‘De mysterieuze bakkerij op de Rue de Paris’ van Evie Woods

De Ierse Edie is na het overlijden van haar moeder een beetje de weg kwijt. Al haar vriendinnen hebben relaties, voor haar voelt het als dertigplusser alsof ze de boot gemist heeft. Als ze op een dag een aanlokkelijke vacature in de krant ziet, reageert ze en wordt prompt aangenomen. Er is geen sollicitatiegesprek, geen eerste en tweede ronde, ze is het geworden: assistent-manager in een bakkerij in Parijs. En nu staat ze op het station Gare du Nord, vertwijfeld, want alles is misgegaan. Ze had zich gemeld op het aangegeven adres, Rue de Compiègne, dat ze met de nodige moeite had gevonden. Ze werd vreemd aangekeken, er was helemaal geen vacature, ze hebben nog nooit van haar gehoord. Wat is er misgegaan? Hoe kon dit gebeuren? 

Zolderkamer

Uiteindelijk belt ze met haar toekomstige werkgever, Mme Moreau. Die legt haar kort en bondig uit hoe ze in Compiègne moet komen. Met de trein, het is een uurtje reizen. Dat klopt, na ruim een uur arriveert Edie in het stadje om vervolgens bij de bakkerij in het centrum te belanden. De ontvangst is niet hartelijk, ze krijgt een zolderkamer toegewezen en ze wordt de volgende ochtend om zeven uur beneden in de winkel verwacht. Dat is het openingsuur, de eerste klanten staan al voor de deur te wachten op de verse baguettes. Het ruikt er heerlijk, versgebakken brood en heerlijk banket. Manu, de bakkersjongen, begint met de bezorging naar de restaurants en hotels. 

Nors en kortaf

Edie leert wat mensen kennen, bij wie ze haar hart kan luchten. Dat is ook nodig, want Mme Moreau is nors en kortaf, Manu gesloten, het is geen gezellige werkomgeving. Als Edie Hugo leert kennen, wordt ze hals over kop verliefd. Maar is Hugo wel de man die hij voorgeeft te zijn?  Kan ze hem vertrouwen? En wie is toch de bakker die elke nacht in de kelder van de bakkerij aanwezig is? Het is allemaal erg geheimzinnig, maar Edie zal achter de waarheid komen! Koste wat kost! 

Diepgang

Woods heeft als tweede verhaallijn het leven van Mme Moreau. Daarbij komt WOII ter sprake, de tweedeling van Frankrijk in die tijd en de rol die het kleine Compiègne speelde op het wereldtoneel. Dat geeft het boek extra diepgang en wordt het zo meer dan alleen maar een fijn zomerboek.

‘Bonjour, Agneta’ van Emma Hamberg

Vijftiger Agneta zit gevangen in een saai huwelijk. Haar man Magnus is een sportfanaat, leeft volgens strenge voedingsregels en dwingt haar daarin mee te gaan. Op het oog doet ze dat, maar stiekem heeft ze stokbrood en lekkere kazen, verstopt achter de diepvries in de berging. En onder haar bed ligt een fles wijn. Hun kinderen zijn het huis uit, haar baan bij de overheid staat op de tocht, kortom, er is weinig om zich gelukkig over te voelen. 

Oudere jongen

Dan leest ze een advertentie: “Oudere jongen hulp nodig hebben.” Er staat nog veel meer bij, alles in krom Zweeds, bijna onbegrijpelijk. De vraag komt uit Saint Carelle in de Provence. Frankrijk, au pair zijn, iets waar ze wel eens van gedroomd heeft, zou ze het aandurven? Baan opzeggen, alleen met de trein naar Frankrijk en last but not least, Magnus vertellen dat ze weggaat? Ze twijfelt en twijfelt, maar als Magnus weer eens zijn riedel over hoe te leven ten gehore brengt, neemt ze een besluit. Ze gaat. 

Klooster

Ze pakt haar biezen, neemt voldoende eten en drinken mee voor onderweg, raakt in Hamburg, waar ze over moet stappen, totaal in paniek. Raakt daar ook nog eens haar telefoon kwijt, maar wil niet met hangende pootjes terug. Ze zet door, wordt in Saint Carelle liefdevol ontvangen. Alleen blijkt de ‘oudere jongen, Einar’ de tachtig te zijn gepasseerd. Hij begint te dementeren, heeft het huis waar hij woont, een oud klooster, totaal verwaarloosd, vergeet zijn kennis van de Franse taal, waar is Agneta terechtgekomen? 

