‘Elmet’ van Fiona Mozley

De vijftienjarige Daniel woont met zijn grote zus Cathy en zijn vader in een ontoegankelijk bos ergens op het platteland van Engeland. Ze proberen zoveel mogelijk zelfvoorzienend te zijn, inkomen is er nauwelijks, wat er aan geld binnenkomt komt uit de vuistgevechten die zijn vader altijd wint. Het huis waarin ze wonen hebben ze illegaal gebouwd op grond van landeigenaar Price. Voorheen was het land eigendom van hun moeder, Price heeft het echter in handen gekregen. Daniels vader vindt dat hij toch recht heeft om op die plek een huis neer te zetten. Bovendien heeft hij een verleden met de landeigenaar, ooit deed hij klussen voor de man. Klussen die het daglicht niet konden verdragen.

Clash

De kentering komt als een gehandicapte man de hulp inroept van Daniels vader.  Door een ongeluk op het werk is de man verlamd geraakt.  Van verschillende mensen heeft hij nog geld tegoed, zo ook van een rijke boer die weigert te betalen.  Daniels vader weet hoe hij zoiets aan moet pakken, maar er gebeurt meer. Er zijn veel mensen in het dorp die uitgebuit worden door Price en de andere rijke boeren.  Dagloners die nooit genoeg betaald krijgen. Huurders die worden uitgezet na een kleine huurachterstand.  De verdrukten beginnen zich te verenigen, zeer tegen de zin van Price en consorten. Een clash kan niet uitblijven.

Observator

Daniel en Cathy  reageren heel verschillend op de dingen die gebeuren. Cathy, net zo fel als haar vader, is onverzettelijk en onbuigzaam. Daniel daarentegen is meer een observator. Hij geniet van de lessen die hij elke dag volgt bij Vivien, een vriendin van zijn vader.  Hij houdt van literatuur, de schoonheid van  de natuur,  de wisseling van de seizoenen.  Door zijn ogen zien we de gebeurtenissen in een steeds rapper tempo naar een onontkoombare afloop gaan. 

Grimmig

‘Elmet’, debuutroman van Fiona Mozley en in 2017 op de shortlist voor de Man Booker Prize geplaatst,  neemt je mee naar een wetteloze omgeving, waar Daniel, Cathy en de vader op zichzelf aangewezen zijn, waar geld en macht altijd hun gelijk willen halen en een persoonlijke vete uiteindelijk fataal wordt.  Prachtig geschreven, in het begin lieflijk wordt de taal naar het einde toe steeds grimmiger.  Een echte aanrader.

Korte tip: 'Musch' van Jean-Marc van Tol

Aan het eind van de Maand van de Geschiedenis een historische roman. Musch is het verhaal van griffier van de Staten Generaal die in 1650 door corruptie en fraude zijn aanzien en vermogen probeert te vergroten. Hij steunt daarbij stadhouder Willem II, terwijl raadspensionaris Johan de Witt zijn tegenstrever is. Van Tol laat de spelers in de door intriges geplaagde jonge natie, twee jaar ervoor is met de Vrede van Munster de Tachtigjarige Oorlog geëindigd en de conflicten met Engeland liggen op de loer, op schitterende wijze tot leven komen. Zijn stijl roept bij mij herinneringen op aan de prachtige historische romans van Hella Haasse. 'Musch' is het eerste deel van een trilogie over Johan de Witt en is opgedragen aan Prinses Amalia.

Korte tip: 'Saturnusplein 3' van Josha Zwaan

Lies en Daniel verwachten hun tweede kind als Daniel in 1943 wordt gefusilleerd. Als student is Daniel met het communisme in aanraking gekomen. Hij wijst de rijkdom van zijn ouders af en als de oorlog uitbreekt komt hij in het verzet terecht. Samen met hun oudste jongetje moet Lies na de terechtstelling onderduiken, het jongste kind komt kort na de geboorte bij een pleeggezin. Als de oorlog voorbij is hoopt Lies de band met haar kinderen te herstellen. Maar er is zoveel gebeurd in hun leven, het lijkt dat de onderlinge verhoudingen onherstelbare schade op hebben gelopen. Aangrijpende roman over een jonge vrouw en moeder die ondanks de gebeurtenissen in de oorlog het communistische ideaal voor ogen houdt.

‘Het zwembad’ van Libby Page

In de Zuid-Londense wijk Brixton dreigt het openluchtzwembad gesloten te worden. De deelgemeente zit op zwart zaad en er is een projectontwikkelaar die op de plek van het zwembad een luxe appartementen- en sportcomplex neer wil zetten. De jonge verslaggeefster Kate wordt door haar krant op pad gestuurd om er een artikel over te schrijven. Zo ontmoet ze Rosemary. Rosemary is zesentachtig en zwemt dagelijks in het zwembad. Daar is ze mee begonnen toen ze nog een jong meisje was. Samen met vriendinnen en later ook met haar vriendje was ze er altijd te vinden. Sinds ze haar baan in de door geldgebrek gesloten plaatselijke bibliotheek kwijt is, betekent het zwembad alles voor haar.

Paniek

Voor Kate is het artikel een kans om haar kwaliteiten als journalist te bewijzen. Tot voor kort was ze het manusje van alles op de redactie en vooral bezig met het schrijven van suffe berichten. Zenuwachtig gaat ze op pad om Rosemary te interviewen. Die stelt gelijk een voorwaarde, ze wil alleen meewerken als Kate zelf in het zwembad gezwommen heeft.  Nu is Kate, sinds ze in Londen woont, nogal een angsthaas. Het vooruitzicht zwemkleding te moeten kopen en alleen naar het zwembad te gaan brengt haar op de rand van een paniekaanval. Maar de gedachte aan een mooi artikel en meer interessant werk  geeft haar toch moed, Kate trekt de stoute schoenen aan en gaat op pad.  De twee vrouwen krijgen langzaamaan een klik. Kate biedt, tot haar eigen schrik en verbazing, zelfs spontaan aan om te helpen actievoeren om het zwembad open te houden.  

Saamhorig

Als je dit boek leest wordt je vanzelf warm vanbinnen. De saamhorigheid in de wijk, de vriendschap van de twee zo verschillende vrouwen, alle karakters eromheen,  ze zijn zo levensecht, je zou willen dat je zelf in zo’n buurt woont. Libby Page levert met ‘Het zwembad’ een prachtige debuutroman. Een boek dat naar veel meer smaakt.

Korte tip: 'Vlak voordat ik stierf' van S.K. Tremayne

Kath Redway komt met haar auto in een stuwmeer terecht. Meer dood dan levend wordt ze de volgende dag aan de andere kant van het meer gevonden. Ze ligt lange tijd in coma, als ze toch weer thuis komt heeft ze last van ernstig geheugenverlies. Iedereen springt heel voorzichtig met haar om, haar man Adam, haar dochtertje Lyla, het komt Kath heel afstandelijk over. Boos en verdrietig  gaat Kath op zoek naar wat er de avond van het ongeluk plaats gevonden heeft.

Spannende thriller die speelt in het Dartmoor National Park. Mysterieus, ijzingwekkend, dreigend met een onverwachte ontknoping. Tremayne, pseudoniem van Sean Thomas en ook schrijvend onder de naam Tom Knox, levert met 'Vlak voordat ik stierf' een bloedstollende tweede mysterieuze thriller af. Klik hier voor de bespreking van zijn eerste mysterieuze thriller 'De ijstweeling'.

