‘De acht bergen’ van Paolo Cognetti

‘De acht bergen’ is het verhaal van twee vrienden die deels samen opgroeien. Pietro is een stadsjongen, groot geworden in een buitenwijk van Milaan. Zijn ouders komen oorspronkelijk van het Italiaanse platteland, zijn vader heeft een grote liefde voor de bergen. Als Pietro een jonge tiener is gaat het gezin in de zomervakantie voor het eerst naar het bergdorp Grana in de Alpen. Daar ontmoet Pietro Bruno, zoon van een bouwvakker, een stille op zich zelf aangewezen jongen. Samen beleven ze de zomer van hun leven. Ze trekken de bergen in, Bruno kent de hellingen op zijn duimpje, Pietro ontdekt de aantrekkingskracht van het gebergte, de bossen, het riviertje dat in een wilde stroom kan veranderen en op de achtergrond altijd de besneeuwde bergtoppen.

Ommekeer

Pietro’s ouders zijn zeer begaan met het lot van Bruno. Ze proberen zijn ouders over te halen Bruno in de winter bij hen in Milaan te laten wonen en een goede opleiding te volgen.  Maar de vader van Bruno ontsteekt in woede over dit plan, zijn zoon is een kind van de bergen, die heeft niets in de stad te zoeken. Even lijkt het of de vriendschap tussen de twee jongens bekoelt, maar het jaar erop blijkt dat er niets veranderd is. Jaren gaat het zo, elke zomer samen, elke zomer leren ze elkaar beter kennen. Maar het leven is grillig, als jongvolwassene begint Pietro zijn geluk elders te beproeven, Bruno en de bergen raken in het vergeetboek.  De dood van zijn vader brengt  echter de ommekeer, Pietro ervaart dan dat de bergen definitief bezit van hem hebben genomen en dat Bruno daar onvoorwaardelijk bij hoort.

Bergwandeling

‘De acht bergen’ is als een bergwandeling, het vraagt enige inspanning, het resultaat is fantastisch. Een reis door het leven van twee zeer verschillende vrienden die elk de liefde voor de bergen zo diep in zich voelen dat ze elkaar en het gebergte nooit meer los kunnen laten. Een tocht naar volwassenheid, een tocht naar hun lotsbestemming, een tocht die je als lezer niet licht vergeet.  

Zomerleesclub

‘De acht bergen’ is één van de drie boeken die in de Zomerleesclub in de Bibliotheek Ommen worden besproken. De andere twee titels zijn ‘De heilige Rita’ van Tommy Wieringa en ‘Je ziet mij noot meer terug’ van Sonja Barend. Heb je zin om mee te doen met de Zomerleesclub, meld je dan via deze link aan.

‘Een ketting van hoop’ van Karen Halvorsen Schreck

‘Druiven der gramschap’ van John Steinbeck is een inspirerend boek. Eind vorig jaar besprak ik  ‘En verlos ons van het stof’ van SusieFinkbeiner, zij haalde de inspiratie voor haar roman over de Dust Bowl bij Steinbeck. Ook voor Karen Halvorsen Schreck is Steinbecks roman de inspiratiebron. Zelfde periode, zelfde streek van de VS, toch een heel ander boek.  Hoofdpersoon is wel weer een jonge vrouw, Ruth, net twintig en gelukkig getrouwd met Charlie. Hij werkt in de nieuwe olie-industrie in Texas, zij doet het huishouden en geeft de buurkinderen les.  Beiden hebben ze een droom, studeren aan de universiteit. Op aandringen van Miss Berger, de plaatselijke bibliothecaris in hun geboortedorp, doen ze beiden toelatingsexamen voor de universiteit in Pasadena, California.  Voor ze zelfs maar de uitslag weten slaat het noodlot echter toe,  Charlie komt bij een bedrijfsongeval om het leven.

Universiteit

Ruth gaat terug naar haar ouderlijk huis in Oklahoma. Aarden kan ze daar niet meer, haar strenge godvruchtige vader gedraagt zich vaak als een tiran. Miss Berger heeft echter goed nieuws, Ruth is toegelaten tot  de universiteit, augustus 1935 vertrekt ze met een beurs voor vier jaar naar Pasadena.  Een heel nieuwe wereld gaat voor haar open, studeren, kamergenotes, feesten en een baan als assistent van professor Tobias.  Ruth werkt zich drie slagen in de rondte, zo ontkomt ze aan  de zwarte mist die het verdriet om Charlie oproept.  De eerste kerstdagen brengt zij bij vrienden van haar moeder door, hun zoon Thomas trekt zich het lot van de Mexicaanse immigranten aan. Velen van hen worden uitgebuit, in kampen gehuisvest en vervolgens gedeporteerd.  Met een avondschool hoopt Thomas in elk geval de kinderen te kunnen helpen. Ruth voegt zich na een incident aan de universiteit bij hem en samen hopen ze het lot van deze mensen te kunnen verbeteren.

Sociaal bewogen

‘Een ketting van hoop’ beschrijft drie periodes uit het leven van Ruth, haar tijd met Charlie, de tijd aan de universiteit en de periode met de Mexicaanse immigranten. Het beschrijft tegelijk de ontwikkeling van Ruth, in korte tijd verandert ze van een vrolijke wat naïeve jonge twintiger tot een volwassene, gepokt en gemazeld door de heftige zaken die haar zijn overkomen.  Met de stem van Miss Berger benoemt de auteur de schrijnende sociale misstanden in jaren dertig in de VS en trekt in deze sociaal bewogen roman een parallel met de huidige tijd.

‘Het Literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey’ van Mary Ann Shaffer en Annie Barrows

Het is 1946 als de jonge schrijfster Juliet Ashton een brief krijgt van een zekere Dawsey Adams die op het eiland Guernsey woont. Hij is haar naam tegengekomen in een boek van de  schrijver Charles Lamb dat hij per ongeluk in handen heeft gekregen.  Hij is onder de indruk van het boek en vraagt Juliet de naam van een boekenwinkel in London zodat hij meer boeken van Lamb kan bestellen. Op Guernsey zijn alle boekwinkels tijdens de bezetting door de Duitsers verdwenen, net als zoveel andere zaken.

Literair

Juliet Ashton voldoet graag aan het verzoek van Dawsey, ze laat niet alleen een boek sturen maar begint ook een correspondentie met hem.  Dawsey vertelt haar over het ontstaan van het Literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey, hoe hij op een dag door zijn buurvrouw uitgenodigd wordt karbonade te komen eten, samen met nog een stel andere bewoners van het eiland. Hoe het veel te laat werd en ze na spertijd staande gehouden worden door een Duitse patrouille,  hoe één van hen ter plekke het genootschap verzint en hoe ze daar mee weg komen. Daarom zijn  ze echt boeken gaan verzamelen en een leesclub begonnen.  Juliet begint met meer leden van de club te corresponderen, ze verwerkt hun verhalen in een artikel voor de Times en besluit zelf naar Guernsey te gaan om met de mensen te spreken. Al snel voelt ze zich thuis, verovert een plek  in de gemeenschap en gaat op zoek naar de rol die de door de Duitsers opgepakte en sindsdien vermiste Elizabeth in de oorlog heeft gespeeld.

Verfilmd

‘Het Literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey’ is niet alleen  een heerlijk boek om te lezen, het is inmiddels ook verfilmd. In de hoofdrollen de Nederlander Michiel Huisman en Lily James, onder andere bekend van Downton Abbey.  Wie de film gezien heeft zal misschien nieuwsgierig zijn naar het boek, ga het lezen! De brievenroman leest als een trein, de karakters zijn prachtig uitgewerkt, verdriet, angst, liefde, humor en loyaliteit strijden om voorrang in dit ontroerende boek.  De roman is zowel fysiek als als e-book te leen in de bibliotheek.  