Anjéta

Ze krijgt hulp van de vriendelijke buurvrouw Bonnibelle en barman Fabien, de opsteller van de advertentie. De moeilijkheid is dat zij geen Zweeds spreken en Anjéta, zoals ze haar daar noemen, geen woord Frans. Een week, belooft ze zichzelf, een week zal ze blijven. Maar na een week, volgt er nog één en nog één. Ze begint te wennen, begint anders naar zichzelf te kijken. Totdat Magnus plotseling voor haar neus staat. 

Emma Hamberg, auteur, illustrator en scriptschrijver, schrijft met veel gevoel en humor over haar hoofdpersonen, de karakters komen goed uit de verf, de sfeertekeningen zijn geweldig. Er zijn inmiddels twee vervolgdelen verschenen. Helaas nog niet in het Nederlands vertaald, maar dat
kan niet lang op zich laten wachten.   

'Zarafa’ van Barbara Rottiers

De giraf Zarafa is een geschenk van de Pasja van Egypte aan de koning van Frankrijk, Karel X. De Fransen hebben in het begin van de negentiende eeuw een fascinatie voor Egypte. Napoleon is één van de aanjagers voor deze adoratie.  Er zijn veel opgravingen van oude tempels en graftombes, de sfinx van Gizeh wordt gevonden en de hiërogliefen worden eindelijk ontcijferd. Door zijn oorlogszuchtige beleid was de Pasja in ongenade gevallen bij de koning. Om dat te veranderen bedacht hij een kostbaar en zeer bijzonder cadeau: een giraf. 

Regenjas en schoenen

Eerst moest het beest nog gevangen worden, in Soedan. Het was nog een kalf, werd bij de moeder weggehaald die daarna doodgestoken werd. Langs de Nijl ging het richting Alexandrië, daarna op de boot naar Marseille en vervolgens weken in quarantaine vanwege de pest.  Aansterken en acclimatiseren in de stad zelf, waarna een voettocht naar Parijs volgt. De Fransen zijn stapelgek op het dier. Overal lopen dorpsbewoners en stedelingen te hoop om dit extravagante dier te bewonderen, ze wordt als een rockster onthaald.  Zarafa wordt goed verzorgd, ze krijgt zelfs een regenjas en schoenen om haar tegen het weer in Frankrijk te beschermen. Uit Egypte zijn Hassan en Atir meegekomen, hun inzet komt goed van pas. Vooral Atir kan prima met haar overweg en weet wat een giraf graag eet en hoe gevoelig ze is. Na aankomst in Parijs leeft Zarafa nog achttien jaar, uitzonderlijk lang voor een giraf in gevangenschap. 

Charme

Barbara Rottiers heeft een prachtig concept gevonden om dit verhaal te vertellen. Zo is zijzelf aan het woord maar neemt Zarafa de hoofdmoot voor haar rekening. Daarnaast is er Pieter, dierverzorger van de giraffes in een dierentuin in West-Vlaanderen die alles over de dieren weet. Wordt er geciteerd uit het dagboek dat Hassan bijhield, zijn er brieven, interviews en grappige opmerkingen. Maar bovenal zijn er haar illustraties, lief, zacht, komisch, zij onderstrepen het verhaal niet alleen maar zijn bijna een verhaal op zich. Rottiers is een Vlaamse, haar taalgebruik is navenant. Een enkele lezer kan zich daar mogelijk aan storen, voor velen zal het dit boek echter extra charme geven. 

Zarafa was al eens eerder hoofdpersoon in het boek ‘Kom Atir, kom” van Agnita de Ranitz. Klik hier voor die aflevering van Boek van de Week in 2020.

‘Stemmen aan het front’ van Aimie K. Runyan

Ruby Wagner groeit op in Philadelphia. Haar ouders hebben het ondanks hun eenvoudige afkomst goed gedaan en behoren nu tot de upper class. Vooral haar moeder heeft er veel werk van gemaakt, ze wonen riant, hebben een dienstmeisje en Ruby wordt niet geacht een baan te zoeken. Het is 1917 en jonge vrouwen uit haar omgeving bezoeken alleen de theekransjes en de feesten die door de moeders worden georganiseerd. En oh ja, ze is verloofd. Met Nathaniel, van zeer gegoede afkomst en vreselijk saai. 