Korte tip: 'Kookboek voor de onstuimige tuinier' van Karen Groeneveld

Veel moestuiniers zal het overkomen: alle boontjes tegelijk rijp, de spinazie en de andijvie groeien als kool en de komkommers kennen geen komkommertijd. Karen Groeneveld verzamelde heel veel recepten voor één groentesoort. Van aardpeer tot zuurkool, van broccoli tot pompoen, smakelijke en niet moeilijk te bereiden recepten. Voorin een een oogstschema, achterin als uitsmijter enkele basisrecepten. Als voorbeeld hier de gevarieerde  mogelijkheden van de wortel: pannenkoekjes, geroosterd, puree, taart, salade, soep, zoetzuur, geglaceerd en smoothie.

‘Olga’ van Bernhard Schlink

Eind 19^e eeuw wordt Olga in het Poolse Breslau als dochter van een Poolse moeder en Duitse vader geboren.  Het is een arm gezin, Olga wordt vaak bij de buurvrouw gebracht als haar ouders aan het werk zijn. Als ze een kleuter is overlijden haar ouders aan vlektyfus,  haar strenge Duitse grootmoeder komt haar ophalen en neemt haar mee naar haar dorp in Pommeren.  Olga vindt er geen aansluiting bij de dorpskinderen, wel raakt ze bevriend met de kinderen van het grote huis.  Vooral de jongen Herbert is een zielsverwant, beiden willen ze de grote wereld in, beiden willen ze wat van het leven maken. Herbert bereikt het door dienst te nemen, hij vertrekt al snel naar Afrika. Olga volgt na het overwinnen van veel tegenstand van haar oma en de dorpsleraar de opleiding aan de rijkskweekschool in een naburige stad.

Poste restante

Ze blijven elkaar ontmoeten, ook al is iedereen erop tegen. Herbert weigert tegen de wens van zijn ouders een rijke erfgename te trouwen, hij heeft na het lezen van de avonturen van Amundsen zijn zinnen gezet op een Noordpoolexpeditie.  In 1913 vertrekt hij, Olga belooft hem regelmatig te schrijven. Daar houdt ze zich aan, elke week gaat er een brief poste restante naar Tromsø in Noorwegen.  Maar al snel hoort ze niets meer van hem, toch blijft ze schrijven, wel meer dan dertig jaar lang.

Ferdinand

Ondertussen gaat Olga’s leven wel verder. Als dorpsonderwijzeres in het noordoosten van Duitsland raakt ze bevriend met een boerengezin. Vooral het jongste kind schenkt ze veel aandacht.  Groot is haar teleurstelling als de jongen zich in de jaren dertig tot de Nazi’s aangetrokken voelt en hun gedachtegoed omhelst.  Zelf wordt ze door ziekte doof, haar geliefde vak van onderwijzeres kan ze niet meer uitoefenen.  Als naaister gaat ze aan de slag.  Het einde van de Tweede Wereldoorlog brengt haar naar West Duitsland,  daar slijt ze haar laatste jaren en vindt bij één van haar naai-adressen in de jonge Ferdinand een luisterend oor voor al haar verhalen.

Bondig
Bernhard Schlink vertelt op meesterlijke wijze het verhaal van Olga. Bondig, in klare taal, er staat geen woord teveel en toch komt Olga helder op je netvlies te staan.  Een sterke vrouw die zich niet snel uit het veld laat staan, die het leven hartstochtelijk lief heeft en ernaar leeft.

Korte tip: 'De reis van Syntax Bosselman' van Arend van Dam

Verhalen over de slavernij. Syntax Bosselman vertrekt in 1883 samen met nog 25 andere Surinamers naar Amsterdam om tentoongesteld te worden op de Internationale Koloniale en Uitvoeringstentoonstelling. Nederland laat daar 'trots' zien wat het allemaal bereikt heeft in de wereld. Arend van Dam komt dit gegeven toevallig op het spoor en diept het zeer genuanceerd uit. Hij volgt Syntax op de voet en laat aan de hand van de tentoonstelling de lelijkheid van de Nederlandse slavernijgeschiedenis zien. Een mustread voor elk kind in groep zeven en acht en hun ouders.  Van Dam heeft voor dit boek de Thea Beckman literatuurprijs voor het beste historische jeugdboek 2018 ontvangen.

Klik hier voor een uitgebreide recensie op de website Leesbevordering in de klas.

‘Ik ben Eleanor Oliphant: (met mij gaat alles goed)’ van Gail Honeyman

Eleanor Oliphant heeft haar leven strak op orde. Elke werkdag verloopt hetzelfde, opstaan, naar het werk, lunch met een kruiswoordpuzzel uit de krant, vervolg werk, om vijf uur naar huis en iets te eten scoren.  De avond brengt ze thuis op de bank door, elke woensdagavond heeft ze contact met haar moeder.  Op vrijdag koopt ze twee flessen wodka, tegen zondagavond heeft ze die soldaat gemaakt, het weekend gaat min of meer in een roes voorbij.  Het bevalt Eleanor prima, voor haar hoeft het niet te veranderen.  Behalve dat ze zich toch wel wat eenzaam en bedrukt voelt. Iets gelukkiger zou ze wel willen zijn.

Ongeluk

De ommekeer komt als ze op een vrijdag samen met een collega oploopt  om naar huis te gaan. Aan de overkant van de weg stort een oude man ter aarde. Collega Raymond snelt ernaar toe om de man te helpen. Eleanor wil er aanvankelijk niets van weten, de man zal wel dronken zijn,  maar Raymond zet haar aan het werk, terwijl hij de hulpdiensten belt  moet ze de man aan de praat houden.  Ongewild wordt ze door dit incident de levens van Raymond en Sammy, de oude man,  binnengetrokken. Ondanks zichzelf begint Eleanor ietwat te ontdooien.

Mopperpot

In eerste instantie denk je wat een vreemd mens is die Eleanor. Haar taalgebruik, zoals ze over andere mensen denkt, ze lijkt een oude mopperpot. Dat is ze echter niet, nog maar rond de dertig heeft ze echter een oude ziel. Een ziel die bovendien net als haar uiterlijk heel erg beschadigd is. Eleanor draagt de littekens van haar jeugd mee, langzaam maar zeker lijk je er achter te komen hoe de vork in de steel zit. Of toch niet. Raymond is in alles haar tegenpool, heel makkelijk, slordig, geen gevoel voor decorum, niet oordelend en super ontspannen.  Hij heeft iets wat Eleanor niet kent, empathie, en dat is uiteindelijk haar redding.

Liefdevol

‘Ik ben Eleanor Oliphant’ is de debuutroman van de Schotse Gail Honeyman. Het boek heeft prijzen in het Engels taalgebied binnengehaald en is in veel landen vertaald. De omschrijving van de Observer  “liefdevol, grappig en uitdagend” klopt als een bus. Een boek om in één ruk uit te lezen en nog lang aan terug te denken.

Korte tip: 'Eenzame prooi' van Val McDermid

Een seriemoordenaar pikt alleengaande vrouwelijke gasten op een bruiloft op. Eerst is hij charmant en windt ze om de vinger. Maar als ze als was in zijn handen zijn wacht hen een gruwelijk lot. Inspecteur van politie Carol Jordan en profiler Tony Hill lijken maar geen vat op de dader te kunnen krijgen, hij wist alle sporen zorgvuldig. Bovendien spelen privéproblemen hen parten, Carol lijkt het nieuwe team zware misdaden niet goed van de grond te krijgen en gaat bijna aan de spanning ten onder. Spannend tiende deel uit de serie over dit speurderskoppel met een onverwacht en opzienbarend einde.

