‘Toen ze nog klein waren’ van Frits Abrahams

Het moment dat je dochter belt met de mededeling dat de vliezen gebroken zijn. De zenuwen of het allemaal wel goed zal gaan. De vreugde op het moment dat je eerste kleinkind geboren wordt. Een gaaf donker koppie dat je voor het eerst in de ogen kijkt. Als kersverse grootvader zijn het allemaal nieuwe ervaringen voor Frits Abrahams.   

Deukje

Zijn kleinzoon Glenn neemt gelijk een voorname plaats in zijn leven in. Frits heeft ook al een goed beeld van zichzelf als grootvader: kordaat, kundig en overweldigend nuttig. Het mooie beeld van zijn kleinzoon loopt al snel letterlijk een deukje op, Glenn heeft een voorkeurshouding bij het slapen en daardoor is er een klein deukje in zijn schedel ontstaan. Oei, dat mag en kan niet. Op Frits’ opmerking dat je daar vroeger nooit over hoorde riposteert zijn vrouw dat je daarom zoveel mensen met een raar hoofd ziet. En dat moet wat Glenn betreft natuurlijk voorkomen worden. 

Logeren

De eerste verjaardag is een overdenking waard. Zo zien Frits en zijn vrouw bij hun kleinkind dingen die ze bij hun eigen kinderen nooit zo opgemerkt hebben, (of gewoon vergeten zijn?). Omdat ze druk waren, het zo geleidelijk ging dat het niet opviel. Maar nu ze hun kleinkind soms wekenlang niet zien, lijken de momenten van de eerste keer omdraaien, kruipen, lopen reuzensprongen. De eerste keer dat Glenn komt logeren is helemaal een feest. Tenminste voor Glenn en oma. Opa moet er erg aan wennen, een klein kind in huis.   

Theater

Na Glenn komt Hidde, zoon van hun andere dochter. Daarna volgen nog Fay en Jens. Frits groeit steeds meer in zijn rol van grootvader, neemt de kleinkinderen veelvuldig mee naar Artis, naar het theater (niet zo’n succes, na 10 minuten is de aandacht al weg), naar het museum. Er is in Amsterdam veel te genieten met het kleine grut. 

Trots

Met vaardige pen neemt Abrahams ons mee in zijn grootvaderlijk leven. Grappig en met de nodige zelfspot. Herkenbaar voor grootouders van deze tijd. Die nauw betrokken zijn bij de levens van hun kleinkinderen. De verhalen verschenen eerder als columns in dagblad NRC. Voorin het boek foto’s van de vier kleinkinderen, vier vertederende koppies, de trots van hun grootvader.

‘Naar zachtheid en een warm omhelzen’ van Adriaan van Dis

Het is zelden dat ik een boek aanprijs dat in den lande al zoveel aanprijzing en belangstelling gehad heeft.  Overal besproken is. Toch doe ik deze week een poging. Want deze roman van Van Dis is zo prachtig en inlevend geschreven. Niet alleen met oog voor zijn eigen jeugd als jongetje van negen. Nee, vooral om zijn warme herinneringen aan Ommie. De dienstmeid (en zoveel meer) van zijn grootvader bij wie hij lange tijd logeert. 

Frisse lucht

Adriaan groeit op in een ontwricht gezin. Zijn moeder en drie zussen hebben een Jappenkamp overleefd. De vader van de meisjes is omgekomen. Zijn moeder leert in Indonesië zijn vader kennen, komt met nieuwe man en kinderen naar Nederland. Daar wordt Adriaan geboren. Zijn vader is mentaal geknakt door de oorlog, in het grote huis in de duinen waar ze wonen verblijft hij in een donkere kamer, is afwisselend kwaad of onbereikbaar. Deze omstandigheden missen hun uitwerking op Adriaan niet, hij is bang en ziekelijk. Een portie frisse lucht zal hem goed doen. Zo komt hij bij zijn grootvader en Ommie terecht. 

Brekebeentjes

Grootvader van Dis heeft boerderijen, woont echter in de stad en int alleen nog de opbrengst van zijn pachters. Ommie is al jaren dienstmeid bij hem. Zo lief en warm als zij is, zo hardvochtig en afstandelijk is grootvader. Adriaan raakt gefascineerd door Ommie. De manier waarop ze met mensen omgaat. Brekebeentjes in huis haalt, ze van eten voorziet, een knoop aanzet, pepers verbouwt in de moestuin voor de arme vrouw die haar kind aan de nonnen verloor. Altijd is ze met mensen in de weer. Haar geheime plakboeken uit de oorlog, Adriaan kan er niet vanaf blijven. Alles wil hij erover weten. Maar Ommie laat niets los. 

Brieven

Van Dis denkt vaak terug aan Ommie. Hoewel hij weinig over haar weet, alleen haar voornaam Jans, niet eens een achternaam. Hij gaat op zoek, reist af naar de stad van zijn grootvader, vindt verre familieleden die nog brieven van haar hebben. Hij ontdekt meer kanten van Ommie, haar prachtige taalgebruik bijvoorbeeld. Laat zich informeren over de positie van dienstmeiden in die tijd en raakt geïnspireerd door het boek van Tialda Hoogeveen daarover. Zo brengt hij Ommie weer tot leven, de warme ‘grootmoeder’ bij wie hij zich geborgen wist.

‘De roep terug’ van Ann Cleeves

Rechercheur Matthew Venn is terug op zijn geboortegrond in Branthorpe in Devon. Daar waar de rivieren de Taw en de Torridge samen de oceaan bereiken hebben hij en zijn man Jonathan een huis dat uitkijkt op het estuarium. Het is niet ver van hun huis dat het zielloze lichaam van een man aangetroffen wordt. Simon Walden is door een enkele messteek om het leven gebracht. Getekend door het leven was hij in Branthorpe aanbeland. Dronken en haveloos meldde hij zich bij de opvang in de kerk. Dominee Ed en het hoofd van de opvang Caroline lieten hem een nachtje in de kerk slapen, zorgden voor werk en een dak boven zijn hoofd. 