Centraliste
Maar Ruby wil meer. Ze heeft een baan als centraliste bij de telefoonmaatschappij gevonden. Ze bedient de schakelborden met verve, alle telefoonverbindingen worden in die dagen nog handmatig in een centrale tot stand gebracht, haar kundigheid valt op. Nu het Amerikaanse leger op zoek is naar centralistes, de VS heeft zich gemengd in de Grote Oorlog (WOI) in Europa, is Ruby één van de eersten die zich daarvoor aanmeldt. Ze komt door de strenge keuring en vertrekt na een gedegen opleiding met veertig anderen jonge vrouwen naar Frankrijk. 

Frankrijk
In Frankrijk komt Ruby in Chaumont terecht. Niet direct aan het front maar wel een belangrijke post met een veldhospitaal en heel veel telefoonverkeer. Er is absolute geheimhouding over wat ze aan de telefoon horen, er zijn codes die ze uit het hoofd moeten leren, die bovendien wekelijks veranderen, het werk is zwaar maar nooit eentonig. Samen met haar collega’s draait ze lange diensten. En dan gebeurt wat ze nooit heeft voorzien, ze wordt verliefd. Het kan niet en het mag niet, niet van haarzelf en zeker niet van haar moeder. Maar wat kan ze doen? Haar gevoelens onderdrukken? Wegkijken en negeren? Of volgt ze toch haar hart? 

Levensbelang
Het werk van de centralistes in WOI is lang onderbelicht geweest. Ze hadden niet echt een militaire rang, maar hadden wel de eed afgelegd en vielen onder militair gezag. Hun werk om de communicatie tussen front en achterland zo goed en snel mogelijk te laten verlopen, was voor het leger van levensbelang. Pas in 1979, 60 jaar nadat de vrede getekend was, werden ze erkend. Aan de hand van nagelaten brieven en dagboeken en verpakt in een romantisch oorlogsverhaal schetst Runyan op schitterende wijze de importantie van het werk van deze jonge vrouwen.

‘Kom Atir kom: de legendarische voetreis met een giraffe van Marseille naar Parijs in 1827’ van Agnita de Ranitz

Etienne Geoffroy Saint-Hilaire, directeur van de dierentuin in Parijs en ook nog in het bezit van een rariteitenkabinet, krijgt in 1825 een brief van koning Karel X. De koning heeft een giraffe als geschenk gekregen van de Pasja van Egypte. Het dier zal per boot in Marseille arriveren en Saint- Hilaire moet ervoor zorgen dat het dier in Parijs komt. Het kost Saint-Hilaire de nodige hoofdbrekens voor hij het besluit neemt met de giraffe naar Parijs te lopen.  Na aankomst in Marseille verblijft de giraffe , Zarafa, met haar begeleiders Hassan en Atir in de stallen van de prefect.  Pas in het voorjaar kunnen ze op pad gaan.  Saint-Hilaire is inmiddels ook gearriveerd en maakt kennis met het dier en haar begeleiders. Er moet nog een tolk mee en dan kunnen ze daadwerkelijk vertrekken.

Roem

Hun roem is ze al vooruit gesneld. Het is de eerste giraffe ooit, in Frankrijk, iedereen wil haar zien. De kranten hebben erover geschreven er zijn tekeningen gemaakt, ook van haar begeleiders. Atir vermaakt zich prima tijdens de reis, van de tolk Youssef leert hij de Franse taal en gaandeweg komt hij in gesprek met Saint-Hilaire. Hij heeft een opmerkelijke kennis van de natuur in zijn vaderland Soedan, is slim en ontwikkelt zich snel. De tocht is lang (880 km), vooral Saint-Hilaire heeft het moeilijk. Maar de giraffe en Atir hebben het naar de zin, hun humeur is niet kapot te krijgen. Na 42 dagen komen ze in triomftocht aan in Parijs, de reis is volbracht.

Voorstudie

‘Kom Atir kom’ berust op waargebeurde feiten. De Ranitz heeft veel voorstudie gedaan, ging naar Kenia om giraffen te bestuderen, raadpleegde in Frankrijk archieven, plaatselijke kranten en historische studies. Vervolgens heeft ze de reis van de giraffe zelf afgelegd, maar dan wel per auto. Ze probeerde zoveel mogelijk in dezelfde etablissementen te overnachten die Saint-Hilaire ook aandeed.  In het verhaal van de tocht laat ze zowel Saint-Hilaire als Atir aan het woord. Dat geeft, samen met de kalme verteltrant, een levendig beeld van de tocht en van Frankrijk in die tijd. ‘Kom Atir kom’ is niet een boek dat je in één ruk uit wil lezen maar waarvan het wel erg jammer is dat het uit is.