‘Mijn zomers aan zee’ van Tracy Rees

De herfst is weliswaar in aantocht, dit boek brengt je echter weer helemaal terug in de zomerstemming. De jonge Chloe groeit begin jaren vijftig op in Wales, thuis hebben ze het niet erg breed, gelukkig mag ze elke zomer bij haar oom en tante aan de kust logeren. Drie weken vol zon en zee, heerlijk voedsel en warme aandacht van haar tante, de zus van haar moeder.  Op het strand ontmoet ze de tienjarige Llew, twee jaar jonger dan ze zelf is. Llew is een wijsneus, hij leest veel, houdt van poëzie,  maar het meest houdt hij van fotograferen. Elke zomer maakt hij foto’s van Chloe, elke zomer krijgt ze een set mee naar huis, om thuis te laten zien hoe heerlijk de zomer was.  Chloe en Llew stellen zich voor dat ze altijd bij elkaar zullen blijven, dat niemand tussen hen kan komen en dat hun vriendschap eeuwig zal duren.

Nora

Vijftig jaar later overweegt  Chloe’s dochter Nora haar baan bij een Londense universiteit op te zeggen. Haar relatie is over, de baan betaalt goed maar plezier heeft ze er niet meer aan. Twijfels alom. Als ze op een nacht droomt van het strand van Tenby, het strand waar haar moeder haar zomers doorbracht maar waarover ze niet meer wil praten, besluit Nora het roer om te gooien.  Ze zegt inderdaad haar baan op, verhuurt haar appartement en met genoeg geld om het een half jaar uit te zingen vertrekt ze naar Tenby.  Daar ontmoet ze Kaitlin, samen huren ze een huis van de plaatselijke kunstenaar.  Langzaam maar zeker komt Nora tot rust en weet zich een plek te veroveren in het kustplaatsje waar het verleden van haar moeder echter nooit weg te denken is.

Verbindende factor

Tracy Rees is zelf afkomstig uit Wales. Na een studie aan de universiteit van Cambridge werkte ze een aantal jaren in een uitgeverij, gaf les en begon daarna te schrijven. ‘Mijn zomers aan zee’ is haar derde roman.  In een kalme en aangename stijl laat Rees de jaren vijftig herleven en volgen we Chloe’s verdere levenspad.  Nora’s belevenissen zijn helemaal van deze tijd, de oude (groot-)moeder is de verbindende factor tussen de twee jongere generaties.  Haar kennis geeft voeding aan de kijk die Nora op haar moeder Chloe heeft en geeft inzicht in de issues die tussen moeder en dochter spelen.

Korte tip: 'Lampje' van Annet Schaap

Lampje ( eigenlijk Emilia) woont met haar vader in een vuurtoren. Ze moeten ervoor zorgen dat elke avond het licht aangestoken wordt. Maar Lampjes vader is gek op de fles en Lampje vergeet soms lucifers te kopen. Dat moet wel mis gaan, bij een grote storm klapt een schip op de kust. Lampje en haar vader worden gestraft, Lampje wordt verbannen naar een groot afgelegen huis. Daar woont, volgens zeggen in het dorp, een monster op zolder. Lampje laat zich echter niet bang maken, ze gaat op onderzoek uit en vindt het monster dat zijn dagen in eenzaamheid slijt.

'Lampje' is een sprookjesachtig verhaal, het eerste van de zeer bekende illustratrice Annet Schaap. Het boek is winnaar van de Woutertje Pieterse Prijs 2018 en een grote kanshebber voor de Gouden Griffel, de prijs voor het beste jeugdboek van het jaar.

Klik hier voor meer recensies van het boek op de website van Annet Schaap.

Korte tip: 'De A is van Os' van Autobahn & Bette Westera

Waar komen onze letters vandaan? Gouden Griffelwinnaar Bette Westera is samen met ontwerpbureau Autobahn op zoek gegaan. Via een moeilijk begaanbaar ezelpad in Noord-Egypte reizen we langs de Feniciërs, Grieken, Romeinen en middeleeuwse monniken naar de huidige emoji's. Een strakke grafische vormgeving onderstreept het belang van letters, de basis van onze taal.

Klik hier voor een uitgebreide recensie op de website Leesbevordering in de klas. Of kijk op de website bij het boek https://www.aisvanos.nl/ waar gratis drie besproken lettertypes te downloaden zijn.

‘Alle kinderen van Louis: een zoektocht naar afkomst’ van Kamil Baluk

In de jaren zeventig en tachtig worden steeds meer donorkinderen geboren. Stellen waarvan de man onvruchtbaar is of vrouwen die alleen of met zijn tweeën een kind willen krijgen melden zich bij ziekenhuizen of donorklinieken.  Donoren zijn anoniem, het ouderpaar krijgt hooguit een donorpaspoort met daarop wat algemene informatie over uiterlijke kenmerken en opleiding van de donor.  Met het opgroeien van de donorkinderen komt ook de vraag naar meer informatie, een aantal kinderen wil graag hun donor leren kennen.  Als in 2004 de wetgeving verandert en anonieme donatie niet meer toegestaan wordt, worden de vragen nog prangerder.  De donorklinieken komen onder vuur, ze hebben zich in het verleden slecht aan de regels gehouden, er is met sjoemelsperma gewerkt, kinderen willen antwoorden.

Speurwerk

De Poolse journalist Kamil Baluk kiest tijdens zijn tijd op de Poolse School voor Reportage een artikel over Louis, een donor van deels Surinaamse afkomst die jarenlang bij twee ziekenhuizen en een donorkliniek in Nederland zijn sperma heeft afgeleverd, als uitgangspunt voor een onderzoeksproject. Na enig speurwerk komt Baluk in contact met een paar donorkinderen in Nederland die hoogstwaarschijnlijk nakomelingen van Louis zijn. Er ontrolt zich een scenario waarbij Baluk de kinderen op de voet volgt. Daarnaast bekijkt hij oude televisieopnames, leest artikelen, interviewt belanghebbenden, legt contacten met de spermabanken en tenslotte ook met Louis.  

Documentair

Het resultaat is een zeer onderhoudend en documentair geschreven boek waarin de donorkinderen een grote rol spelen en de speurtocht naar donor Louis en naar de directeur van de Schiedamse donorkliniek  Jan Karbaat een prominente plaats inneemt.  Het boek bevat een zeer uitgebreide bronvermelding.

‘De verloren brief’ van Cristina Caboni

De Italiaanse Sofia heeft na lang wikken en wegen haar man verlaten.  Alles heeft ze voor hem opzij gezet, maar het was nooit goed genoeg.  Ze trekt zolang in het appartement van haar grootouders die op vakantie zijn. Als ze de volgende dag haar spullen uit haar huis wil halen blijkt dat haar bijna-ex alle sloten veranderd heeft.  Met hulp van de buurvrouw weet ze toch binnen te komen, al haar spullen zijn verdwenen.  Het is duidelijk, ze zal zelf weer een leven moeten opbouwen.  Ze begint er op uit te trekken, de wijk in Rome waar haar grootouders wonen verkennend, komt ze terecht in een oude antiquarische boekwinkel. Al snuffelend ontdekt ze een boek van de achttiende-eeuwse  romanticus Fohr. Haar passie voor boekrestauratie wordt door de desolate toestand van het boek weer aangewakkerd, ze gaat, op verzoek van de oude boekhandelaar Andrea,  het boek opknappen.

