‘Water’ van John Boyne

Vanessa Carvin is Dublin ontvlucht. Het afgelopen jaar heeft haar zo aangegrepen dat ze er niet langer wil wonen. Een eilandje voor de kust van Galway is haar schuiloord. Zodra ze voet aan wal zet, knipt ze haar haar af, scheert haar hoofd bijna kaal. Bovendien verandert ze haar naam in Willow Hale. Een oude cottage wordt haar nieuwe home, dicht bij zee, geen tv, geen internet. Afgesloten van de bewoonde wereld, zo wil Vanessa voorlopig wonen. 

Pudding

Ze verkent het eiland, ontdekt de nieuwe en de oude pub. Leert haar buren een beetje kennen, maar het liefst houdt ze zich afzijdig. Dat komt goed uit, de bewoners van het eiland zijn niet al te toeschietelijk, moeten niet te veel van vreemden hebben. Langzaamaan krijgt ze een vaste dagindeling, ze wandelt veel, eet dagelijks in één van de twee pubs, haalt boodschappen, maakt kennis met Luke met wie ze het goed kan vinden. Tolereert Pudding, de kat van de buren, die denkt dat de cottage zijn domein is. 

Veilige jeugd

Maar vooral overdenkt ze haar leven, haar huwelijk met Brendan, hun bijna societyleven door de bekendheid van hem. Ze waren graag geziene gasten op menig feest. Haar twee dochters, Emma en Rebecca. Hoe het was toen ze nog klein waren, opgroeiden tot jonge vrouwen. Dat Emma er niet meer is. Het verdriet en de radeloosheid daarover. Rebecca die niets meer van haar wil weten! “Als moeder was ze geen natuurtalent, maar ze hield van haar dochters en deed alles om ze een fijne en veilige jeugd te geven”, overdenkt Vanessa. Hoe kon het dan toch zo fout lopen? 

Pareltje

Stukje bij beetje laat ze iets los over de zware tijd die ze achter de rug heeft. Zo kom je als lezer achter de waarheid, haar waarheid, over wat voorgevallen is. Het heeft alles met water te maken, water dat haar leven met Brendan beheerste, water dat haar nu scheidt van de bewoonde wereld, een veilige buffer die haar de kans geeft met zichzelf in het reine te komen. Tenminste, als dat überhaupt nog mogelijk is. John Boyne laat Vanessa in al haar verdriet, onmacht en woede tot leven komen.  Herkenbaar, inlevend, een vrouwenleven dat tot nadenken stemt, je laat reflecteren op haar en op jezelf. Een pareltje om niet snel te vergeten.

‘Wat het hart verwoest’ van John Boyne

Ierland, 1945. De zestienjarige Catherine Goggin wordt buitenechtelijk zwanger, de pastoor verkettert haar en jaagt haar de kerk uit. Catherine vertrekt naar Dublin, in de bus wordt ze aangesproken door een aardige jongeman.  Hij zorgt voor tijdelijk onderdak, zijzelf kletst zich in een baantje bij de tearoom van het Ierse parlement. Ze heeft haar verdere plan klaar, zodra de baby geboren is zal ze het kind afleveren bij een zuster van de Redemptoristen. Die zal ervoor zorgen dat de baby, een jongetje, bij een liefhebbend adoptiegezin terecht komt. En zo start het leven van Cyril Avery.

Avery

De Avery’s zijn een wonderlijk stel, hij is puissant rijk, een rokkenjager en notoire belastingontduiker. Zij schrijft al kettingrokend romans, omdat ze er plezier in heeft, lezers hoeft ze niet. Cyril is een min of meer eenzame jongen, zijn adoptieouders kijken niet al te veel naar hem om, ze lopen hem ook niet in de weg. Meer kinderen komen er niet, gelukkig ontmoet Cyril de even oude Julian Woodbeat. Ze gaan naar dezelfde kostschool, ze raken bevriend en stiekem is Cyril verliefd op hem. Cyril vecht tegen deze ontluikende seksuele gevoelens,  in het oerconservatieve rooms-katholieke Ierland in de jaren vijftig en zestig is geen plek voor hem, dat voelt hij heel sterk. Toch duurt het nog een aantal jaren voor hij beschaamd over wat hij heeft aangericht naar Amsterdam vlucht. Dan begint pas echt de zoektocht naar zijn ware identiteit. Een zoektocht die hem naar New York en toch ook weer naar Ierland voert.  

Dwaas

‘Wat het hart verwoest’ is een meesterlijk boek. John Boyne creëert met Cyril Avery een even hartverwarmende als tragische dwaas die door zijn angst voor zijn ware identiteit stomme dingen uithaalt. Maar hem snel vergeten kan niet, hij is zo levensecht dat hij op het netvlies gebrand blijft. De humor, de tragiek, de fantastisch uitgewerkte karakters maken deze vuistdikke roman een must read voor iedereen die van een goed verteld verhaal houdt.  Een boek om niet snel te vergeten. 

‘De grote stilte’ van John Boyne

Odran Yates besluit als jongeman in de jaren zeventig de opleiding tot priester te volgen. Vol goede moed en ambitie gaat hij naar het  Concliffe Seminarie, priesters en andere geestelijken staan op dat moment nog in hoog aanzien in het katholieke Ierland.  Veertig jaar later ziet zijn wereld er totaal anders uit,  na de vele onthullingen van misstanden heeft de kerk zijn status van onaantastbaarheid verloren.  Vrienden staan terecht,  collega’s belanden in de gevangenis en de levens van vele jonge kinderen in de parochies zijn voorgoed getekend door wat hen is aangedaan.  

Teruggetrokken

Ordan heeft moeite om de gebeurtenissen onder ogen te zien, hij trekt zich terug en vermijdt zoveel mogelijk het contact met de buitenwereld. Maar de buitenwereld laat hem niet los,  als een familiedrama oude wonden openrijt, wordt hij gedwongen de werkelijkheid  en zijn eigen rol in de afgelopen jaren daarin onder ogen te zien.  Een harde confrontatie  met vergaande gevolgen.

Intensiteit

Hoewel ‘De grote stilte’ qua thematiek sterk verschilt van ‘De jongen in de gestreepte pyjama’ waarmee Boyne in 2006 de wereld veroverde, is het met eenzelfde intensiteit geschreven.  De Britse krant  Daily Mail noemt ‘De grote stilte’ een moedige, boze maar  krachtige weergave van een zwarte bladzijde uit de Ierse geschiedenis.  John Boyne heeft verschillende literaire prijzen gewonnen, zijn boeken zijn in achtenveertig talen vertaald waarvan een tiental in het Nederlands.