‘Mijn vader is een vliegtuig’ van Antoinette Beumer

Eva is eind dertig als het bericht komt dat haar moeder Willemien in Argentinië onverwacht is overleden.  Druk als ze is met relatie, kinderen en eigen zaak, wacht Eva als enig kind ook nog de taak haar moeders uitvaart te regelen.  Eigenlijk past het helemaal niet in haar schema, ze is enorm druk met een nieuwe grote pitch voor haar reclamebureau waar veel vanaf hangt. Bovendien hebben ze een nieuw huis gekocht en gaan ze binnenkort verhuizen. Gelukkig kan ze veel door haar werknemers laten regelen,  de planning verloopt bijna als een reclamecampagne.  Toch roept de voorbereiding  veel herinneringen op aan haar jeugd en aan haar vader die toen ze nog jong was van het toneel is verdwenen. 

Gekte

De gedachtestroom wordt steeds sterker, Eva is niet meer in staat feit en fictie te scheiden. Bang als ze is gek te worden verlaat ze man en kinderen en trekt tijdelijk in haar ouderlijke huis dat nu toch leeg staat. De oude buurvrouw staat gelijk klaar om haar bij te staan maar op die hulp zit ze niet te wachten. Eva wil op zoek naar haar vader,  via hem wil ze erachter komen waarom haar moeder indertijd bij hem weggegaan is. Ondanks de tegenwerking van de psychiatrische instelling waar haar vader al meer dan dertig jaar opgenomen is weet Eva de desastreuze gebeurtenissen uit het verleden stukje bij beetje te reconstrueren.  Een zoektocht die haar niet echt gelukkig maar wel wijzer maakt.

Verstoord

Antoinette Beumer is regisseur en  tv en filmproducent. Ze werkte voor tv onder andere met  ‘Goede tijden, slechte tijden’ en ‘Goudkust’, regisseerde  films als  ‘De gelukkige huisvrouw’,   ‘Jackie’ en ‘Soof’.  ‘Mijn vader is een vliegtuig’ is haar debuutroman.  Ze heeft in het boek veel van haar eigen geschiedenis verwerkt,  een deel van de  gebeurtenissen in de roman is gerelateerd aan haar eigen leven.  Aangrijpend beschrijft Beumer de  speurtocht van Eva naar de verloren liefde van haar vader en hoe dit Eva's leven heeft beïnvloed. 

‘Harry Bannink, toonzetter’ door Ton Ouwehand

“Harry Bannink was een briljant componist, een fantastische pianist. Hij was zeer aimabel, correct, vriendelijk, bescheiden en verlegen”. Dat is de conclusie van alle mensen die aan het woord komen in dit biografische boek over de in Enschede geboren en getogen Harry Bannink [1929-1999].  Journalist Ton Ouwehand, werkzaam bij de Twentsche Courant Tubantia, noteerde al de gesprekken over Bannink en steekt zijn eigen bewondering voor de componist niet onder stoelen of banken. Harry is als kind gefascineerd door de piano van de buren, na de oorlog koopt zijn moeder een piano voor hem en krijgt hij les. In 1953 begint hij zijn studie aan het conservatorium in Den Haag. Tijdens een talentenjacht van de KRO, de radio is in die tijd naarstig op zoek naar artiesten, wordt hij, terwijl hij zijn buurmeisje en latere vrouw Jenny begeleidt,  gespot. Een contract volgt, het begin van een glansrijke carrière.

Eerst de tekst

Meer dan 5000 liedjes heeft Bannink gecomponeerd. Vrijwel allemaal muziek bij liedteksten. De tekst was voor hem leidend, moest goed te verstaan zijn en mocht niet ondergaan in de muziek. Bescheiden als hij was vond hij dat hij niet componist genoemd kon worden, hij toonzette de liedteksten, dat was zijn metier. Dat kon hij vlug en to the point. Teksten riepen vanzelf een melodie bij hem op, zelfs als hij de krant las, hoorde hij een melodietje bij de woorden.  Zijn samenwerking met Annie M.G. Schmidt was legendarisch,  ze verstonden elkaar als geen ander en  het leverde prachtige klassiekers op.  Zijn aandeel aan de Film van Ome Willem, Sesamstraat, De Stratemaker op zee show en andere televisieprogramma’s blijft onovertroffen.  Claudia de Breij, Jenny Arean, Aart Staartjes, Joost Prinsen, Tonny Eijk en al die anderen spreken met grote liefde en respect over Bannink. Toch is het allesbehalve een saai boek, door de verhalen leer je de toonzetter echt kennen.

Podcast en theatertour

Harry Bannink staat sowieso weer flink in de belangstelling. Journalist en bewonderaar Gijs Groenteman maakt voor de VPRO een biografische podcast met tweewekelijks een  aflevering waarin telkens een andere artiest in de hoofdrol. Naar aanleiding hiervan gaat Gijs met Frank Groothof en Dick van der Stoep op theatertour door Nederland.  Op zaterdag 6 april  treden ze op in Theater Carrousel in Ommen. Noteer de datum en mis deze prachtige voorstelling niet!

‘Kinderen van de rivier’ van Lisa Wingate

Baltimore, Maryland, 1939. Een jonge vrouw bevalt van haar doodgeboren kind. Gek van verdriet is ze, het is niet het eerste kind dat ze verliest.  Haar man weet niet meer wat hij ermee aan moet. Hoe kan hij zijn vrouw troosten?

Weeshuis

Memphis, Tennessee, 1939, Queenie de moeder van Rill Foss staat op het punt van haar zesde kind te bevallen. Samen met haar man en vijf kinderen woont ze op een boot op de rivier, zo varen ze met de seizoenen de rivier op en neer. De vorige bevallingen gingen vlot maar nu is er iets vreselijks aan de hand, Queenie moet naar het ziekenhuis, haar man Briny gaat met haar mee. Rill het oudste meisje past op de jongere kinderen. De volgende dag komt niet haar vader hen ophalen maar worden ze door de politie opgepakt en in een weeshuis geplaatst.

Politiek

Aiken, South Carolina, heden.  Avery, werkzaam als openbaar aanklager,  is de jongste dochter van Senator Stafford, een gerespecteerd politicus. Gezondheidsproblemen dwingen de senator het wat kalmer aan te doen maar met de verkiezingen over een jaar in het verschiet kan dat eigenlijk niet. Avery komt hem te hulp, de drill van het politieke circuit staat haar echter al snel tegen. Geleefd worden door een agenda, een spindokter en een dominante moeder, het is niet haar cup of tea. Toch levert het politieke werk een bijzondere ontmoeting op, in een verzorgingshuis ontmoet Avery een oude dame die beweert haar oma gekend te hebben. Het triggert Avery om op zoek te gaan naar antwoorden die haar dementerende grootmoeder Judy niet meer kan geven.  

Adoptie

De karakters uit ‘Kinderen van de rivier’ zijn weliswaar verzonnen, de feiten waar de roman op gebaseerd is zijn helaas maar al te waar.  Vanaf de jaren twintig tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw runde Miss Georgia Tann in Memphis een organisatie die verweesde kinderen verkocht aan rijke gezinnen. Dat ging onder de mom van adoptie en verweesd betekende in dit geval meestal dat de kinderen geroofd waren. Hun vaak niet geletterde ouders werden met valse voorwendselen overgehaald papieren te tekenen waardoor hun kinderen in de macht van Miss Tann kwamen. Lisa Wingate heeft deze feiten op sublieme wijze in deze roman verwerkt, met de afzonderlijke stemmen van Avery en Rill vertelt ze het aangrijpende verhaal van de verloren kinderen van Memphis.

‘Camino’ van Graeme Simsion en Anne Buist

Zoë is Amerikaans, moeder van twee jong volwassen dochters, haar tweede man is een paar weken geleden met zijn auto verongelukt. Verdrietig en verward vlucht ze naar haar oude studievriendin Camille in Frankrijk.  Maar ook hier kan ze haar draai niet vinden en in een opwelling besluit ze de Camino, het Sint Jacobs pelgrim pad te gaan lopen.  Ze meldt zich bij Monsieur Chevallier, de plaatselijke contactpersoon voor deze pelgrimage. Van hem ontvangt ze de nodige paperassen en goede raad, wat te doen met blaren en “alles wat je gratis ontvangt op de Camino moet je accepteren”. “En aan het einde van de reis zul je vinden wat je bent kwijtgeraakt” voegt hij daaraan toe. Het klinkt Zoë allemaal iets te zweverig. Ze zal wel zien wat er op haar pad komt.