Clarice

In het boek vindt ze een brief van de boekbinder die het boek in de achttiende eeuw gemaakt heeft. Het is een vrouw, Clarice, de brief zet Sofia op haar spoor. Ze wil alles over Clarice te weten komen, ze wil ook zeker de twee andere delen van het literaire werk vinden, daarin zitten, als de informatie in de brief klopt, brieven die nog meer over Clarice zullen onthullen. Om helemaal zeker van haar zaak te zijn schakelt Sofia op advies van de oude boekhandelaar de handschriftdeskundige Tomaso Leoni in.  Samen volgen ze de aanwijzingen, maar Sofia merkt al snel dat Tomaso  zijn eigen gang gaat  en geenszins van plan lijkt alle resultaten met haar te delen.  Dat laat ze niet over haar kant gaan,  ze voelt zich sterk genoeg om de strijd met hem aan te gaan en het geheim van Clarice te achterhalen.

Vrijgevochten

‘De verloren brief’ heeft twee verhaallijnen, het verhaal van Sofia is hedendaags modern en kent romantische trekken. De historische verhaallijn van Clarice is daarentegen ongemeen spannend, een sterke en vrijgevochten vrouw van lage adel die zich weinig aan conventies gelegen laat liggen en haar eigen plan trekt. De ontknoping van deze romantische en prettig te lezen roman is verrassend,  alle puzzelstukjes vallen op hun plaats. De auteur Cristina Caboni is met haar eerdere romans al in de bestsellerlijsten terechtgekomen, ‘De verloren brief’ verdient zeker dezelfde waardering.

Korte tip: 'Panic Room' van Robert Goddard

De morsige makelaar Don wordt gevraagd een taxatie te doen van een afgelegen huis aan de Engelse kust. Het huis behoort toe aan de eigenaar een farmaceutische grootmacht, de man staat sinds kort als vermist te boek. Op locatie ontdekt Don een discrepantie op de bouwtekening. In het huis is een ruimte die op geen enkele manier te betreden is. Lukt het hem de sleutel te vinden? Of zijn andere geïnteresseerden hem voor? Wat is er verborgen in de afgesloten ruimte? En waar is de eigenaar?

Een super spannende thriller waarin je als lezer elke keer op het verkeerde been wordt gezet.

Korte tip: 'Ochtend op Denmark Hill' van Matthijs Eijgelshoven

Een kunstopleiding in Bilbao brengt Sebastian in contact met een galeriehouder die zijn schilderijen  wil exposeren. Samen met de mysterieuze Eugenio werkt hij dag in dag uit in het atelier. De expositie zal hen bekendheid brengen maar het loopt anders dan verwacht.

Intrigerend boek over de liefde voor de schilderkunst waarin de beeldend kunstenaar vertelt over zijn studententijd, zijn inspiratie, zijn dips, zijn liefdes en vriendschappen, maar vooral ook over zijn schilderijen.

Klik hier voor een uitgebreide recensie op de website Tzum.   

‘Mevrouw C.’ van José Fernanda

“Vrienden kies je, familie niet” is het motto van deze roman.  Sophie en Constance zijn zussen.  Als Sophie net vijf is en Constance elf, verongelukken hun ouders.  Een oom en tante nemen de opvoeding van de twee op zich, zonder enige liefde en alles volgens de regels worden de meisjes grootgebracht.  Op hun achttiende worden ze geacht  het huis te verlaten, oom en tante vinden dat hun taak is volbracht. Constance zoekt haar heil in vormelijkheid, uiterlijk vertoon en het geloof.  Sophie is meer opstandig, ze volgt met goed gevolg een opleiding aan de kunstacademie.  Begin dertig krijgt ze een inzinking, de inspiratie is weg, vrienden laat ze links liggen, Sophie vereenzaamt.

Dialyse patiënt

In deze periode doet Constance een beroep op haar.  Als dialyse patiënt heeft Constance het zwaar. Drie maal per week moet ze spoelen, het trekt een zware wissel op haar gezondheid. Constance is hard voor zichzelf en voor haar omgeving. Met kille hand bestiert ze haar riante huishouden in een kasteel bij Brussel.  Geld als water, dankzij de erfenis van haar overleden man, maar zelfs het contact met haar tienerzoon is te veel.  Constance vraagt Sophie om haar gezelschap te houden.  Nu Sophie in een dip zit en weinig om handen heeft lijkt het haar een goed moment haar zuster beter te leren kennen. Maar de strenge regels, de ijzige verstandhouding met het personeel, de dwingende katholieke moraal, het staat Sophie al snel tegen. Medelijden en boosheid met haar zus strijden om voorrang. Het vertellen en tekenen van een symbolisch verhaal helpen Sophie enigszins tot  haar zus door te dringen, de komst van de knappe zwager Alain zet de verhoudingen  echter weer op scherp.

Karakters

José Fernanda, zelf beeldend kunstenaar, zet de mooi uitgewerkte karakters in dit bondig geschreven boek stevig neer.  We zien Sophie gaandeweg het boek weer opbloeien,  Constance, haar zoon Emile, zwager Alain en de overige bijfiguren worden stuk voor stuk uitgediept. Een boek om in één adem uit te lezen. Fernanda heeft met ‘Mevrouw C.’ drie romans op haar naam staan waarvan de eerste twee sterk autobiografisch zijn. Verder maakte ze een prentenboek voor jonge kinderen.

Korte tip: 'Charlie en ik' van Mark Lowery

In het vervolg ook een aantal korte tips in deze blog. Er komen zoveel mooie nieuwe boeken uit die ik niet onbesproken wil laten. Vandaag de eerste korte tip.

Martin (13) en zijn jongere broertje Charlie maken stiekem een treinreis om het hoogtepunt van hun vakantie van vorig jaar nog eens te beleven. Ze hebben toen dolfijnen gezien aan de zuidkust van Engeland. Vanuit Preston gaan ze op pad om nogmaals naar de dolfijnen te kijken. Maar de treinreis verloopt niet zo voorspoedig als Martin gehoopt heeft. Ontroerend verhaal, aangrijpend, je zult het niet snel vergeten. Voor jongeren vanaf 13 jaar en voor volwassenen.

Klik hier voor een uitgebreide recensie op de site van Jaapleest.

‘De stilte van het water’ van Norman Jansen

Haïti, begin 2000. Ladymia is net bevallen van haar tweede kind. Na een jongetje heeft ze nu ook een dochter. Haar man Jean is er speciaal voor uit de hoofdstad Port-au-Prince overgekomen.  Ondanks de armoedige omstandigheden op het platteland waar ze wonen kunnen ze met zijn inkomsten net rondkomen.  Al snel moet hij echter terug naar zijn werk, Ladymia is nu weer op haar moeder aangewezen.  Korte tijd later treft het noodlot Haïti. Terwijl Ladymia het eten aan het voorbereiden is begint de aarde te beven. In paniek grijpt ze haar dochtertje, haar zoontje ziet ze niet. Ternauwernood ontsnapt ze aan het instortende huis, haar zoontje vindt ze even later bij de waterput. Niets heeft ze meer, haar moeder, haar man, haar familie, allemaal zijn ze omgekomen. Alleen een zus en haar kind hebben net als zij de grote aardbeving overleefd.