Vrijwilliger

Walden was ook vrijwilliger in het culturele en opvangcentrum dat door Matthews man Jonathan geleid wordt. Het centrum is recent geopend en is van aanvang aan een daverend succes. Er is plek voor mensen met leerproblemen, er zijn cursussen in onder andere schilderen, dans, archeologie en er is een restaurant waar Walden in de keuken hielp. Een raad van bestuur zorgt voor inkomsten uit sponsorgelden en subsidies. 

Religieuze sekte

En dan is er Matthews eigen verleden in een religieuze sekte, de Brethern, waar zijn ouders fanatiek lid van zijn. Op het moment dat Matthew vertelde dat hij met Jonathan ging trouwen hebben ze de deur naar hem dichtgegooid. Niets wilden ze meer met hem te maken hebben. Als zijn vader overlijdt verwijt zijn moeder Matthew dat hij daarvan de oorzaak is. Van ellende en verdriet is zijn vader aan zijn einde gekomen. Matthew weet dat het niet kan, die bewering, toch houdt het hem bezig. 

Karakters

Met al deze elementen weet Ann Cleeves een fantastische misdaadroman te schrijven. Met heel veel oog voor de lokale identiteit van Devon, voor de karakters en de omstandigheden, voor het verleden van Matthew en voor zijn team. Het is een thriller maar niet één met veel bloed en geweld. Juist de intermenselijke verhoudingen staan op de eerste plaats. Ook voor wie niet van thrillers houdt is dit een geweldig boek om te lezen. 

Ann Cleeves heeft een groot aantal misdaadromans geschreven. Won in Engeland veel prijzen daarvoor. Onder andere de Golden Dagger, de hoogste prijs voor dit genre. Ze is ook de geestelijk moeder van de televisieseries Vera en Shetland.

‘Een en ander over reuzenpijnbomen en de tijd’ van Jón Kalman Stefánson

Hij is tien jaar en reist alleen van IJsland naar Noorwegen. Zijn Oma was een Noorse die naar IJsland kwam, met zijn grootvader trouwde, en nu ze oud zijn, teruggegaan zijn naar Noorwegen. En hij mag er in de vakantie naartoe. Zijn stiefmoeder, die nooit verder dan haar dorp in IJsland kwam, heeft zijn koffer ingepakt. Dikke warme trui, warme laarzen, hij kan ertegen. 

Hemel op aarde

Het is allemaal heel anders dan in IJsland. Het is warm in Noorwegen en hij ziet voor het eerst iemand in een korte broek! Zijn oma kijkt even in zijn tas, doet die gelijk weer dicht en gaat zomerkleren voor hem kopen. De zon is er, die heerlijke warme zon, hij weet niet wat hem overkomt. Hij speelt met zijn neefjes en nichtjes, met de buurkinderen. Ze trekken erop uit. Het Noorse platteland is zijn hemel op aarde. 

Wandelende Wikipedia

Alleen treft hij hier, net als zijn vriendje Arne op IJsland, zo’n betweterig kameraadje. Helge met zijn sterke verhalen. Met zijn alomvattende wijsheid. Een wandelende Wikipedia die alles heel wijdlopig kan onderbouwen. Dan heeft zijn gehate stiefmoeder toch nog enig nut. De gruwelijke verhalen over haar, daar kan Helge niet tegenop. Als hij daarover begint valt Helge stil. Over zeehondenvinnen en kabeljauwkoppen. Over ijsschotsen zo groot als huizen. Over kou, kou en nog eens kou in het hoge noorden van IJsland. 

Tarzan en Lichtvoet

Zijn grootvader is zijn grote vriend, hij vraagt nooit waarom hij iets wil weten, nee Opa helpt, altijd. En dan zijn er natuurlijk Tarzan en Lichtvoet. Zijn imaginaire vrienden die hem in moeilijke tijden altijd te hulp schieten. Met wie hij “ontelbare speurtochten door de jungle en de bergen van Amerika gemaakt heeft. Of naar andere plekken die alleen de sterren en de zon gezien hebben”. 

Als lezer reis je mee in de belevingswereld van een tienjarige. De ‘echte’ wereld en de ‘imaginaire’ die een belangrijke plek inneemt. Het is een avontuurlijke, filosofische, surrealistische en nostalgische reis, je wordt vaak op het verkeerde been gezet. Korte, superkorte en lange hoofdstukken wisselen elkaar af.  Een heel bijzonder boek. Niet een roman om in één haal uit te lezen, zo nu en dan even wegleggen om dan toch weer naar het Noorse platteland van de jaren zestig af te reizen.

‘Vergeet je naam: verhalen van Joodse onderduikkinderen’ van Marcel Prins en Peter Henk Steenhuis

Mattie Tugendhaft uit Maastricht is vijf jaar als hij moet onderduiken. Zijn vader vertelt hem dat ze een tijdje wegmoeten “want er zijn Duitse soldaten en die willen ons vermoorden omdat we Joden zijn”. Zijn zusje wordt meegenomen door een hulp in de huishouding en komt in België in een nonnenklooster terecht. Mattie heeft het redelijk goed getroffen met zijn opvanggezinnen in Limburg maar moet door dreigend verraad wel vaak verkassen. Zo komt hij ook op een boerderij aan de Maas waar het vreselijk misgaat, hij wordt door de boer gruwelijk mishandeld. 

Kristallnacht

Usschi Littmann groeit op in Berlijn. Ze is de jongste van een middenstandsgezin. In  de Kristallnacht (8 november 1938) wordt alles in hun zaak kort en klein geslagen. Kort daarna vlucht Usschi met haar oudere zus en komt ze illegaal in Nederland aan. Amsterdam voelt aanvankelijk als een bevrijding. Na de inval in 1940 is het daar echter ook niet meer veilig. Ze leert Max kennen. Trouwt in 1943, regelt valse identiteitspapieren voor hen beiden. Zo komen ze de oorlog door. 