Vechtscheiding

Martin is Engelsman, heeft net een vechtscheiding achter de rug waar zijn tienerdochter de dupe van is geworden. Hij houdt daarom angstvallig afstand tot zijn ex en dochter Sarah.  In Frankrijk heeft hij een tijdelijke baan aan een technische school gehad, maar zijn contract is afgelopen. Tijdens zijn aanstelling bij de school heeft hij een hulpkarretje voor wandelaars ontworpen. Er is al wat belangstelling van fabrikanten om het te gaan ontwikkelen maar eerst moet de kar getest worden. En wat is een betere test dan de Camino, een lange voettocht door Frankrijk en Spanje, de ultieme beproeving voor zijn buggy.  Goed voorbereid met GPS en smartphone begint Martin aan zijn tocht. Nog voor hij goed en wel vertrokken is ziet hij Zoë in een plaatselijke winkel. Zij ziet hem aan voor een winkeldief, hij vindt haar een rare Amerikaanse. Hun wegen blijven elkaar kruisen en langzaam maar zeker ontstaat er een zekere waardering voor elkaar. Maar of er meer in zit?

Karakter

‘Camino’ is een beetje als de Camino zelf, het komt wat langzaam op gang maar als je er eenmaal inzit wil je het einde halen, liefst zo snel mogelijk. Zoë en Martin ontmoeten veel andere pelgrimgangers, de vier Braziliaanse vrouwen met elk hun eigen karakter die de tocht niet allemaal even serieus nemen. De jonge Duitser Bernhard die wel een heel bijzondere manier van overnachten heeft en bovendien ijzerenheinige kritiek op het zo doordacht geconstrueerde karretje van Martin blijft leveren. De zes Spaanse heren, de Amerikanen, ieder heeft zijn eigen opvatting over de Camino. Veel van die karakters hebben de auteurs op hun eigen pelgrimage in 2011 en 2016 ontmoet.  Het levert een hartverwarmende roman op, met veel humor en hier en daar wat romantiek.

‘En de akker is de wereld’ van Dola de Jong

Soms ga je op vakantie en heb je geen gelegenheid veel boeken mee te nemen. Dan is de  e-book  service van de bibliotheek een uitkomst. Met je betaalde abonnement van de lokale bibliotheek kun je maximaal 10 boeken downloaden.  Wel handig om te weten is dat je ze niet zelf weer af kunt voeren van je boekenplank, ze blijven er drie weken op staan.  Neem daarom niet gelijk tien titels in gebruik, als het tegenvalt zit je eraan vast en moet je wachten tot de vervaldatum voor je nieuwe kunt binnenhalen. Voordeel van deze service is dat je eens heel andere titels onder ogen krijgt. Zo las ik het boek ‘En de akker is de wereld’ van Dola de Jong. Vroeger had ik wel eens een jeugdboek van haar gelezen, deze titel uit 1948 was me echter onbekend.  Een aangrijpend boek, als eerste gelezen tijdens een vakantie, een boek dat lang in je gedachten blijft.

Dorre akker

Eind jaren dertig vertrekken Lies en Aart met een woonwagen vanuit Nederland richting Tanger. Beducht voor het naderende Nazigevaar pikken ze her en der in Europa ouderloze joodse kinderen op en belanden zo in Noord-Afrika.  Daar huren ze een droge akker die ze samen met de kinderen eindeloos bewerken, tevergeefs hopend op een goede oogst. Uitgelachen en nauwelijks getolereerd door de plaatselijke bevolking komt er aan de schier vruchteloze arbeid geen einde.  Maar dan wordt Aart door de politie opgepakt en neemt één van de oudste kinderen, de tiener Hans, de touwtjes in handen.  Het lijkt dat het lot hen nu weer toelacht maar niets is minder waar.

Tanger en New York

Dola de Jong, zelf joods, vlucht in het voorjaar van 1940 met haar verloofde Jan Hoowij naar Tanger.  Op 9 mei 1940 trouwen ze daar.  Tanger is een havenstad onder internationaal protectoraat, het krioelt er van de vluchtelingen en van Duitse spionnen. Een jaar na hun aankomst kunnen Dola en haar man mee met een passagiersschip naar New York. Daar schrijft ze haar eerste boek over de oorlog, The Level Land, een kinderboek over een Nederlands gezin dat een Joods vluchtelingetje uit Duitsland opneemt. Het boek wordt alom geprezen in de VS. In 1948 volgt het boek ‘En de akker is de wereld’.  In de e-bookversie is een uitgebreide biografie van Dola de Jong opgenomen.

‘Witte lichamen’ van Jane Robins

De tweelingzussen Callie en Tilda verschillen als dag en nacht van elkaar.  Callie is bescheiden,  graag op de achtergrond of aan de zijlijn. Ze geniet van haar rustige baan bij een grote boekhandel in Londen. Tilda daarentegen staat het liefst in het middelpunt van de belangstelling, het mag dan ook geen wonder heten dat ze actrice is geworden.  Callie is dan ook hogelijk verbaasd dat haar zus een relatie begint met Felix, een hedgefonds hotemetoot,  die duidelijk de touwtjes in handen neemt en Tilda overschaduwt.  Felix nodigt Callie zelfs uit voor uitstapjes, iets wat Tilda nooit zou doen, zij gunt Callie nauwelijks een inkijkje in haar dagelijkse leven.

Dominant

Callies verbazing slaat al snel om in wantrouwen als Felix zich dominanter en agressiever gaat gedragen.  Als Tilda magerder wordt en blauwe plekken begint te krijgen kan Callie het niet laten daar iets van te zeggen. Het stel begint haar te mijden en Callies angst om Tilda wordt steeds groter.  Ze gaat zoeken op internet en komt op een webforum van vriendinnen van mishandelde vrouwen terecht. Daar kan ze haar zorgen uiten en krijgt ze raad hoe met de situatie om te gaan. Alles neemt een vreemde wending als Felix dood aangetroffen wordt in een hotel in een andere stad.  Hij was toch degene die het voor het zeggen had in de relatie? Hoe kan het dat hij nu dood is? Een hartinfarct terwijl hij zo’n gezond leven leidde? Callie is blij voor Tilda dat het beter met haar gaat maar haar angsten en zorgen om haar tweelingzus zijn nog lang niet over.  Zeker niet als zich nog een duister geval van onverwacht overlijden voordoet.

Adoratie

‘Witte lichamen’ is de debuutroman van Jane Robins.  De intrige met twee getormenteerde zusters waarbij Tilda niet zonder de adoratie van Callie kan en Callie niet zonder de bevestiging van Tilda, houdt de aandacht gevangen en leidt naar een onverwachte ontknoping.  

‘Voor ik je loslaat’ van Marieke Nijkamp

Wie in Lost Creek in Alaska woont, woont echt aan het eind van de wereld.  Een kleine gesloten gemeenschap waar geen ruimte is voor andersdenkenden, waar iedereen iedereen kent, of denkt te kennen, waar je als ondernemende tiener niet echt je ei kwijt kunt.  Kyra en Corey groeien er samen op, hartsvriendinnen, ondanks Kyra’s bipolaire stoornis die als ze ouder wordt zich steeds meer manifesteert. Ze kennen elkaar door en door, accepteren elkaar zoals ze zijn. Maar Corey verhuist met haar moeder naar Winnipeg, terwijl Kyra juist zo graag Lost Creek was ontvlucht. Ze voelt zich belemmerd en onbegrepen door de dorpelingen.  Corey heeft Kyra op het hart gedrukt rustig te blijven, in de kerstvakantie komt ze zeker bij haar logeren.

Geheimen

Het loopt anders, twee dagen voordat Corey naar Lost Creek zal  afreizen krijgt ze een telefoontje van haar moeder, Kyra is dood onder het ijs van een meer aangetroffen, zelfmoord is de conclusie. Corey vertrekt toch naar Lost Creek,  ze kan bij de ouders van Kyra logeren en zo afscheid van Kyra nemen.  Nu Corey al een tijd elders woont en met andere ogen naar het dorp en de bewoners kijkt, ziet ze dat er geheimen  in het dorp zijn, sinistere zaken die ze eerder nooit opgemerkt heeft. Hebben die geheimen met de dood van Kyra te maken? Heeft het dorp zich tegen haar gekeerd? Of moet Corey het in een heel andere richting zoeken en is er iets meer persoonlijks met Kyra  gebeurd? Zes donkere en koude dagen en nachten duurt het voor Corey  weet hoe de puzzelstukjes in elkaar vallen.