Gouden bergen

Haïti is veranderd in één grote rampplek. Ladymia en haar zus grijpen alles aan om er weg te komen. Er zijn mannen die hen gouden bergen beloven, ze zullen de vrouwen naar Amerika brengen.  Dat kan echter alleen via een ander Franstalig eiland,  ze belanden op valse papieren samen met hun kinderen in Guadeloupe.  Ze worden tewerkgesteld in een bordeel, hun papieren worden ingenomen, het is werken, werken, werken. Na drie maanden moeten ze weer verder, hun toeristenvisum is verlopen.  Ze vliegen naar Sint Maarten, de kinderen worden in een huis opgesloten, de moeders belanden in nog slechtere omstandigheden.  Ladymia voelt zich schuldig, zij heeft haar zus overgehaald Haïti te verlaten,  opgelucht haalt ze adem als ze werkelijk naar een Amerikaans eiland zullen vertrekken. Eindelijk kunnen ze deze vreselijke tijd achter zich laten en zijn ze op weg naar een normaal leven.

Gelukzoekers

Norman Jansen werkt bij de Koninklijke Marechaussee en is een expert op het gebied van mensenhandel en mensensmokkel. Hij heeft het waargebeurde verhaal van Ladymia van dichtbij meegemaakt. In het Caraïbisch gebied viert de mensenhandel nog steeds hoogtij. Grote armoede, ongelijke kansen en de aantrekkingskracht van de VS doet mensen besluiten hun land te verlaten en het geluk elders te zoeken. Voor de meesten eindigt het desastreus, overgeleverd aan maffiose bazen en mensensmokkelaars belanden velen in de prostitutie of worden gedwongen  slavenarbeid te verrichten.  ‘De stilte van het water’ is een voorbeeld van hoe het gruwelijk mis kan gaan.

‘Johannes de parkiet’ van Mark Haayema en Medy Oberendorff

Johannes heeft een prettig rustig leven. Zijn kooitje bij Gijs is zijn wereld, op tijd eten en drinken, meer hoeft hij niet. Maar Gijs wil wel meer, hij bouwt een prachtige grote volière.  Johannes heeft geen idee wat hem te wachten staat, Gijs zet zijn kooi in de grote volière,  langzaam went Johannes een beetje aan zijn omgeving en voorzichtig stapt hij uit zijn kooi. Na een paar dagen zet Gijs een grote doos in de kooi, er komen allemaal piepgeluiden uit. Vreemd. Onheilspellend. Paniekerig vliegt Johannes door de grote kooi.  De piepers komen uit de doos, vijf zebravinken, ze pikken alles van Johannes in en eten rare dingen. Johannes is boos, ontstemd, wat moeten ze in zijn kooi?!

Volle bak

Het blijft niet bij de zebravinken, er komen twee ara’s, diamantduiven, Japanse meeuwen, Chinese dwergkwartels, zijdehoenders en een pauw bij.  Johannes beweegt niet meer, drinkt niet meer, eet niet meer. Als de honger toeslaat en hij toch een graantje gaat pikken, zit er als hij terugkomt een vreemde snoeshaan op zijn stok. Johannes ontploft van woede, hij begint te tieren en te schelden, iedereen moet opzouten, hij was het eerst in de kooi.  Het gegniffel van de andere vogels maakt hem nog bozer, in zijn woede valt hij een hoen aan.  Dan grijpt Gijs in en zet hem terug in het kleine kooitje. Daar zit hij dan, gevangen terwijl de andere vogels vrij rondscharrelen, hoe zal het ooit nog goed met hem komen?

Boodschap

De boodschap in dit prachtige prentenboek is duidelijk, soms vraagt het wat tijd en een open mind, maar vogels van verschillende pluimage kunnen aan elkaar wennen.  Wat in de volière geldt gaat ook in de mensenwereld op.  Mark weet op zijn bekende speelse manier het zware thema van discriminatie en uitsluiting van alle kanten te belichten.  De prachtige tekeningen van Medy Oberendorff verrijken het verhaal nog eens extra. Medy is wetenschappelijk illustratrice, elk veertje van elke vogel zit op de juiste plek. Toch weet ze ook de emoties goed te treffen, ik heb zelden een zo nukkige en boze parkiet gezien. En Gijs die we alleen op zijn rug zien, is daar enige gelijkenis met Herman van Veen?

'Anders mooi: leven met Pippa’ van Marlies Kieft

Journaliste en tekstschrijver Marlies Kieft en haar man Edwin zijn behoorlijk ondersteboven na de geboorte van hun eerste kind. Dochter Pippa heeft het syndroom van Down, vanaf dag één heeft Marlies het gevoel niet gewoon moeder te kunnen zijn, ze is moeder van een heel speciaal kind en wordt ook zo benaderd.  Talrijk zijn de lieve felicitaties bij de geboorte maar er zijn ook kaartjes met vreselijke missers, opmerkingen die haar door de ziel snijden. Marlies sluit Pippa gelijk in haar hart, Edwin heeft er wat meer moeite mee, hetgeen Marlies razend kan maken. Ze verwerken het beiden op hun eigen manier, het begrip voor de ander wordt zwaar op de proef gesteld, een verwijdering lijkt onvermijdelijk.

Vijftien

Inmiddels is Pippa vijftien, zijn er een jonger zusje en broertje, zijn Marlies en Edwin nog steeds bij elkaar, tijd om terug te kijken en te reflecteren.  De zorg voor Pippa was vaak zwaar, met de komst van zusje Jo werd het lichter. Jo haalde Pippa al snel in, Pippa kon zich echter goed aan Jo optrekken.  Voor Marlies werd het ook anders, ze werd naast een moeder met een speciaal kind nu ook een gewone moeder met een gewone dochter en later een gewone zoon.  Het veranderde ook haar relatie met Edwin, na een paar moeilijke en ingrijpende periodes van verwijdering bracht relatietherapie verheldering en verdieping in hun samenzijn. Ze functioneren nu als een goed geoliede machine als het op de gezondheid van de kinderen aankomt. De metgezellen ‘schuldgevoel’ en ‘niet goed genoeg’ staan echter maar zelden niet aan haar zijde, het leven met een kind met down blijft zwaar, het kost Marlies jaren om dat toe te geven. 

Trouw

Marlies kreeg van de redactie van Trouw het verzoek een artikel te schrijven over hoe het nou echt is om een kind met down te hebben.  Ze besloot in dat artikel haar ziel bloot te leggen, het mooie maar ook het rauwe te laten zien. Enorm veel reacties kreeg ze daarop, een aanmoediging haar verhaal ook in boekvorm te publiceren.  In een journalistieke en bondige stijl laat Marlies in ‘Anders mooi’ heel veel van zichzelf zien.  Boosheid, verdriet, onmacht, vreugde, vechtlust, het zelfportret van een jonge moeder die zich de onbekende wereld van down eigen moet maken ontroert en stemt tot nadenken.

‘Onder de paramariboom’ van Johan Fretz

Johannes Fretz gaat voor het eerst naar zijn moederland Suriname. Als kind van een Duits-Nederlandse vader en een Surinaamse moeder was hij altijd op Nederland gefocust, het heeft lang geduurd voor hij een gedachte aan Suriname wilde wijden. De wankele geestesgesteldheid van zijn ouders en hun vijandige houding naar elkaar maken bovendien dat hij al jong weet dat hij weinig steun van hen kan verwachten, hij is op zichzelf aangewezen. Nu hij eind twintig is en  beginnend schrijver en cabaretier, wordt hij uitgenodigd in Paramaribo net voor de verkiezingen een optreden te verzorgen. Het zal zijn eerste kennismaking met zijn moederland zijn. En zoals hij zijn moeder ooit beloofd heeft, zij zal hem op deze trip vergezellen. Voor haar is het een weerzien na veertig jaar. 