Snelkookpan

De verhalen zijn onderdeel van het project ‘Andere Achterhuizen’, men wilde laten zien dat niet alleen ‘Het Achterhuis’ van Anne Frank van belang was. Dat er zoveel meer ‘achterhuizen’ waren.  Er verschenen al twee eerdere boeken: ‘Andere Achterhuizen’ en ‘Ondergedoken als Anne Frank’.  In ‘Vergeet je naam’ werden de laatste tien interviews verwerkt. “De onderduik was een snelkookpan voor emoties en ervaringen, voor angst, haat, liefde, verraad, onbaatzuchtigheid”, aldus het voorwoord van Marcel Prins. Veel van die thema’s spreken ook nu nog aan.   

Nijverdal

De onderduikkinderen zaten het hele land door. Betty Metzelaar kwam in Friesland terecht, Arnold Weijel dook met het hele gezin onder bij de bovenburen in Amsterdam. Roosje Colthof kwam na veel omzwervingen in Nijverdal terecht waar ze brood en levensmiddelen kregen van Herman Flim die in de oorlog meer dan zeventig Joodse kinderen heeft verzorgd. En hoe zij haar familie terugvond is wel een heel bijzonder verhaal. 

De verhalen maken indruk, ze worden bijna zakelijk en zonder opsmuk verteld. Juist daardoor komen ze extra hard binnen. Wat hebben de kinderen vaak geleden. Gelukkig waren er ook onbaatzuchtige mensen die de kinderen een veilige plek boden, vaak met gevaar voor eigen leven.  

‘Het Cassandra complex’ van Holly Smale

Cassandra Dankworth zit in zak en as. Haar vriendje Will heeft het uitgemaakt en ze is ontslagen door haar horkerige baas Barry. En dat alles binnen een paar uur. Hoe krijgt ze het voor elkaar zich elke keer zo in de nesten te werken?  Ze is goudeerlijk, zegt waarop het staat en mag graag dingen uitleggen. Maar niemand zit daar blijkbaar op te wachten. 

Schuldig

In Londen, deelt ze een flat met Sal en Derek, een stel dat voortdurend ruzie maakt. Ze gunnen Cassandra een piepklein kamertje, één klein keukenkastje en één plank in de koelkast. Toch is haar kamer de veilige plek die ze nodig heeft. Tien jaar geleden kwam ze naar Londen, na het tragische ongeluk waarbij haar ouders om het leven kwamen. Ze waren op weg naar haar diploma-uitreiking in Cambridge. Cassandra voelt zich zo schuldig daarover! Leeft met de wetenschap dat zij de dood van haar ouders op haar geweten heeft. 

Verfstof

Maar goed, ze zit diep in de penarie, geen baan, geen vriend, geen geld en straks geen huis. Ze heeft haar bureau uitgeruimd en gaat naar het koffietentje waar ze elke dag een bananenmuffin haalt. Ze is te vroeg, ze zijn er nog niet. Ze loopt in paniek verder, komt in een antibontdemonstratie terecht, wordt besproeid met een verfstof en kan alleen maar denken dat ze deze dag over zou willen doen. En dan gebeurt het, ze is terug bij gisteren, haar vriend Will is er weer, op kantoor gaat het zoals het elke dag gaat, ze heeft nog verkering en is niet ontslagen. 

Rommeltje

Ze reist in de tijd. Niet heel ver terug, vier maanden is het maximum. Ze leert Will weer kennen. Dat is heel erg goed opletten, dat ze zich niet verspreekt, niet iets zegt wat ze onmogelijk kan weten. Het lijkt prachtig, de tijd terugzetten. Maar het wordt een rommeltje, samen met de nare zaken die ze wegpoetst verdwijnen ook goede dingen. Hoe wordt ze de tijd de baas? Is die te sturen? Houdt ze het in de hand? De tijd zal het leren. 

‘Het Cassandra complex’ is een heerlijk boek. Je moet er even inkomen, maar als je doorhebt hoe het zit is het zo pakkend dat je alleen maar tot het verrassende einde door wil lezen.

‘Heel de wereld wordt wakker’ samengesteld door Jaap Robben

‘Het beste van de moderne kinderpoëzie in 333 gedichten’ is de ondertitel van dit kloeke boek. Nu weet ik te weinig van poëzie om een deskundig oordeel te geven over de inhoud. Maar dat is ook niet nodig. De selectie van Jaap Robben garandeert kwaliteit. Het boek heeft inmiddels een Zilveren Griffel gekregen en is daarom ook genomineerd voor de Gouden Griffel die op 29 september wordt uitgereikt. En ik weet wel zoveel van jeugdliteratuur dat ik kan zeggen dat deze bundel zeker een kanshebber is. 

Waar begin je

333 gedichten, waar begin je te lezen? Wel, allereerst heb ik in het toegankelijke register mijn favoriete schrijvers opgezocht: Erik van Os en Bette Westera. Ze zijn goed vertegenwoordigd. Met Ted van Lieshout (ja, die schrijver van Boer Boris), Kees Spierings en Edward van den Vendel staan ze in de top tien van meest geciteerde dichters. 

Strakblauw

De bundel is opgedeeld in vier aandachtsgebieden. Allereerst ‘Je leerde lezen letter, woord, gedicht’. Zoals ‘Boom, roos, vis’ van Sjoerd Kuijper, over hoe je de eerste woordjes leert op school, een schrift koopt en een boek gaat schrijven. Met heel veel boom. Of ‘Mooie dag’ van Ted van Lieshout over het kind dat heel vroeg wakker wordt en de hemel strakblauw kleurt voor zijn moeder. 