Sinister

De Hengelose Marieke Nijkamp werd in één klap bekend met haar debuut ’54 minuten’ over een schietpartij op een middelbare school in de VS. Het oorspronkelijk in het Engels geschreven boek belandde bij het uitkomen gelijk in de gerenommeerde bestsellerlijst van de New York Times. Ook haar tweede roman heeft een duidelijk kader, een klein dorp omringd door wilde ondoordringbare natuur,  de hoofdpersonen lukt het nauwelijks zich daar aan te onttrekken. In deze setting wordt het spannende en bij tijd en wijle sinistere verhaal van de twee tieners verteld.  Een aanrader voor lezers in Young Adult groep.

‘Een engel in Rome’ van Amy Harmon

Maart 1944, de Via Ardeatina naar Rome.  De jonge priester Angelo komt langzaam bij zinnen. Hij is voor dood achtergelaten door de Nazi’s, zwaar gewond gaat hij in de nachtelijke uren op weg naar Rome.  Daar wacht hem een onaangename verrassing. Eva, de joodse jonge vrouw met wie hij opgegroeid is, is drie dagen daarvoor door de Duitsers meegenomen.  Wanhopig gaat hij op zoek naar haar, half Europa trekt hij door om haar terug te vinden, de twee hebben namelijk een heel bijzondere band.  Angelo, geboren in de VS, komt na het overlijden van zijn moeder in 1929 naar Italië, het land van zijn vaders voorouders.  Als elfjarige, gehandicapte jongen is het erg wennen, de ouders van Eva nemen hem echter liefdevol in hun gezin op. Angelo en Eva groeien op als broer en zus.

Klooster

Eind jaren dertig wordt het allemaal anders, Italië komt in de ban van het fascisme, Mussolini krijgt de macht en de vrijheden van de joodse bevolking worden net als in Nederland steeds verder ingeperkt.  In de jaren erna beginnen de deportaties naar de concentratiekampen in Duitsland en Polen. Eva weet de dans lang te ontspringen,  ze komt naar het klooster waar Angelo woont, weet een baantje te bemachtigen binnen de gemeenschap, zo valt ze niet zo op. In het laatste oorlogsjaar loopt het toch nog mis, voor haar niet de bevrijding maar een transport naar Bergen Belsen.  Angelo kan echter niet zonder haar, met haar viool op de rug volgt hij de terugtrekkende Duitse troepen in de hoop Eva ooit nog terug te zien.

Historisch

Veel romans zijn er over de Tweede Wereldoorlog geschreven, niet vaak spelen ze in Italië. ‘Een engel in Rome’ laat zien dat ook daar een wrede strijd gestreden is, dat er mensen in de katholieke kerk waren die hun leven op het spel zetten om joodse landgenoten uit de handen van de Nazi’s te redden.  En dat alles nog ingewikkelder was  vanwege Mussolini’s bondgenootschap met Duitsland.  Hoewel deze roman fictie is, zijn veel van de beschreven gebeurtenissen wel historisch waar. Deze  boeiende oorlogsroman is het Nederlandse debuut van de in de VS al veel gelezen auteur.

‘Samuel: kroniek van een ongewoon gezin’ van Willem Vissers

In juni 2000 bij de geboorte van hun tweede zoon heeft Vissers’ vrouw Bernique vanaf het begin het gevoel dat er iets niet klopt. Hoe en wat weten ze dan nog niet maar al snel wordt duidelijk dat Samuel zich niet als een gemiddelde baby ontwikkelt. Hij maakt geen oogcontact, rolt niet, gaat niet kruipen, zitten of lopen, begint niet te praten, is niet echt gevoelig voor pijnprikkels. Een lange weg langs artsen en andere deskundigen volgt tot in 2013 een diagnose komt: Samuel heeft het Kleefstrasyndroom, een afwijking in het DNA. Simpel gezegd mist hij 1 letter in zijn DNA alfabet. Maar dat gemis heeft verstrekkende gevolgen, Samuel, inmiddels zestien, blijft een baby van 15 maanden in het lijf van een puber.  

Autist

Het ritme in het gezin Vissers wordt door Samuel bepaald.  Als autist in hart en nieren wil Samuel het liefst dat elke dag identiek verloopt.  Dat trekt een zware wissel op de andere gezinsleden, hoewel ze allemaal erg veel van Samuel houden, is het voortdurend naar muziek kijken op de tv of alweer meedoen met het dansje van Kabouter Plop soms teveel. Maar als het gezin een keer zonder Samuel naar Griekenland op vakantie gaat, missen zijn twee broers, er is na Samuel nog een zoon geboren, hem toch wel heel erg. In 2016 komt de epilepsie om de hoek kijken, kort na elkaar drie hevige aanvallen terwijl vader Willem op dat moment als verslaggever bij het WK Voetbal in Brazilië is. Het is kantje boord en benadrukt nog eens het feit dat Samuel die eigenlijk weinig ziek is toch een kwetsbare gezondheid heeft.

Toverstaf

In wekelijkse columns in de Volkskrant volgt de lezer dit ongewone gezin dat door de handicaps van zoon Samuel beperkt is in hun doen en laten. Maar dat is niet hun motto, juist niet, Willem en zijn vrouw Bernique kijken altijd naar de mogelijkheden en kansen die er zijn. Ze accepteren dat het leven niet altijd makkelijk is, als ze met een toverstaf Samuel zouden kunnen veranderen in een gewone jongen zouden ze dat misschien doen, maar wel na lang aarzelen want Samuel is Samuel. De toon van de verhalen is liefdevol met veel gevoel voor humor,  de columns van Hugo Borst over zijn moeder waren leidend voor de manier waarop Vissers zijn verhalen wilde vormgeven.

‘Het lange afscheid’ van Raymond Chandler

Terry Lennox, alcoholist, oorlogsslachtoffer en getrouwd met miljonairsdochter Sylvia Potter, wordt beschuldigd van moord op zijn vrouw. Omdat alles erop wijst dat hij het gedaan heeft doet Lennox een beroep op privé detective Philip Marlowe om hem vanuit Los Angeles de grens met Mexico over te brengen. Marlowe,  een oude vriend van Lennox, voldoet aan het verzoek , wordt  bij terugkomst door de politie opgepakt en drie dagen in de cel gegooid vanwege betrokkenheid bij een misdaad.  De zaak wordt vervolgens in de doofpot gestopt, Marlowe komt op vrije voeten en Lennox pleegt in Mexico zelfmoord. Case closed, zo lijkt het, ware het niet dat Marlowe overtuigd is van Lennox’ onschuld. Als Marlowe vervolgens op verzoek van een New Yorkse uitgever een oogje in het zeil houdt bij een meestentijds beschonken bestsellerauteur en Jan en alleman zich met de zaak begint te bemoeien, er oude lijken uit de kast komen en de vrouw van de bestsellerauteur Marlowe probeert in te palmen, lijkt alles gierend uit de hand te lopen.

Maatschappijkritiek

Het bijzondere aan  ‘Het lange afscheid’ is dat het  vol staat met snoeiharde maatschappijkritiek. Chandler had het niet zo op de decadente levenswijze van de nieuwe en oude rijken in California. Het rechtssysteem, de klassenjustitie, het feit dat een rijke krantenmagnaat een moordonderzoek in de doofpot kan doen belanden, corruptie, maffiapraktijken, het stuit hem tegen de borst.  In zijn hoofdpersoon Marlowe, een gesjeesde politieagent die nu als privédetective werkt kan hij die kritiek en observaties spuien.

