anders is dan de twee eerste zwangerschappen die vlekkeloos verliepen.  Fysiek gaat het niet geweldig, bovendien voelt ze zich onrustig. Het gevoel dat er iets niet goed is wordt kort na de bevalling bevestigd, de iets te vroeg geboren Benjamin moet met ademhalingsmoeilijkheden in de couveuse.  Ook in de tijd daarna thuis gaat het niet goed, slecht drinken, veel reflexen en fladderen.  Na de diagnose van een liesbreuk volgt een operatie die veel te wensen overlaat.  Aaltje en haar man Jaap laten Benjamin overplaatsen naar een universiteitsziekenhuis, de behandeling is daar veel beter maar tot een echte diagnose komt het daar net zomin. Na een lange rij specialisten en deskundigen wordt na vijf jaar autisme vastgesteld.  

Autisme

Dan weet je dus wat je kind heeft maar hoe daar mee om te gaan is de volgende stap. Aaltje en haar man komen er al snel achter dat de gangbare methodes niet bij hen passen. Via een kennis krijgen ze het boek ‘Verbroken stilte’ van Barry Neil Kaufman in handen, er gaat een wereld voor ze open.  Twee weken in het Option Institute in de VS is de ommekeer in het leven van de Van Zwedens, niet dat alles dan van een leien dakje gaat, met vallen en opstaan leren ze hun zoon beter kennen, krijgen werkelijk contact met hem en als het besef komt dat deze manier van omgaan met autisme voor meer mensen beschikbaar moet komen wordt de stichting Papageno opgericht.

Zoektocht

De zoektocht naar het beste voor haar zoon resulteert voor Aaltje ook in een zoektocht naar zichzelf. Al snel heeft ze in de gaten dat ze het allemaal niet alleen aankan, zorgen voor een autistische zoon.  Ze roept de hulp in van een bevriende psychiater,  de eerste sessie gaat over Benjamin, daarna staat haar eigen leven centraal. Beide verhalen, dat van haarzelf en het verhaal van Benjamin komen in het boek aan bod. Op indringende wijze laat Aaltje van Zweden de lezer meeleven met de gebeurtenissen uit het heden en verleden. Het verhaal van een moedige ( en soms desperate) moeder die het beste voor haar gehandicapte kind wil, die van de gangbare paden af durft te wijken en zo ook het beste voor haar kind krijgt.