Identiteit

Suriname overweldigt hem, alle dagen dat hij er is dompelt hij zich in verwondering onder in de kleurrijke en relaxte  Surinaamse cultuur.  Hij maakt kennis met zijn familie daar, gaat  met zijn moeder op onderzoek naar de familiegeschiedenis, verkent de stad en omstreken, verbaast zich over de verkiezingscampagnes en over nog veel meer. Toch voelt Suriname, tot zijn grote verbazing, ook als thuis. Veel momenten roepen herinneringen op aan zijn jeugd, aan zijn kiftende ouders, aan de ongemakkelijkheid van vervelende vragen als  ‘Waar kom je echt vandaan’.  De reis wordt één grote verkenning van zijn identiteit: “Ik heb mijn leven evenzeer te danken aan barmhartigheid als aan tirannie, aan de kolonisten en aan de slaven, door mijn lichaam stroomt het bloed van bezetters, maar ook dat van de bevrijders”.

Lichtvoetig

Nu klinkt het net alsof ‘Onder de paramariboom’ een heel zwaar boek is, niets is minder waar.  Het is lichtvoetig geschreven, in vlotte, korte hoofdstukken,  soms leest het bijna als een cabareteske tekst. Hoe biografisch het is, is niet echt duidelijk, de scheidslijn tussen feit en fictie is voor de lezer moeilijk te maken in dit zeer lezenswaardige boek.

‘Het appartement aan Central Park’ van Fiona Davis

Het is 1884 als de dertigjarige Engelse Sara Smythe gevraagd wordt naar New York te emigreren. Als hoofd van de huishouding van een vooraanstaand Londens hotel heeft ze grote indruk gemaakt op één van de gasten, de Amerikaanse Theodore Camden. Hij is betrokken bij de bouw van het Dakota Building en denkt dat Sara geknipt is om daar dezelfde functie te gaan bekleden. Omdat weinig Sara aan Londen bindt en ze bovendien niet als haar moeder,  die als bijzit van een adellijke heer haar dochter alleen heeft grootgebracht en nu in een aftands huisje verpietert, wil eindigen, neemt ze het aanbod aan.  Groot is haar teleurstelling als ze de desolate ligging van het gebouw ziet, niets geen levendigheid van een grote stad. Dat verandert met de komst van de bewoners al snel, Sara krijgt het druk, niet alleen met het werk maar ook met de gehuwde Camden met wie haar relatie steeds hartelijker wordt.

Berooid

Honderd jaar later neemt Bailey Camden een baantje aan bij haar nicht Melinda. Bailey zit totaal aan de grond, een jaar in een afkickkliniek heeft haar weliswaar ontnuchterd, haar jarenlange gebruik van drank en drugs heeft haar wel berooid achtergelaten.  Haar goedbetaalde baan als interieurdesigner is ze kwijt, het aanbod van Melinda om het familieappartement in het Dakotagebouw op te knappen komt dan ook als geroepen.  Melinda heeft als telg uit de Camdenfamilie samen met haar broer het appartement geërfd, binnenkort krijgt ze ook de beschikking over een riant trustfonds. Aan geld ontbreekt het dus niet, wel aan goede smaak. Omwille van het geld gaat Bailey toch akkoord, het appartement wordt gestript en alles gaat op de kop. Tussen de relikwieën uit het verleden doet Bailey een interessante ontdekking, één die de fundamenten van de familie Camden zal doen schudden en Baileys leven voorgoed verandert.

Historische setting

Het Dakotagebouw is in 1884 naar het ontwerp van de architect Henry J. Hardenbergh voor de beter gesitueerden in New York gebouwd. Het gebouw staat er nog steeds, dicht bij Central Park, John Lennon woonde er op het moment van zijn overlijden.  De twee verhaallijnen van Sara en Bailey zijn dus in een kloppende historische setting geplaatst.  Het geeft een extra dimensie aan deze romantische familieroman waarin verraad, hartstocht en teleurstelling de hoofdrol spelen.  

‘De acht bergen’ van Paolo Cognetti

‘De acht bergen’ is het verhaal van twee vrienden die deels samen opgroeien. Pietro is een stadsjongen, groot geworden in een buitenwijk van Milaan. Zijn ouders komen oorspronkelijk van het Italiaanse platteland, zijn vader heeft een grote liefde voor de bergen. Als Pietro een jonge tiener is gaat het gezin in de zomervakantie voor het eerst naar het bergdorp Grana in de Alpen. Daar ontmoet Pietro Bruno, zoon van een bouwvakker, een stille op zich zelf aangewezen jongen. Samen beleven ze de zomer van hun leven. Ze trekken de bergen in, Bruno kent de hellingen op zijn duimpje, Pietro ontdekt de aantrekkingskracht van het gebergte, de bossen, het riviertje dat in een wilde stroom kan veranderen en op de achtergrond altijd de besneeuwde bergtoppen.

Ommekeer

Pietro’s ouders zijn zeer begaan met het lot van Bruno. Ze proberen zijn ouders over te halen Bruno in de winter bij hen in Milaan te laten wonen en een goede opleiding te volgen.  Maar de vader van Bruno ontsteekt in woede over dit plan, zijn zoon is een kind van de bergen, die heeft niets in de stad te zoeken. Even lijkt het of de vriendschap tussen de twee jongens bekoelt, maar het jaar erop blijkt dat er niets veranderd is. Jaren gaat het zo, elke zomer samen, elke zomer leren ze elkaar beter kennen. Maar het leven is grillig, als jongvolwassene begint Pietro zijn geluk elders te beproeven, Bruno en de bergen raken in het vergeetboek.  De dood van zijn vader brengt  echter de ommekeer, Pietro ervaart dan dat de bergen definitief bezit van hem hebben genomen en dat Bruno daar onvoorwaardelijk bij hoort.

Bergwandeling

‘De acht bergen’ is als een bergwandeling, het vraagt enige inspanning, het resultaat is fantastisch. Een reis door het leven van twee zeer verschillende vrienden die elk de liefde voor de bergen zo diep in zich voelen dat ze elkaar en het gebergte nooit meer los kunnen laten. Een tocht naar volwassenheid, een tocht naar hun lotsbestemming, een tocht die je als lezer niet licht vergeet.  

Zomerleesclub

‘De acht bergen’ is één van de drie boeken die in de Zomerleesclub in de Bibliotheek Ommen worden besproken. De andere twee titels zijn ‘De heilige Rita’ van Tommy Wieringa en ‘Je ziet mij noot meer terug’ van Sonja Barend. Heb je zin om mee te doen met de Zomerleesclub, meld je dan via deze link aan.

‘Een ketting van hoop’ van Karen Halvorsen Schreck

‘Druiven der gramschap’ van John Steinbeck is een inspirerend boek. Eind vorig jaar besprak ik  ‘En verlos ons van het stof’ van SusieFinkbeiner, zij haalde de inspiratie voor haar roman over de Dust Bowl bij Steinbeck. Ook voor Karen Halvorsen Schreck is Steinbecks roman de inspiratiebron. Zelfde periode, zelfde streek van de VS, toch een heel ander boek.  Hoofdpersoon is wel weer een jonge vrouw, Ruth, net twintig en gelukkig getrouwd met Charlie. Hij werkt in de nieuwe olie-industrie in Texas, zij doet het huishouden en geeft de buurkinderen les.  Beiden hebben ze een droom, studeren aan de universiteit. Op aandringen van Miss Berger, de plaatselijke bibliothecaris in hun geboortedorp, doen ze beiden toelatingsexamen voor de universiteit in Pasadena, California.  Voor ze zelfs maar de uitslag weten slaat het noodlot echter toe,  Charlie komt bij een bedrijfsongeval om het leven.