1953

‘Het lange afscheid’ is al in 1953 geschreven en nu heruitgegeven in de reeks Klassiek van LJ Veen Uitgeverij. Het staat tussen titels van Dostojewski, Tolstoi, Kipling, Hemingway en Jane Austen. Vraag is dan, wat is er zo klassiek aan een detectiveboek uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.  Chandler [ 1888 -1959] was één van de grondleggers van de hard-boiled detectivegenre, in dat opzicht is al zijn werk klassiek te noemen.  Geboren in de VS groeide hij op in Engeland en verwierf de Britse nationaliteit, studeerde in Frankrijk en Duitsland en keerde in 1912 terug naar Amerika. Al met al schreef hij maar zeven misdaadromans en een aantal korte verhalen.  In het Nederlands is nog maar weinig van hem verkrijgbaar, deze heruitgave is dan ook meer dan welkom.

‘Liever horen we onszelf’ van Renate Dorrestein

Mila is zesentwintig als ze Dennis voor het eerst ontmoet.  Hij is vier jaar jonger, een vrijbuiter en heeft weinig zin zich te binden. Mila’s gedistingeerde ouders vinden Dennis maar een kneus. Mila’s probleem is dat ze op tekortkomingen valt, aldus haar vader: “Hondjes met manke poten. Katten met één oog. Roodborstjes zonder raam. Dat soort werk, daar valt ze op”. Het is duidelijk dat Dennis voor haar ouders in die categorie valt. Maar Mila trekt zich er niets van aan en volhardt in haar liefde voor Dennis.  Ze doet alles om hem gelukkig te maken, ook al is hij vaak nukkig en boos. De ultieme verrassing is dat ze zwanger is.

Spoorloos

Dat trekt Dennis niet, hij verdwijnt met een zeilschip, de boot  wordt later zonder bemanning teruggevonden, Dennis is spoorloos.  Is hij werkelijk verongelukt? Of heeft hij zijn verdwijning zelf geënsceneerd? Mila weet het niet, ze twijfelt vreselijk over Dennis bedoelingen. Om klaarheid te vinden gaat ze naar schoonmoeder Janne die als een kluizenaar in de bossen bij Arnhem woont.  Janne heeft vreselijk de pest aan Mila, is recht door zee en recht voor zijn raap. Op mededogen hoeft Mila bij haar niet te rekenen.  Toch zoekt Mila haar gezelschap ook al kan ze de confrontatie met wat er echt gebeurd is eigenlijk niet aan.

Sylvia Weve

‘Liever horen we onszelf’ is oorspronkelijk verschenen als luisterboek.  Nu is er een licht aangepaste fysieke versie met als bijzonderheid de illustraties van Sylvia Weve die het verhaal heerlijk ondersteunen. De katten van de schoonmoeder die Mila hautain als loeders ontvangen,  de boze schoonmoeder zelf, de kopjes thee, de zeug met dertien en één biggen, de naakte Dennis, je vergeet ze niet snel.  Het maakt het liefdesverhaal met zijn bijzondere wendingen nog spannender en aantrekkelijker.

‘Wat je gelooft is waar: wijze woorden uit het leven van een heer’ van Pim Oosterheert

Een heer van stand heeft altijd zijn woordje klaar. Dat blijkt wel uit dit omvangrijke boek over Olivier B. Bommel.  Pim Oosterheert geeft na een inleiding over de verschillende rollen van heer Bommel [ opvoeder, vriend, omgang met het andere geslacht],  Rommeldam en zijn bewoners [ het kapitaal, de geleerdigheid, de zielszorg] en Het donkere Bomenbos en de Zwarte Bergen honderden citaten van Bommel en de overige bewoners van de strips. Al die citaten komen uit de hoed van schrijver en tekenaar van de Bommelstrips Marten Toonder.  Toonder heeft met de Bommelsaga heel veel nieuwe woorden en uitdrukkingen in het Nederlands gebracht: minkukel, denkraam, bovenbazen,  kommer en kwel zijn enkele voorbeelden.  Het leverde hem de literaire Tollensprijs op en in 1995 werd hij benoemd tot erelid van het Genootschap Onze Taal.  

Bommelmuseum

Oosterheert ordent de citaten aan de hand van een aantal hoofdonderwerpen, beginnend met ‘gezag, ambtenarij, recht en onrecht’ en eindigend met wijze uitspraken. Tussendoor zijn dan onder andere vervoer, status en standsbesef, Bijbeltaal, geweld en misdaad aan de orde geweest. Veel citaten worden vergezeld van de  bijbehorende striptekening en een verwijzing naar verhaalnummer en bladzijde. Een overzicht van alle 177 Bommelstrips en een literatuurlijst van boeken over Marten Toonder en Olivier B. Bommel vervolmaken dit brede citatenoverzicht. Oosterheert is de stichter en beheerder van het Bommelmuseum in Zoeterwoude.

Vermakelijkheidstaxatie

En om bij de actualiteit van vandaag, de gemeenteraadsverkiezingen te blijven een paar citaten die politici mogelijk kunnen gebruiken. Voor een burgemeester:  “laat mij maar begaan. Ik druk hem wel naar de achtergrond. Dat soort dingen ben ik gewend in mijn ambt”. Of “Moeilijkheden zijn er altijd. Wet is wet. Maar men moet op de mazen letten”. Voor politici aan het roer:  “Goed is wat de meerderheid denkt. Slecht is wat de minderheid denkt. Maar als de meerderheid iets slecht vindt, is het slecht, zelfs als het goed is”.  In Bommeliaanse taal : het is bepaald geen consideratiebevorderende overheidscommunicatie maar wel een voorbeeld van abusievelijk verkeerd gekalendeerde afzetbelasting die met een betere vermakelijkheidstaxatie van de zorgdrempel de limitatieve leefbaarheid van een gemeente had kunnen verhogen.

‘Het huis met de Judasboom’ van Laura McVeigh

Soms heeft een boek niet zo’n aansprekende omslag.  De tekst “indrukwekkende roman over oorlog, veerkracht en hoop” en de aanbeveling  “een verhaal dat doet denken aan ‘De vliegeraar” op de voorkant waren de reden het boek toch op te pakken. Een goede keuze, bleek al snel. Het verhaal dat hoofdpersoon Afsana vertelt houdt de aandacht van begin tot eind vast.  Afsana is zes als de Sovjettroepen zich terugtrekken uit Afghanistan. Samen met haar ouders, drie oudere kinderen en een jonger broertje woont ze in een prachtig huis in Kaboel. Het huis is van de vriend van haar vader Arsalan,  hij wordt kort na de terugtrekking van de Sovjets dood aangetroffen. Dat is het teken voor de ouders, liberaal en beiden gestudeerd aan de universiteit, om te vluchten, het gezin vertrekt naar de grootouders van Afsana die in de bergen wonen.

Bergdorp

Daar is het erg wennen, de bergbewoners hebben een totaal ander levensritme, vooral Afsana’s in Kaboel geboren moeder moet vaak slikken. Maar Afsana is een kind en past zich snel aan. Aanvankelijk voelt ze zich heel vrij. De geruchten over de Taliban worden echter steeds sterker, als deze strijders het bergdorp bezoeken en hun wrede gezicht laten zien, slaat het gevoel van vrijheid al snel om in grote angst. Niemand durft zich nog uit te spreken over kwesties, helemaal niet als grote broer Javad zich het hoofd op hol laat brengen door de plaatselijke talibanleraar. Opnieuw moet er gevlucht worden, Afsana, inmiddels vijftien, belandt uiteindelijk in de Trans Siberië Express. Op zoek naar vrijheid begint ze het verhaal te schrijven zoals het haar en haar familie is overkomen.

Wreed

Auteur Laura McVeigh  is jarenlang voorzitter geweest van PEN International, de wereldwijde organisatie ter verdediging van de vrijheid van meningsuiting en bevordering van de literatuur, heeft gewerkt als hoofd van het Global Girls Fund en is hartstochtelijk pleitbezorger voor onderwijs aan meisjes.  In deze hoedanigheden heeft ze inspiratie opgedaan voor haar debuutroman ‘Het huis met de Judasboom’. Het boek grijpt je aan,  soms lijkt het een koortsachtige droom die niet waar kan zijn. Afsana’s werkelijkheid, wreder dan je voor mogelijk houdt, is het lot van veel vluchtelingen en blijft tot de dag van vandaag actueel.  