Pareltjes

In de volgende drie delen worden de gedichten wat gecompliceerder, vragen meer leeservaring van het kind. Maar ook hier pareltjes. ‘Doorwerken’ van Erik van Os bijvoorbeeld; Het schoolplein kijkt mij smekend aan. Een voetbal roept mij door het raam. Ik knik ik kom. Ik laat de som. Maar nog voor ik op wil staan, grijpt de juf me bij mijn naam.* Als uitsmijter ‘Mevrouw Verweerd’ van Bette Westera. Twee gedichten over dezelfde vrouw, één waarin ze klaagt dat ze geen kleinkinderen heeft, in het tweede wordt ze geadopteerd. 

Wie zou dit boek moeten gaan lezen (of gebruiken). Iedereen die poëzie een warm hart toedraagt! Alle meesters en juffen die voor de klas staan. Elke dag een gedicht om mee te beginnen! Ouders en grootouders die veel voorlezen en wel eens buiten het gangbare pad willen kijken. Leen het boek van de Bibliotheek! Staat het u aan, koop het! Het is het geld meer dan waard!

*Doorwerken

Het schoolplein kijkt
mij smekend aan.

Een voetbal roept
mij door het raam.

Ik knik
ik kom.

Ik laat
de som.

Maar nog voor
ik op wil staan

grijpt de juf me
bij mijn naam.

Erik van Os

‘Sparen voor geluk’ van Hika Harada

Je neemt een familieroman mee naar huis, over drie generaties vrouwen in Japan. Je bekijkt de inhoudsopgave en ziet tot je grote verbazing hoofdstukken als “Ga ervoor! Tien miljoen spaargeld’ en “Kosteneffectiviteit”. Wat is dit voor boek? Is het bij het verkeerde genre beland? Heel nieuwsgierig begin je te lezen. En dan, heel geruststellend, blijkt het toch een familieroman. Maar wel met een financieel tintje. 

Pensioen

Twee zussen Miho en Maho. De één jong getrouwd met een eenvoudige brandweerman, de ander net begonnen aan haar eerste baan. Hun moeder Tomoko, jarenlang moeder en huisvrouw. Hun grootmoeder Kotoko, de moeder van hun vader, sinds een paar jaar weduwe. Een vrouw met een nuchtere kijk op zaken, weer uitkijkend naar een baan om haar geslonken pensioen aan te vullen. 

Kostenplaatje

We volgen elk van hen met een eigen hoofdstuk. Miho is de eerste. Ze werkt in haar eerste baan, huurt een appartement in een dure buurt, ziet hoe bij een reorganisatie haar oudere collega genadeloos de laan wordt uitgestuurd. Dat zet haar aan het denken. Hoe wil ze zelf haar eigen leven inrichten? Zal ze verhuizen naar een minder chique buurt?  Het kostenplaatje wordt van alle kanten bekeken. Bovendien vergelijkt ze haar eigen leven met het ogenschijnlijk harmonieuze leven van haar zus. 

Topverkoper

Tomoko krijgt een vreselijke boodschap, ze heeft kanker. Bovendien gaat haar beste vriendin scheiden. Het zet haar aan het denken over haar eigen situatie. Haar veel afwezige echtgenoot, de band met haar kinderen en haar schoonmoeder. Wil ze wel zo verder? Grootmoeder Kotoko heeft andere zorgen. Haar pensioen is aan het slinken, ze wil eigenlijk wel weer een baan. Hoe lang is het geleden dat ze in een warenhuis werkte en daar topverkoper was? 

Prijskaartje

Ik weet niet hoe het in Japan in een familie of in de maatschappij toegaat. Maar als ik dit boek lees kan ik niet anders denken dan dat al het geluk dat de vrouwen willen vinden in geld wordt vertaald. Aan alles hangt een prijskaartje, ze hebben het voortdurend over effecten, pensioenen, ziektekosten, kosten van het dagelijkse leven. Zuinig zijn is het credo. Het is vooral een heel interessant boek waarin de familiebetrekkingen, ondanks al dat financiële gedoe, een zeer voorname rol spelen.

‘Wind in de zeilen’ van Trish Doller

Het is nog geen jaar geleden dat Anna Becks vriend Ben is overleden. In een diepe depressie heeft hij zichzelf het leven benomen. Anna’s verdriet is enorm en wordt nog vergroot door de houding van haar schoonmoeder. Alles wat Anna en Ben samen hadden heeft ze teruggeëist, waaronder de verlovingsring en hun boot. Maar de boot laat Anna zich niet afpakken. Het was de droom van Ben en haar om samen door het Caribisch gebied naar Trinidad te varen. Toen hij nog in goeden doen was had Ben de reis al uitgestippeld. In een vlaag van woede en verdriet besluit Anna de reis dan maar alleen te gaan maken. 

Shock

Echt een goede zeiler is ze niet en de eerste overtocht vanuit Miami naar Bimini gaat al bijna mis als ze op een haar na door een tanker wordt overvaren. Hoe moet ze de rest van de reis door zien te komen? De oversteek naar Turks- en Caicoseilanden en Puerto Rico is meer dan zeshonderd kilometer. Dat gaat ze echt niet in haar eentje redden. Ze moet hulp zien te vinden en hangt daarom een briefje op dat ze een bemanning zoekt. Als ze haar moeder belt en over haar plan vertelt is die in shock. “Het was Bens reis, voegt ze Anna toe, niet de jouwe”. 

Vreemde

Terneergeslagen door de gebeurtenissen tijdens de doorwaakte zeilnacht en de reactie van haar moeder, heeft ze een beroerde dag. Ze drinkt zich klem, pikt een vent op maar bedenkt zich net op tijd, valt al jankend en straalbezopen in de rubberboot waarmee ze aan land gekomen is in slaap. De volgende ochtend wordt ze wakker in haar eigen kajuit. Verbaasd over hoe ze daar gekomen is krijgt ze de volgende schok te verwerken, er staat een vreemde man rustig koffie te drinken op haar boot! Wie is hij en hoe komt hij daar? 