Universiteit

Ruth gaat terug naar haar ouderlijk huis in Oklahoma. Aarden kan ze daar niet meer, haar strenge godvruchtige vader gedraagt zich vaak als een tiran. Miss Berger heeft echter goed nieuws, Ruth is toegelaten tot  de universiteit, augustus 1935 vertrekt ze met een beurs voor vier jaar naar Pasadena.  Een heel nieuwe wereld gaat voor haar open, studeren, kamergenotes, feesten en een baan als assistent van professor Tobias.  Ruth werkt zich drie slagen in de rondte, zo ontkomt ze aan  de zwarte mist die het verdriet om Charlie oproept.  De eerste kerstdagen brengt zij bij vrienden van haar moeder door, hun zoon Thomas trekt zich het lot van de Mexicaanse immigranten aan. Velen van hen worden uitgebuit, in kampen gehuisvest en vervolgens gedeporteerd.  Met een avondschool hoopt Thomas in elk geval de kinderen te kunnen helpen. Ruth voegt zich na een incident aan de universiteit bij hem en samen hopen ze het lot van deze mensen te kunnen verbeteren.

Sociaal bewogen

‘Een ketting van hoop’ beschrijft drie periodes uit het leven van Ruth, haar tijd met Charlie, de tijd aan de universiteit en de periode met de Mexicaanse immigranten. Het beschrijft tegelijk de ontwikkeling van Ruth, in korte tijd verandert ze van een vrolijke wat naïeve jonge twintiger tot een volwassene, gepokt en gemazeld door de heftige zaken die haar zijn overkomen.  Met de stem van Miss Berger benoemt de auteur de schrijnende sociale misstanden in jaren dertig in de VS en trekt in deze sociaal bewogen roman een parallel met de huidige tijd.

‘Het Literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey’ van Mary Ann Shaffer en Annie Barrows

Het is 1946 als de jonge schrijfster Juliet Ashton een brief krijgt van een zekere Dawsey Adams die op het eiland Guernsey woont. Hij is haar naam tegengekomen in een boek van de  schrijver Charles Lamb dat hij per ongeluk in handen heeft gekregen.  Hij is onder de indruk van het boek en vraagt Juliet de naam van een boekenwinkel in London zodat hij meer boeken van Lamb kan bestellen. Op Guernsey zijn alle boekwinkels tijdens de bezetting door de Duitsers verdwenen, net als zoveel andere zaken.

Literair

Juliet Ashton voldoet graag aan het verzoek van Dawsey, ze laat niet alleen een boek sturen maar begint ook een correspondentie met hem.  Dawsey vertelt haar over het ontstaan van het Literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey, hoe hij op een dag door zijn buurvrouw uitgenodigd wordt karbonade te komen eten, samen met nog een stel andere bewoners van het eiland. Hoe het veel te laat werd en ze na spertijd staande gehouden worden door een Duitse patrouille,  hoe één van hen ter plekke het genootschap verzint en hoe ze daar mee weg komen. Daarom zijn  ze echt boeken gaan verzamelen en een leesclub begonnen.  Juliet begint met meer leden van de club te corresponderen, ze verwerkt hun verhalen in een artikel voor de Times en besluit zelf naar Guernsey te gaan om met de mensen te spreken. Al snel voelt ze zich thuis, verovert een plek  in de gemeenschap en gaat op zoek naar de rol die de door de Duitsers opgepakte en sindsdien vermiste Elizabeth in de oorlog heeft gespeeld.

Verfilmd

‘Het Literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey’ is niet alleen  een heerlijk boek om te lezen, het is inmiddels ook verfilmd. In de hoofdrollen de Nederlander Michiel Huisman en Lily James, onder andere bekend van Downton Abbey.  Wie de film gezien heeft zal misschien nieuwsgierig zijn naar het boek, ga het lezen! De brievenroman leest als een trein, de karakters zijn prachtig uitgewerkt, verdriet, angst, liefde, humor en loyaliteit strijden om voorrang in dit ontroerende boek.  De roman is zowel fysiek als als e-book te leen in de bibliotheek.  

‘Mijn vader is een vliegtuig’ van Antoinette Beumer

Eva is eind dertig als het bericht komt dat haar moeder Willemien in Argentinië onverwacht is overleden.  Druk als ze is met relatie, kinderen en eigen zaak, wacht Eva als enig kind ook nog de taak haar moeders uitvaart te regelen.  Eigenlijk past het helemaal niet in haar schema, ze is enorm druk met een nieuwe grote pitch voor haar reclamebureau waar veel vanaf hangt. Bovendien hebben ze een nieuw huis gekocht en gaan ze binnenkort verhuizen. Gelukkig kan ze veel door haar werknemers laten regelen,  de planning verloopt bijna als een reclamecampagne.  Toch roept de voorbereiding  veel herinneringen op aan haar jeugd en aan haar vader die toen ze nog jong was van het toneel is verdwenen. 

Gekte

De gedachtestroom wordt steeds sterker, Eva is niet meer in staat feit en fictie te scheiden. Bang als ze is gek te worden verlaat ze man en kinderen en trekt tijdelijk in haar ouderlijke huis dat nu toch leeg staat. De oude buurvrouw staat gelijk klaar om haar bij te staan maar op die hulp zit ze niet te wachten. Eva wil op zoek naar haar vader,  via hem wil ze erachter komen waarom haar moeder indertijd bij hem weggegaan is. Ondanks de tegenwerking van de psychiatrische instelling waar haar vader al meer dan dertig jaar opgenomen is weet Eva de desastreuze gebeurtenissen uit het verleden stukje bij beetje te reconstrueren.  Een zoektocht die haar niet echt gelukkig maar wel wijzer maakt.

Verstoord

Antoinette Beumer is regisseur en  tv en filmproducent. Ze werkte voor tv onder andere met  ‘Goede tijden, slechte tijden’ en ‘Goudkust’, regisseerde  films als  ‘De gelukkige huisvrouw’,   ‘Jackie’ en ‘Soof’.  ‘Mijn vader is een vliegtuig’ is haar debuutroman.  Ze heeft in het boek veel van haar eigen geschiedenis verwerkt,  een deel van de  gebeurtenissen in de roman is gerelateerd aan haar eigen leven.  Aangrijpend beschrijft Beumer de  speurtocht van Eva naar de verloren liefde van haar vader en hoe dit Eva's leven heeft beïnvloed. 

‘Harry Bannink, toonzetter’ door Ton Ouwehand

“Harry Bannink was een briljant componist, een fantastische pianist. Hij was zeer aimabel, correct, vriendelijk, bescheiden en verlegen”. Dat is de conclusie van alle mensen die aan het woord komen in dit biografische boek over de in Enschede geboren en getogen Harry Bannink [1929-1999].  Journalist Ton Ouwehand, werkzaam bij de Twentsche Courant Tubantia, noteerde al de gesprekken over Bannink en steekt zijn eigen bewondering voor de componist niet onder stoelen of banken. Harry is als kind gefascineerd door de piano van de buren, na de oorlog koopt zijn moeder een piano voor hem en krijgt hij les. In 1953 begint hij zijn studie aan het conservatorium in Den Haag. Tijdens een talentenjacht van de KRO, de radio is in die tijd naarstig op zoek naar artiesten, wordt hij, terwijl hij zijn buurmeisje en latere vrouw Jenny begeleidt,  gespot. Een contract volgt, het begin van een glansrijke carrière.