‘Jij, ik en de zee’ van Sandy Taylor

Mary en Dottie zijn hartsvriendinnen sinds ze op de lagere school bij elkaar in de klas kwamen. Dottie was altijd een beetje een buitenbeentje, werd veel geplaagd omdat ze dik was. Als Mary dan bij haar in de klas komt en besluit vriendinnen met haar te worden, zijn ze onafscheidelijk.  Inmiddels zijn ze allebei zeventien en werken bij de vestiging van het grote warenhuis Woolworth in hun woonplaats Brighton.  Het is 1963, de Beatles  en de Rolling Stones maken furore,  Dottie en Mary begeven zich voor het eerst in het uitgaansleven.  Mary heeft grote toekomstplannen, ze kan heel goed tekenen en wil naar de kunstacademie in Parijs. Dottie is meer down to earth, haar lijkt een gezin met veel kinderen een prima toekomstperspectief.

Twee vrienden

Bij het uitgaan komen ze twee vrienden tegen, Elton en Ralph. Elton speelt in een bandje, Ralph zorgt voor de techniek. Mary raakt tot over haar oren verliefd op Elton, Dottie vindt Ralph wel okay, pas later wordt hun band hecht en worden ze een stelletje. Mary vergaat het minder goed,  ze kan Elton niet voor zich winnen, hij lijkt een losbol met elke week een andere vriendin.  Ondanks de verliefdheden blijven Mary en Dottie close, maar door een vreselijk incident wordt hun vriendschap wel heel zwaar op de proef gesteld.

Jaren zestig

‘Jij, ik en de zee’ is een bijzonder warm en soms ook heel humoristisch boek over twee opgroeiende tieners in de jaren zestig. Een moeder die thuis is, lekker kookt en altijd tijd voor je heeft, een soms brommerige vader, een grote getrouwde zus en een bijdehand broertje, Dottie heeft het heel erg getroffen met het gezin waarin ze opgroeit. Maar ook Mary, met zes broers, wie heeft dat tegenwoordig nog, een altijd drukke moeder en een eigen slaapkamer vanwege al die broers, je ziet de gezinnen voor je. Sandy Taylor weet de sfeer bijzonder goed te treffen in wat haar debuutroman was. Inmiddels zijn er in Engeland twee vervolgdelen verschenen,  hopelijk worden die snel in het Nederlands vertaald.

‘De sneeuwengel’ van Lulu Taylor

In de jaren zestig van de vorige eeuw kan Cressida Fellbridge niet erg van haar bevoorrechte positie in een rijk Londens gezin genieten. Een dominante vader en een ziekelijke moeder beperken haar enorm in haar vrijheid. Toch probeert ze eruit te breken. Ze gaat vrijwillig aan de slag op een middelbare school maar helaas is dat geen succes. Het tij keert pas als ze de kunstschilder Ralph Few leert kennen. Hij schildert haar portret, ze worden verliefd op elkaar, een onmogelijke liefde vanwege zijn vrouw Catherine.  Samen vluchten Cressie en Ralph naar het buitenhuis van de Fellbridges op het platteland van Cumbria. 

Bankroet

Ruim veertig jaar later komt Emily bijna om het leven bij een ernstig auto-ongeluk, haar man Will ligt ten gevolge daarvan in een diepe coma.  De impact van het ongeluk is groot, nog groter is de schok die Emily krijgt als ze er achter komt dat Will enorme fouten heeft gemaakt bij zijn zakelijke keuzes. Hij heeft al hun geld geïnvesteerd in een hedgefonds waar hij zelf werkzaam was. Zijn zakenpartner heeft het fonds bewust op de fles laten gaan, geld weg, baan weg, met andere woorden Emily en Will zijn vrijwel bankroet.  Emily staat er met haar twee jonge kinderen alleen voor  als er van een notaris een brief komt dat een oude dame haar iets heeft nagelaten. Emily maakt een afspraak, ze verwacht dat ze iets kleins zal erven, een schilderij of zo, en is stomverbaasd als ze hoort dat het een huis met een flinke lap grond betreft.  Ze vertrekt zo snel als kan naar haar nieuwe behuizing om een nieuw leven te beginnen. Maar het verleden laat zich niet zo makkelijk uitwissen, de geheimen van het huis en haar eigen grote geheim blijven haar leven bepalen.

Mysterieus

Lulu Taylor is na een studie Engelse literatuur als redacteur in de uitgeverswereld terecht gekomen. Na tien jaar begon het te kriebelen om zelf een roman te schrijven. Aanvankelijk waren dat romans over ‘the rich en famous’. Met haar gang naar een andere uitgever is ook haar genre veranderd. Nu richt ze zich meer op het mysterieuze met hier en daar een donker randje.  ‘De sneeuwengel’ is dan ook een spannend boek vol geheimen en bijzondere verwikkelingen dat vierhonderd pagina’s lang weet te boeien.

‘Parels achter de IJssel’

De provincie Overijssel heeft een fotoboek uitgebracht over de 24 Natura 2000 gebieden die de provincie rijk is.  Het fotoboek laat de prachtige en bijzonder gevarieerde natuur in Overijssel zien, een twintigtal fotografen heeft materiaal aangeleverd. Voor Ommenaren is de streek tussen Vecht en Beneden-Regge het bekendst.  Meer dan 4000 hectare waartoe de Sahara, Lemeler- en Archemerberg, Beerze, Junner Koeland, Eerder Achterbroek en het landgoed  Eerde behoren.  Een schitterende foto van de Regge opent dit hoofdstuk,  gevolgd door plaatjes van kasteel Eerde, de Vecht, een weg in het Eerder Achterbroek en de schaapjes op de Lemelerberg. In het geheel van het boek is het een klein hoofdstuk, maar toont dat deze omgeving  een variatie heeft die de andere gebieden vaak ontbreekt.

Salland

Ook dicht bij huis zijn het Boetelerveld [heide en blauwgraslanden], de Sallandse Heuvelrug, het Borkeld [heide, jeneverbes en ecoduct], het Wierdense Veld [vochtige heide] en de Engbertdijksvenen [ waterrijk hoogveengebied met bezoekerscentrum en Veenmuseum]. De Sallandse Heuvelrug zal iedereen bekend zijn, maar van de anderen nog nooit gehoord? Neem in het boek een voorproefje en trek er eens op uit. Dichtbij huis is, zoals op de foto’s te zien is, nog zoveel prachtigs te vinden.  Wat verder weg zijn Twente en de Kop van Overijssel goed vertegenwoordigd. Verrassend zijn de gebieden rondom Zwolle, de uiterwaarden van het Zwarte Water en de Vecht. In dit natte landschap is nog 170 hectare te vinden waar in het voorjaar de kievitsbloem weelderig bloeit. Uniek in Europa, alleen langs de Loire in Frankrijk  zijn dergelijke uitgestrekte hooilanden met bijzondere vegetatie te vinden.

Samen werkt

In Overijssel is Natura 2000 niet alleen de verantwoordelijkheid van de provincie. Veertien Overijsselse organisaties, van Staatsbosbeheer tot LTO en van Waterschap Vechtstromen tot Natuur en Milieu Overijssel werken samen om Natura 2000 een succes te maken. Dit fotoboek  getuigt van deze samenwerking, het resultaat op dit moment vervat in prachtige foto’s, een ware lust voor het oog en een aanmoediging al die parels  eens te bezoeken.  Parels zijn het zeker, parels in de kroon van Overijssel. En niet achter de IJssel, alsof  het boek alleen voor niet-Overijsselaars is gemaakt.  

‘Wonder’ van R. J. Palacio

Soms is er een goede aanleiding een boek eens te herlezen.  Een verfilming bijvoorbeeld, of een nominatie voor een Oscar, Valentijnsdag.  Dat is het geval met ‘Wonder’, een prachtig kinderboek van de schrijfster R.J. Palacio [ pseudoniem van Raquel Jaramillo].  De verfilming met onder andere Julia Roberts in de rol van moeder Isabel is echter voor het hele gezin. En het boek eigenlijk ook, een goed kinderboek is voor volwassenen ook prettig om te lezen. Zeker een boek als ‘Wonder’ waarin de karakters diepgang vertonen en de ontwikkelingen niet voorspelbaar maar wel levensecht zijn. Hoofdpersoon is Auggie Pullman. Hij heeft een aangeboren afwijking van het gezicht, het zeer zeldzame syndroom van Teachers Collins. Auggie kan niet beschrijven hoe hij eruit ziet: “wat je ook denkt, ik weet bijna zeker dat het erger is”.