Luchtig

‘Wind in de zeilen’ is ondanks het pittige thema niet zwaar om te lezen. Doller heeft een luchtige manier van vertellen, schuwt de moeizame episodes niet. Juist door deze aanpak komt Anna steeds meer tot leven en kun je het boek bijna niet wegleggen!  Goed om te weten dat hierna nog twee delen volgen, één met de zus en de ander met de beste vriendin van Anna, in de hoofdrol. 

Klik hier voor het reisplan van Anna. En luister hier naar de Play list van de muziek die Doller tijdens het schrijven beluisterde.

‘Twee weken weg’ R.C. Sheriff

Zo nu en dan krijg ik een tip over een boek dat ik voor BvdW kan gebruiken. Zo ook met het boek van deze week. Nu is dat sowieso een bijzonder boek. Vorig jaar opnieuw verschenen maar oorspronkelijk gepubliceerd in 1931. De eerste roman van de toen nog jonge schrijver Sheriff. Hij was al wel bekend door de toneelstukken van zijn hand, ook in filmscripts was hij vaardig maar een roman was hem nog nooit gelukt. 

Afwijzing

Aanvankelijk wilde hij een roman schrijven in prachtige bloemrijke woorden en verheven taal. Maar dat lukte van geen kant. Hij liep elke keer vast, zoals in het voorwoord staat te lezen. Tot hij op een dag in de kustplaats Bognor vakantievierende gezinnen zag, eenvoudige middle-class mensen die een jaarlang spaarden om twee weken aan zee te kunnen zijn. Hij kroop in hun hoofden en schreef in korte tijd ‘Twee weken weg’, verwachtte een afwijzing van zijn uitgever maar het tegendeel gebeurde, het boek werd een grote hit. 

Minutieus

Meneer en Mevrouw Stevens gaan met hun drie kinderen Dick, Mary en Ernie twee weken naar Bognor. Ze komen er al jaren, het pension is bekend, alle maatregelen die ze moeten nemen zijn bekend, het is een herhaling van zetten zoals in de voorgaande jaren. Meneer Stevens is een Pietje Precies. Alles wordt minutieus overdacht, nog eens overdacht en nog eens overdacht voordat hij tot actie overgaat. De kinderen Dick en Mary werken al, dragen bij aan het huishouden en aan de vakantie. Ernie de jongste fladdert overal tussendoor, Mevrouw Stevens is de enige die erg tegen de vakantie op ziet. Vooral de reis ernaartoe beangstigt haar en ook de zee vindt ze niet aantrekkelijk. 

Slow reading

Zo verkeer je als lezer twee weken bij de familie. Veel gebeurt er niet, ze zien elke afwijking van het vaste patroon al snel als een hindernis. Door de vele overdenkingen, elk van de vijf komt in dat opzicht aan bod, Ernie de jongste het minst, leer je ze wel heel goed kennen. Dat is ook het verrassende aan deze roman. Het is een soort van slow reading, zoals de vakantie in 1931 verliep, slow maar steady en hoogst vermakelijk. 

‘Twee weken weg’ is ook te leen als e-book en als luisterboek in de OnlineBibliotheek.

‘Boerenkool met stokjes: opgroeien tussen twee culturen’ van Aki Watano

De ouders van Aki Watano leren elkaar in Europa kennen. Haar moeder werkt als au pair in Frankrijk, haar vader is als designer naar Amsterdam gekomen. Aki wordt in 1972 in Amsterdam geboren, ze is een Japanse Nederlander of een Nederlandse Japanner. Het is maar net hoe je het bekijkt. Ze groeit op in Amsterdam Noord, gaat er naar de basisschool en heeft veel vriendinnetjes. Ze komt veel bij hen over de vloer, logeert er, eet Hollandse kost, dat deel van haar jeugd verschilt weinig van dat van haar leeftijdgenoten. Om Japan en de cultuur beter te leren kennen gaat ze naar de Japanse school. Aki begrijpt weinig van de formele en starre stijl die daar gehanteerd wordt. De Japanse juf treitert haar tot het uiterste, als haar ouders het door krijgen mag ze gelijk stoppen. 

Bergen

Haar vader gaat vaak op zakenreis naar Japan, in de zomervakanties gaan ze soms als gezin. Ze logeren dan bij haar vaders familie in de grote stad. Eén keer gaat ze naar het geboortehuis van haar moeder. Na een lange reis komen ze in de bergen aan. Verstoken van alle comfort logeren ze bij oma. Het maakt een onuitwisbare indruk op de jonge Aki. 

Juf op bezoek

Daar is haar moeder dus opgegroeid. Haar gesloten moeder met wie ze het niet goed kan vinden. Haar moeder die veel tennist, niet naar schoolavonden komt, nooit een tienminutengesprek bijwoont. Haar vader, met wie ze het heel goed kan opschieten, doet dat overigens ook niet. Dat contact is er niet. Totdat een doortastende juf op huisbezoek komt. Er wordt een feestmaal bereid, Aki mag er niet bij zijn. 

IJkpunten

We volgen Aki tijdens de middelbare school, haar studententijd en haar huwelijk met Martijn. IJkpunten in haar leven zijn de overlijdens van haar vader, betrekkelijk jong, en tien jaar later haar moeder. Met het verdriet komen de herinneringen. Haar vader die haar alles is, haar moeder die kil en afstandelijk overkomt. Toch komt er begrip voor haar moeder, hoe moeilijk het voor haar geweest moet zijn om zich in Nederland te handhaven. 

‘Boerenkool met stokjes’ is vaardig en met de nodige humor geschreven. Watano kijkt kritisch naar haar omgeving maar spaart zichzelf ook niet.  Een sympathiek boek over het opgroeien in twee culturen.

‘We hebben het over je gehad’ van Stéphanie Hoogenberk

Vriendschap. Wie zei het ook alweer? Vriendschap is een illusie. Daar is Stéphanie Hoogenberk het echt niet mee eens. Vriendschap is juist zoveel meer dan dat. Vriendschap kan voor het leven zijn. Het kan ook kortdurend zijn. Je kunt je lelijk vergissen in een vriendschap. Dat je denkt goede vriendinnen gevonden te hebben, blijkt het heel anders te zijn. In zes lange hoofdstukken laat Hoogenberk zien hoe het kan lopen. 