School

Auggie is tien jaar en is nog niet eerder naar school geweest, zijn moeder heeft hem thuisonderwijs gegeven.  Na lang dubben besluiten zijn ouders hem aan te melden voor de middenschool waar alle kinderen in de VS op hun tiende naar toe gaan. Auggie ziet het helemaal niet zitten, toch zetten zijn ouders door. Na een rondleiding met een paar andere nieuwe leerlingen breekt in september de eerste schooldag aan. Wat Auggie al gevreesd had gebeurt, hij wordt aangestaard, kinderen mijden hem, ondanks alle goede bedoelingen van zijn ouders en de leerkrachten lijkt het een fiasco te worden. Maar Summer, een meisje uit een andere klas ziet hoe leuk, grappig en kien Auggie is, zij laat zich niet afschrikken.

Hart

“Het grootst is hij die met de kracht van zijn eigen goede hart de meeste mensen optilt”, dat is de omschrijving die Auggie aan het eind van het schooljaar ten deel valt. Hoe dat wonder bewerkstelligd is zien we door zijn eigen ogen maar ook door de ogen van zijn grote zus Olivia, vriendin Summer, klasgenoot Jack Will en Olivia’s vriendje Justin. Een boek om in één ruk uit te lezen, zeker op een regenachtige middag in de winter. En wat betreft de Oscarnominatie, de Fries Arjen Tuiten is genomineerd voor beste grime.  Zondag 4 maart worden de prijzen uitgereikt. 

‘Om wie je bent’ van Aaltje van Zweden

Aaltje van Zweden is zwanger van haar derde kind. Ze voelt dat het anders is dan de twee eerste zwangerschappen die vlekkeloos verliepen.  Fysiek gaat het niet geweldig, bovendien voelt ze zich onrustig. Het gevoel dat er iets niet goed is wordt kort na de bevalling bevestigd, de iets te vroeg geboren Benjamin moet met ademhalingsmoeilijkheden in de couveuse.  Ook in de tijd daarna thuis gaat het niet goed, slecht drinken, veel reflexen en fladderen.  Na de diagnose van een liesbreuk volgt een operatie die veel te wensen overlaat.  Aaltje en haar man Jaap laten Benjamin overplaatsen naar een universiteitsziekenhuis, de behandeling is daar veel beter maar tot een echte diagnose komt het daar net zomin. Na een lange rij specialisten en deskundigen wordt na vijf jaar autisme vastgesteld.  

Autisme

Dan weet je dus wat je kind heeft maar hoe daar mee om te gaan is de volgende stap. Aaltje en haar man komen er al snel achter dat de gangbare methodes niet bij hen passen. Via een kennis krijgen ze het boek ‘Verbroken stilte’ van Barry Neil Kaufman in handen, er gaat een wereld voor ze open.  Twee weken in het Option Institute in de VS is de ommekeer in het leven van de Van Zwedens, niet dat alles dan van een leien dakje gaat, met vallen en opstaan leren ze hun zoon beter kennen, krijgen werkelijk contact met hem en als het besef komt dat deze manier van omgaan met autisme voor meer mensen beschikbaar moet komen wordt de stichting Papageno opgericht.

Zoektocht

De zoektocht naar het beste voor haar zoon resulteert voor Aaltje ook in een zoektocht naar zichzelf. Al snel heeft ze in de gaten dat ze het allemaal niet alleen aankan, zorgen voor een autistische zoon.  Ze roept de hulp in van een bevriende psychiater,  de eerste sessie gaat over Benjamin, daarna staat haar eigen leven centraal. Beide verhalen, dat van haarzelf en het verhaal van Benjamin komen in het boek aan bod. Op indringende wijze laat Aaltje van Zweden de lezer meeleven met de gebeurtenissen uit het heden en verleden. Het verhaal van een moedige ( en soms desperate) moeder die het beste voor haar gehandicapte kind wil, die van de gangbare paden af durft te wijken en zo ook het beste voor haar kind krijgt. 

‘Blijf rustig’ van Maile Meloy

De nichten Liv en Nora hebben een vervelende tijd achter de rug.  Nora’s moeder is plotseling overleden en Liv heeft veel werk met en zorgen om haar zoon Sebastian die diabetes heeft. De jonge veertigers hebben er dan ook helemaal geen trek in om met hun gezinnen uitgebreid Kerst te gaan vieren. In een opwelling boeken ze een cruise, je hoeft je nergens zorgen over te maken, eten en drinken wordt geregeld, je bent in een andere omgeving, mooier kan het niet. De reis gaat naar Midden-Amerika, een paar dagen voor Kerst vertrekken ze vanuit Los Angeles.

Tokkeltocht

Omdat het verblijf aan boord toch wel wat saai is, er zijn weinig andere kinderen aan boord, wordt bij aankomst in Costa Rica een tokkeltocht in het binnenland geregeld. Nora en Liv met hun kinderen Penny, Marcus, Sebastian en June  worden samen met de Argentijnse Camila en haar tieners Hector en Isabel door de gids Pedro opgehaald. De mannen gaan golfen, zij zien een tokkeltocht niet zo zitten. Na een half uur raakt het busje van Pedro betrokken bij een ongeluk en kan niet verder rijden. Gelukkig is iedereen ongedeerd,  als alternatief wordt een naburig strandje opgezocht. De oceaan is ondiep, de kinderen kunnen zich heerlijk vermaken. Liv en Camila sukkelen boven een boek in slaap, Nora gaat al flirtend met Pedro op vogeljacht.  Als ze terugkomen zijn de kinderen verdwenen, allemaal, grote paniek breekt uit. Waar kunnen de kinderen zijn, wie heeft ze ontvoerd? Of is er iets heel anders aan de hand?

Bloedstollend

Wat volgt is een bloedstollend verhaal dat afwisselend  vanuit het perspectief van de kinderen als van de ouders wordt verteld. Waarbij de ouders elkaar de schuld blijven geven van wat er gebeurd is en de kinderen totaal op elkaar aangewezen zijn. Maile Meloy is in de VS een bekende auteur die zowel voor kinderen als voor volwassenen schrijft. In 2004 werd al eens een boek van haar in het Nederlands vertaald, ‘Blijf rustig’ is de tweede en smaakt zeker naar meer.  

‘Wat het hart verwoest’ van John Boyne

Ierland, 1945. De zestienjarige Catherine Goggin wordt buitenechtelijk zwanger, de pastoor verkettert haar en jaagt haar de kerk uit. Catherine vertrekt naar Dublin, in de bus wordt ze aangesproken door een aardige jongeman.  Hij zorgt voor tijdelijk onderdak, zijzelf kletst zich in een baantje bij de tearoom van het Ierse parlement. Ze heeft haar verdere plan klaar, zodra de baby geboren is zal ze het kind afleveren bij een zuster van de Redemptoristen. Die zal ervoor zorgen dat de baby, een jongetje, bij een liefhebbend adoptiegezin terecht komt. En zo start het leven van Cyril Avery.

Avery

De Avery’s zijn een wonderlijk stel, hij is puissant rijk, een rokkenjager en notoire belastingontduiker. Zij schrijft al kettingrokend romans, omdat ze er plezier in heeft, lezers hoeft ze niet. Cyril is een min of meer eenzame jongen, zijn adoptieouders kijken niet al te veel naar hem om, ze lopen hem ook niet in de weg. Meer kinderen komen er niet, gelukkig ontmoet Cyril de even oude Julian Woodbeat. Ze gaan naar dezelfde kostschool, ze raken bevriend en stiekem is Cyril verliefd op hem. Cyril vecht tegen deze ontluikende seksuele gevoelens,  in het oerconservatieve rooms-katholieke Ierland in de jaren vijftig en zestig is geen plek voor hem, dat voelt hij heel sterk. Toch duurt het nog een aantal jaren voor hij beschaamd over wat hij heeft aangericht naar Amsterdam vlucht. Dan begint pas echt de zoektocht naar zijn ware identiteit. Een zoektocht die hem naar New York en toch ook weer naar Ierland voert.  

Dwaas

‘Wat het hart verwoest’ is een meesterlijk boek. John Boyne creëert met Cyril Avery een even hartverwarmende als tragische dwaas die door zijn angst voor zijn ware identiteit stomme dingen uithaalt. Maar hem snel vergeten kan niet, hij is zo levensecht dat hij op het netvlies gebrand blijft. De humor, de tragiek, de fantastisch uitgewerkte karakters maken deze vuistdikke roman een must read voor iedereen die van een goed verteld verhaal houdt.  Een boek om niet snel te vergeten. 

‘X staat voor tien. Een kruis Een kus’ van Sue Grafton

Sue Grafton, auteur van de alfabetserie met privédetective Kinsey Millhone in de hoofdrol, is in de laatste week van 2017 overleden. Kinsey Millhone speelt in 25 delen van de serie , helaas heeft het niet zo mogen zijn dat de schrijfster het 26^e en laatste deel met een titel beginnend met een Z heeft kunnen schrijven. In een interview kort voor haar overlijden heeft Grafton aangegeven dat dat laatste deel er ook niet zal komen, net zo min dat de boeken verfilmd zullen worden. Grafton werkte voordat ze detectives begon te schrijven als scriptschrijver in Hollywood en zag daar hoe boeken nauwelijks herkenbaar werden verfilmd. Dat wilde zij haar geesteskinderen niet aandoen. De serie begon in 1982  met ‘A staat voor Alibi’, het net verschenen laatste deel ‘Y staat voor …. ‘ zal binnenkort in de bibliotheek te leen zijn.  

Santa Teresa

Kinsey Millhone werkt sinds jaar en dag als privédetective in Santa Teresa California. Eigenlijk heeft ze alle vormen van oplichting, fraude maar ook moord al eens langs zien komen. Vaak begint een zaak met een kleine overtreding of aanvraag maar blijkt al snel dat er achter de redelijk onschuldige vraagstelling veel meer schuil gaat. Zo zijn er twee zaken die haar aandacht vragen.  De weduwe van haar vroegere collega Pete vraagt Kinsey zijn papierwerk nog eens na te kijken. De belasting wil van alles weten en de weduwe ziet zelf geen kans het uit te zoeken. Kinsey had nooit zo’n hoge pet op van Pete, ze vond hem nogal een charlatan, maar als ze op een geheime plek een brief met bijzondere inhoud vindt, gaat ze aan de slag.  

Vechtscheiding

Tussendoor gaat Kinsey op zoek naar de voor adoptie afgestane zoon van een rijke vrouw.  De dame ontvangt Kinsey in haar kapitale villa, eigenlijk kost het Kinsey nauwelijks tijd de inmiddels volwassen en met een strafblad opgezadelde zoon op te sporen. Er volgt een vlotte betaling in contant geld en daar zit nu net de kneep. Het geld is geoormerkt en afkomstig van een ontvoering. Een grote zaak met kunstschatten, een vechtscheiding en afpersing volgt.

Verslavend

In haar bekende soms wat nonchalante stijl en met veel aandacht voor de verschillende karakters neemt Grafton de lezer mee in het spoor van de eigenzinnige privédetective.  Wie de serie nog niet kent, de oudste delen zijn als e-book te lezen, de latere delen zijn in boekvorm beschikbaar. Maar pas op, de serie is zo goed, een verslaving ligt op de loer. 

‘Vrienden voor het leven’ van Astrid Harrewijn

‘Vrienden voor het leven’ is het derde en laatste deel van een trilogie over een aantal jonge mensen die samen in een huis aan de Herengracht in Amsterdam samenwoonden.  Kiki is de jongere zus van Noor die inmiddels Amsterdam heeft verruild voor Parijs. Ook Joost, één van de eerste bewoners van het Herengrachtpand heeft Amsterdam achter zich gelaten, zijn plaats is ingenomen door rechercheur Lars. Klusjesman Gijs is nog steeds betrokken bij het huis, hij is vaak de reddende engel voor de huisgenoten. Kiki heeft een aantal jaren over de wereld gezworven, belandde per ongeluk in het atelier van Jeff Koons en werd prompt tot zijn persoonlijk assistent gebombardeerd. Nu is ze bezig een tentoonstelling van Koons in het Stedelijk Museum in Amsterdam te realiseren. De tentoonstelling zal op spectaculaire wijze geopend worden, het werk van Koons wordt echter zeer slecht ontvangen en Kiki zit met de gebakken peren.

Stress

De stress en drukte rond de tentoonstelling worden haar allemaal teveel, in wanhoop valt ze terug in oude, slechte gewoontes. Een lijntje hier, veel teveel wijn daar,  Kiki raakt het overzicht behoorlijk kwijt. Als vervolgens een deal voor aankoop van een schilderij voor een Russische crimineel helemaal fout loopt, zit er voor Kiki niets anders op dan onder te duiken in een afkickkliniek op het Drentse platteland. Hier komt ze zichzelf tegen, ze ziet dat ze niet meer de jonge hond is die al dartelend een hoop geld binnen harkt maar een dertiger met keiharde verantwoordelijkheden.  Wil ze wel verder als kunstintermediair, wil ze dat luxueuze hectische  leven wel blijven leiden? Zal het haar lukken de knop om te zetten en in plaats van snel en dynamisch, slow en prettig door het leven te gaan?

Drieluik

‘Vrienden voor het leven’ is een waardige afsluiting van het drieluik over Noor, Joost, Kiki, Gijs en Lars.  Alle puzzelstukjes vallen op hun plek in deze chicklit roman van Nederlandse bodem, de lezer kan tevreden zijn over de afloop. Er komt geen vervolg aldus auteur Astrid Harrewijn: “Ik heb een reis gemaakt door hun leven, ik heb het vormgegeven en er mooie en verdrietige momenten aan toegevoegd. Dat is het voorrecht van een schrijver”.  ‘Vrienden voor het leven’ is het vervolg op ‘Drie vrienden, één huis’ en ‘Daar heb je vrienden voor’. 

‘Het vorige meisje’ van J.P Delaney

Folgate Street nummer 1 is een bijzonder huis. Onder architectuur gebouwd, minimalistisch maar wel met de laatste domotica ingericht en als huurder moet je je aan tig regels houden.  Je mag niets toevoegen aan de inrichting, je mag geen spullen laten slingeren, je mag niets aan de tuin doen en elke week komt een schoonmaakster die elke overtreding rapporteert aan de eigenaar. Wie zou er in zo’n huis willen wonen?  Niet veel mensen, het huis staat al een tijd leeg. Maar Jane en haar partner zijn wanhopig op zoek naar een huis, na de vroeggeboorte van hun overleden kind kan ze het in hun huidige woning niet meer uithouden.  Ze voelt zich gelijk aangetrokken door de inrichting en de veilige sfeer.  

Emma

Na de eerste gewenning begint Jane zich te verdiepen in de geschiedenis van het huis.  Al snel komt ze erachter dat de vorige huurster Emma onder verdachte omstandigheden is overleden.  Jane probeert te achterhalen wat er gebeurd is, ze leeft zich in in het leven van Emma en komt tot een schokkende ontdekking.  Zowel Emma, eerder slachtoffer van een roofoverval,  als Jane, rouwend om haar overleden kind,  hebben een grote behoefte aan structuur en denken dat in het huis te vinden. Toch geeft het huis niet de veiligheid waar ze zo naar verlangen, integendeel, het huis gaat hun leven beheersen, ze kunnen geen kant meer op.

Frappant

Afwisselend vertellen Emma en Jane hun verhaal vanaf het moment dat ze met de makelaar het huis gaan bekijken. Er is een grote overeenkomst tussen de twee vrouwen, beide een vervelende periode achter de rug, beiden tonen ze een frappante gelijkenis met de overleden vrouw van de architect, beide komen ze in contact met de mysterieuze ontwerper.  Met deze vorm van vertellen heeft de auteur J.P Delaney een ijzersterke roman afgeleverd. Spannend tot de laatste bladzijde.