Regeltjes

Je bent al vanaf de basisschool met elkaar bevriend. Zij was altijd degene die de leiding nam. Jij volgde. Tot grote ergernis van jouw moeder. Die zag het hoofdschuddend aan. Na 22 jaar begint het je tegen te staan. Haar houding. Zoals ze naar jouw leven kijkt. Al die snerende opmerkingen. Al die regeltjes van haar.  Je belt haar op en vertelt wat je dwars zit. Het vindt geen weerklank. Je weet dat er nog maar één ding op zit. Er een eind aan maken. Maar hoe doe je dat? Een vriendschap beëindigen? 

Opdrachten

Je gaat studeren in Maastricht en wilt graag bij een dispuut. Zo’n clubje jonge vrouwen, studenten, waar je je hele leven mee bevriend kunt zijn. Je meldt je aan en dan volgt de ontgroening. Het begint rustig, dat kun je wel aan. Denk je. Al snel volgen de opdrachten elkaar in zo’n rap tempo dat je begint te twijfelen. Je roept hulp in. Van je moeder. En ook van je vader. Je zet door. Maar is het dat allemaal wel waard? 

Klik

Het kan ook anders. Alleen op vakantie gaan naar Palermo en zoveel aardige vriendelijke mensen tegenkomen dat je het nog eens gaat doen. Op je werk via een collega kennismaken met twee andere leuke vrouwen.  Met elk van de drie heb je een goede klik. Toch loopt het heel anders dan je gehoopt en verwacht had. 

Openhartigheid

Hoogenberk schrijft puntig, humoristisch en met de nodige zelfspot. Haar verhalen spreken tot de verbeelding en als lezer heb je al snel de neiging om de vergelijking te maken met je eigen vriendschappen. Niet doen, haar aanpak is uniek, niet te overtreffen. Lees, bewonder en geniet van haar openhartigheid! 

Hoogenberk is vooral bekend van losse verhalen in tijdschriften als Linda, Hard Gras en Volkskrant Magazine. ‘We hebben het over je gehad’ is haar eerste verhalenbundel.   

‘Vandaag houd ik mijn spreekbeurt over de anaconda’ van Bibi Dumon Tak

Een boek waarin dieren een spreekbeurt houden over een ander dier. Je moet het maar bedenken. Bibi Dumon Tak draait er de hand niet voor om. Ze heeft heel veel boeken op haar naam staan, bijna allemaal over dieren. Heeft al veel prijzen gewonnen waaronder de Theo Thijssenprijs voor haar hele oeuvre, de Woutertje Pieterseprijs voor het spreekbeurtenboek en de Zilveren Griffel. Het zou me niets verbazen als die Zilveren Griffel in oktober tijdens de Kinderboekenweek goud wordt. 

Zomergast

Komende zondag is Bibi Dumon Tak de Zomergast in het gelijknamige programma van de VPRO. Theo Maassen, die haar gaat interviewen, was bij het lezen van haar boeken gelijk verkocht. ‘Ze zijn gevoelig, grappig en leerzaam’. En dat niet alleen. In het geval van ‘Vandaag houd ik mijn spreekbeurt over de anaconda’ zijn ze ronduit cabaretesk. 

All-inclusive

De eerste spreekbeurt is van de poetsvis en het gaat over de haai. Alle vissen zijn bang voor de haai, zo niet de poetsvis.  Zij maakt de haai schoon en heeft dus niets te vrezen. Omdat haaien zo groot zijn werkt de poetsvis vaak samen met soortgenoten. Dan hebben ze een soort van wasstraat en geven de haai een all-inclusive beurt. Soms wordt een poetsvis per ongeluk toch opgegeten, dat is het risico van het vak. Na een kort vragenrondje is het volgende dier aan de beurt. 

Kerkuil en de duivel

Zo komen er twintig dieren aan het woord. De halsbandparkiet (die alleen maar kan schreeuwen) over de door hem benijde zangvogels. De zebra over de enkel zwart-witte dieren (dat zijn er niet veel). De sneeuwpanter over zichzelf omdat hij zo onzichtbaar is. De vos over de gans (die voornamelijk een smakelijk hapje is) en de kerkuil over de Tasmaanse duivel. Je leert van alle dieren evenveel, zowel van de verteller als het dier dat besproken wordt.   

Voorlezen

Voor wie is dit boek nu eigenlijk? Wat mij betreft voor iedereen van 9 tot 99 jaar. Het is een fantastisch boek om voor te lezen. In de klas en thuis, door de meester of de juf, vaders, moeders, grootouders en iedereen die van voorlezen houdt. Het is net cabaret, wie het goed aanpakt krijgt zeker de lachers op zijn hand. En zonder dat je er erg in hebt, steek je ook nog eens heel wat op.

‘Hey Frits.: 12 korte roadtrips door Nederland’ door Manon van den Oort

Wie denkt dat Nederland te klein is voor meerdaagse roadtrips heeft het bij het verkeerde eind. Dat bewijst Manon van den Oort met dit aantrekkelijke boek met daarin maar liefst 12 meerdaagse trips door ons eigen land. Te beginnen in de Achterhoek. Net als elk hoofdstuk in het boek begint het met een route op de kaart (globaal, niet tot op de laatste meter beschreven, iedereen kan zijn eigen route volgen tussen de genoemde plekken) en de indeling over drie dagen. 

Venetië van de Achterhoek

In de Achterhoek is het startpunt Ruurlo met zijn kastelen en museum More. Van daar gaat het naar het Boerderijmuseum ‘De Lebbenbrugge’ om vervolgens via het Venetië van de Achterhoek (Borculo) in Zutphen te belanden. Daar wordt overnacht. Er zijn suggesties voor accommodaties maar iedereen is vrij iets anders op te zoeken. In Hanzestad Zutphen is een keur aan kleine interessante winkeltjes. Ook is er de oudste bibliotheek van Nederland, de Librije, waar dagelijks rondleidingen worden gegeven. 

Dwars door Utrecht

Zo gaat het verder met onder andere tips de silokunst rond Aalten te bezoeken, te picknicken tussen de koeien of een proeverij in een wijngaard te regelen. Elke streek wordt volgens dezelfde indeling besproken. Zuidwest-Friesland, Langs de Hanzesteden, Rondje Noord-Brabant, de Provincie Groningen, Uitwaaien in Zeeland en Dwars door Utrecht, om er een paar te noemen. 

Maandag en dinsdag dicht

Van den Oort geeft veel tips om het navigeren nog makkelijker te maken. Zelf maakt ze gebruik van Google Maps en Waze. Vermijd de snelwegen, neem de tijd. Voor stadswandelingen beveelt ze izi.travel en Komoot aan. Gratis apps en makkelijk te downloaden op de telefoon. Boek in het hoogseizoen van tevoren de overnachtingen en bedenk dat op maandag en dinsdag veel (kleinere) winkels en bezienswaardigheden gesloten zijn. Om de kosten te drukken kan beter buiten het centrum van een stad geparkeerd worden. En vergeet niet de blauwe parkeerschijf mee te nemen. 

Ontdek je plekje 2.0

Met al deze handige tips en de prachtige ondersteunende foto’s van de auteur zelf, ze is ook fotograaf, kun je heel wat onbekend Nederland gaan ontdekken.  Drie dagen heerlijk rondstruinen in streken waar je nog nooit geweest bent, ontdek je plekje 2.0.

‘Neem me met je mee’ van Courtney Walsh

Emily Ackerman is terug op het eiland van haar jeugd, Nantucket. Tot haar elfde bracht ze elke zomer hier door. Samen met haar moeder en haar grootouders. In die ene zomer, achttien jaar geleden, voltrok zich het noodlot. Haar alleenstaande moeder kwam om bij een auto-ongeluk. Kort daarop pakten haar grootouders hun biezen, namen Emily mee en vertrokken naar North Carolina. Nu is haar grootvader overleden en hij heeft Emily het strandhuis nagelaten. Inclusief genoeg geld om het weer op te knappen. 

Jolie

Emily heeft in de laatste jaren overal en nergens als actrice gewerkt. Haar laatste productie flopte, ze is blij dat ze naar haar geliefde strandhuis kan. De eerste dag al loopt ze Jolie tegen het lijf. Ze blijkt de dochter van haar oude buurjongen Hollis te zijn. Van het gezin waar ze vroeger zoveel mee optrok. Ze zijn allemaal op Nantucket, de broer en zus van Hollis, zijn ouders. Emily wordt warm door het gezin onthaald. Hollis heeft een succesvolle carrière als honkballer achter de rug, stiekem heeft Emily dat wel gevolgd. Maar van de dochter wist ze niets. 

Brieven

De chemie tussen Emily en Hollis is er nog steeds. Emily laat zich echter leiden door de nagelaten brieven van haar moeder. ‘Wees voorzichtig, geef je hart niet zomaar aan iemand, blijf trouw aan jezelf’ zijn enkele van haar uitspraken. En Emily houdt zich daaraan vast. Niet beseffend dat haar moeders leven een paar keer een wending nam die niets met voorzichtigheid te maken had. 

Twijfel

Als Emily gevraagd wordt in het cultureel centrum een kindermusical te leiden twijfelt ze eerst. Maar het enthousiasme van haar buurmeisje Jolie trekt haar over de streep. Zelf heeft ze de liefde voor acteren ook op die manier gekregen. Ze krijgt veel hulp uit onverwachte hoek, de verbouwing van het strandhuis vordert gestaag, toch blijft de twijfel aan haar eigen kunnen.  En dan is er nog Hollis. Ze blijven om elkaar heen draaien, zal het ooit nog wat worden met die twee?! 

‘Neem me met je mee’ is het eerste deel in een nieuwe serie van Courtney Walsh. Romantiek met een religieus tintje in een Amerikaanse setting. Plezierig om te lezen met genoeg spanning om de afloop te willen weten.

‘Het jaar dat ik mijn haar verloor’ van Barbara van Beukering

Barbara van Beukering is februari 2020 te gast bij een aflevering van DWDD om haar net verschenen boek ‘Je kunt het maar één keer doen, een persoonlijke zoektocht naar sterven’ te promoten. Als ze vooraf bij de kapper is maakt die een opmerking over een kaal plekje in haar dikke haarbos. Nog niet echt kaal, het plekje is wat minder dicht begroeid, maar misschien toch goed om het bij een arts te laten zien. Barbara neemt het advies ter harte en komt bij een dermatoloog terecht. 

Biopt

Daar krijgt ze de geijkte vragen, heeft u stress, is er iets bijzonders gebeurd in uw leven? Er wordt een biopt gedaan en de uitslag is negatief op alopecia areata (een auto-immuunziekte met ontstekingsreacties rond de haarwortels en kaalheid als gevolg). Wat een opluchting. Toch zet het kaal worden door. Er volgen meer plekken. Ze kan wel janken bij de gedachte dat ze haar haar zal verliezen. 

Friesland

Het is 2020, kort na de eerste ‘foute’ diagnose breekt corona uit en volgt de lockdown. Barbara en haar twintig jaar oudere echtgenoot verhuizen naar hun huis in Friesland. Amsterdam, waar ze een appartement huren in de binnenstad, wordt hun te spooky. En of de toestand van haar haar en de toestand van het land nog niet erg genoeg is krijgen ook haar (schoon-)kinderen te maken met ellende en narigheid. 

Zorgenkinderen

Haar zoon die in de filmproductie werkt raakt werkloos, zijn vrouw heeft een depressie en hun driejarige zoon komt (ondanks de lockdown) geregeld bij opa en oma. Een dochter heeft een restaurant dat moet sluiten en een relatie die niet botert. En al zijn ze volwassen, het blijven haar kinderen waar ze zich zorgen om maakt. 

Geheim

Een goede vriendin en haar schoonzus overlijden kort na elkaar aan kanker, Twee doden in eigen kring terwijl corona om zich heen grijpt. Ondertussen beseft Barbara dat ze toch alopecia heeft. Haar haar valt steeds meer uit, ze wil het niet weten. Verstopt haar overgebleven haar onder een bandana, neemt een haarstuk en vertelt niemand over haar ziekte. Een geheim dat groter en groter wordt. 

In korte hoofdstukken neemt Van Beukering ons mee door haar rampjaar. Met een grote dosis humor maar ook eerlijk en open over haar ontreddering.

‘Een date met de dood’ van Julia Chapman

Delilah Metcalfe woont in Bruncliffe in de Engelse Dales. Haar huwelijk is op de klippen gelopen, het IT-bedrijf dat ze samen met haar ex had heeft ze gehouden net als hun huis. Hij was maar import, Delilah is een echte Dalesvrouw. Wel is ze nu naast haar IT-bedrijf een datingbureau begonnen, DDB. Ze organiseert speed date avonden die goed bezocht worden. De schrik slaat haar echter om het hart als twee mannen die daar aanwezig waren onder verdachte omstandigheden om het leven komen. 

Undercover

Samson O’Brien is ook opgegroeid in Bruncliffe maar niet een echte Dalesman. Zijn ouders kwamen van elders, Samson hoorde er nooit helemaal bij. Bovendien was zijn vader een drinkebroer die alle inkomsten van hun boerderij er in de kroeg doorjoeg. Doodarm waren ze en als zijn moeder al jong overlijdt zit het gezin echt in de vernieling. Samson groeit op voor galg en rad totdat een dorpsgenoot hem wijst op een vacature bij de politie. Hij laat de Dales achter zich, doet de politieopleiding, werkt als undercover en is na een misgelopen deal op zoek naar een veilige plek: Bruncliffe. 

Zwart zaad

Om toch wat inkomsten te hebben begint hij een detectivebureautje op de benedenverdieping van een kantoorpand. DDB is de naam. In hetzelfde pand zit ook Delilah en het is dat O’Brien zes maand huur vooruit wil betalen (zij zit op zwart zaad), anders had zij hem er linea recta uitgekickt. Samson was de beste vriend van haar in Afghanistan omgekomen broer. Nooit heeft Samson iets van zich laten horen toen dat gebeurde. Heel Bruncliffe kent dat verhaal en kijkt hem daarom met de nek aan.  Kunnen de tegenpolen Samson en Delilah samenwerken als het op moordzaken aankomt? Of zit de haat te diep en trekt elk zijn eigen plan. 

Humor

Julia Chapman is met ‘Een date met de dood’ een nieuwe detectiveserie begonnen. Dit eerste deel smaakt zeker naar meer. Je proeft de sfeer van een plattelandsdorp in de Dales. Er is veel Engelse humor, er is romantiek en de karakters worden liefdevol beschreven. Een heerlijk boek voor in de vakantie. Chapman heeft al drie vervolgdelen geschreven maar die zijn helaas nog niet in het Nederlands vertaald.

'Een date met de dood' is als luisterboek verkrijgbaar bij de Bibliotheek Online. 

‘Welke vogel hoor ik? Van Dominic Couzens

Vogelzang, je hoort het elke dag, waar je ook bent. Wandelend in het bos of op de hei, in de stad of op het platteland. Veel vogels die wij kennen zingen. Maar ze zingen niet voor ons. Nee ze zingen om een partner te imponeren. Om hun territorium af te bakenen. Om alarm te slaan. Maar dan heet het niet zingen, dan is het de roep. Wat is het verschil hiertussen? De roep is aangeboren, het zingen voor velen voor een deel aangeleerd. 

Bescheiden

Sommigen zijn echte imitators, beroemd daarom is de spotlijster van het Noord-Amerikaanse continent. Er zijn gedichten over hem geschreven en zelfs een boek draagt zijn naam als titel. Zijn bescheiden neefje de rosse spotlijster zingt echter vele malen mooier, heeft meer variatie en imiteert beter. Maar laat zich zelden zien, zo blijkt maar dat brutaliteit een grote bekendheid kan genereren. Het valt sowieso op dat onder de 52 vogels (voor elke week één) veel lijsters zitten. 

Zomer

Van alle continenten komen ze. De trekvogels horen vaak bij twee werelddelen, zijn ze hier uitgezongen, gaan ze in Afrika verder. De merel blijft hier, hij is de vogel die de lente aankondigt. Na de merel is de nachtegaal in het voorjaar te horen. Net terug uit Afrika doet hij zijn uiterste best om aandacht te krijgen. Ook terug uit Afrika is dan de rietzanger. Naarstig op zoek naar een vrouwtje vliegt hij al zingend de lucht in. Op het hoogtepunt van de zomer horen we de veldleeuwerik, zomerser kan het niet. 

Kraanvogels in koor

En dan is er nog het roodborstje. Prachtig zingend en hondsbrutaal. Vindt dat niemand in zijn territorium mag komen, zelfs het vrouwtje niet. Bij de meeste vogelsoorten is het het mannetje dat zingt, vrouwtjes kiezen dan aan de hand van dat gezang een partner. Om al die vogelgeluiden te leren (her)kennen is er bij elk hoofdstuk een QRcode toegevoegd. Met je telefoon scan je de code en kom je op de website van de uitgever waar alle vogelgeluiden te beluisteren zijn. Maar ook op Youtube zijn de geluiden te vinden. Ook het mijns inziens allermooiste geluid: dat van de kraanvogels. Zij zingen in koor. De mooie illustraties van Madeleine Floyd completeren de interessante informatie over deze zangvogels.