Eerst de tekst

Meer dan 5000 liedjes heeft Bannink gecomponeerd. Vrijwel allemaal muziek bij liedteksten. De tekst was voor hem leidend, moest goed te verstaan zijn en mocht niet ondergaan in de muziek. Bescheiden als hij was vond hij dat hij niet componist genoemd kon worden, hij toonzette de liedteksten, dat was zijn metier. Dat kon hij vlug en to the point. Teksten riepen vanzelf een melodie bij hem op, zelfs als hij de krant las, hoorde hij een melodietje bij de woorden.  Zijn samenwerking met Annie M.G. Schmidt was legendarisch,  ze verstonden elkaar als geen ander en  het leverde prachtige klassiekers op.  Zijn aandeel aan de Film van Ome Willem, Sesamstraat, De Stratemaker op zee show en andere televisieprogramma’s blijft onovertroffen.  Claudia de Breij, Jenny Arean, Aart Staartjes, Joost Prinsen, Tonny Eijk en al die anderen spreken met grote liefde en respect over Bannink. Toch is het allesbehalve een saai boek, door de verhalen leer je de toonzetter echt kennen.

Podcast en theatertour

Harry Bannink staat sowieso weer flink in de belangstelling. Journalist en bewonderaar Gijs Groenteman maakt voor de VPRO een biografische podcast met tweewekelijks een  aflevering waarin telkens een andere artiest in de hoofdrol. Naar aanleiding hiervan gaat Gijs met Frank Groothof en Dick van der Stoep op theatertour door Nederland.  Op zaterdag 6 april  treden ze op in Theater Carrousel in Ommen. Noteer de datum en mis deze prachtige voorstelling niet!

‘Kinderen van de rivier’ van Lisa Wingate

Baltimore, Maryland, 1939. Een jonge vrouw bevalt van haar doodgeboren kind. Gek van verdriet is ze, het is niet het eerste kind dat ze verliest.  Haar man weet niet meer wat hij ermee aan moet. Hoe kan hij zijn vrouw troosten?

Weeshuis

Memphis, Tennessee, 1939, Queenie de moeder van Rill Foss staat op het punt van haar zesde kind te bevallen. Samen met haar man en vijf kinderen woont ze op een boot op de rivier, zo varen ze met de seizoenen de rivier op en neer. De vorige bevallingen gingen vlot maar nu is er iets vreselijks aan de hand, Queenie moet naar het ziekenhuis, haar man Briny gaat met haar mee. Rill het oudste meisje past op de jongere kinderen. De volgende dag komt niet haar vader hen ophalen maar worden ze door de politie opgepakt en in een weeshuis geplaatst.

Politiek

Aiken, South Carolina, heden.  Avery, werkzaam als openbaar aanklager,  is de jongste dochter van Senator Stafford, een gerespecteerd politicus. Gezondheidsproblemen dwingen de senator het wat kalmer aan te doen maar met de verkiezingen over een jaar in het verschiet kan dat eigenlijk niet. Avery komt hem te hulp, de drill van het politieke circuit staat haar echter al snel tegen. Geleefd worden door een agenda, een spindokter en een dominante moeder, het is niet haar cup of tea. Toch levert het politieke werk een bijzondere ontmoeting op, in een verzorgingshuis ontmoet Avery een oude dame die beweert haar oma gekend te hebben. Het triggert Avery om op zoek te gaan naar antwoorden die haar dementerende grootmoeder Judy niet meer kan geven.  

Adoptie

De karakters uit ‘Kinderen van de rivier’ zijn weliswaar verzonnen, de feiten waar de roman op gebaseerd is zijn helaas maar al te waar.  Vanaf de jaren twintig tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw runde Miss Georgia Tann in Memphis een organisatie die verweesde kinderen verkocht aan rijke gezinnen. Dat ging onder de mom van adoptie en verweesd betekende in dit geval meestal dat de kinderen geroofd waren. Hun vaak niet geletterde ouders werden met valse voorwendselen overgehaald papieren te tekenen waardoor hun kinderen in de macht van Miss Tann kwamen. Lisa Wingate heeft deze feiten op sublieme wijze in deze roman verwerkt, met de afzonderlijke stemmen van Avery en Rill vertelt ze het aangrijpende verhaal van de verloren kinderen van Memphis.

‘Camino’ van Graeme Simsion en Anne Buist

Zoë is Amerikaans, moeder van twee jong volwassen dochters, haar tweede man is een paar weken geleden met zijn auto verongelukt. Verdrietig en verward vlucht ze naar haar oude studievriendin Camille in Frankrijk.  Maar ook hier kan ze haar draai niet vinden en in een opwelling besluit ze de Camino, het Sint Jacobs pelgrim pad te gaan lopen.  Ze meldt zich bij Monsieur Chevallier, de plaatselijke contactpersoon voor deze pelgrimage. Van hem ontvangt ze de nodige paperassen en goede raad, wat te doen met blaren en “alles wat je gratis ontvangt op de Camino moet je accepteren”. “En aan het einde van de reis zul je vinden wat je bent kwijtgeraakt” voegt hij daaraan toe. Het klinkt Zoë allemaal iets te zweverig. Ze zal wel zien wat er op haar pad komt.

Vechtscheiding

Martin is Engelsman, heeft net een vechtscheiding achter de rug waar zijn tienerdochter de dupe van is geworden. Hij houdt daarom angstvallig afstand tot zijn ex en dochter Sarah.  In Frankrijk heeft hij een tijdelijke baan aan een technische school gehad, maar zijn contract is afgelopen. Tijdens zijn aanstelling bij de school heeft hij een hulpkarretje voor wandelaars ontworpen. Er is al wat belangstelling van fabrikanten om het te gaan ontwikkelen maar eerst moet de kar getest worden. En wat is een betere test dan de Camino, een lange voettocht door Frankrijk en Spanje, de ultieme beproeving voor zijn buggy.  Goed voorbereid met GPS en smartphone begint Martin aan zijn tocht. Nog voor hij goed en wel vertrokken is ziet hij Zoë in een plaatselijke winkel. Zij ziet hem aan voor een winkeldief, hij vindt haar een rare Amerikaanse. Hun wegen blijven elkaar kruisen en langzaam maar zeker ontstaat er een zekere waardering voor elkaar. Maar of er meer in zit?

Karakter

‘Camino’ is een beetje als de Camino zelf, het komt wat langzaam op gang maar als je er eenmaal inzit wil je het einde halen, liefst zo snel mogelijk. Zoë en Martin ontmoeten veel andere pelgrimgangers, de vier Braziliaanse vrouwen met elk hun eigen karakter die de tocht niet allemaal even serieus nemen. De jonge Duitser Bernhard die wel een heel bijzondere manier van overnachten heeft en bovendien ijzerenheinige kritiek op het zo doordacht geconstrueerde karretje van Martin blijft leveren. De zes Spaanse heren, de Amerikanen, ieder heeft zijn eigen opvatting over de Camino. Veel van die karakters hebben de auteurs op hun eigen pelgrimage in 2011 en 2016 ontmoet.  Het levert een hartverwarmende roman op, met veel humor en hier en daar wat romantiek.

‘En de akker is de wereld’ van Dola de Jong

Soms ga je op vakantie en heb je geen gelegenheid veel boeken mee te nemen. Dan is de  e-book  service van de bibliotheek een uitkomst. Met je betaalde abonnement van de lokale bibliotheek kun je maximaal 10 boeken downloaden.  Wel handig om te weten is dat je ze niet zelf weer af kunt voeren van je boekenplank, ze blijven er drie weken op staan.  Neem daarom niet gelijk tien titels in gebruik, als het tegenvalt zit je eraan vast en moet je wachten tot de vervaldatum voor je nieuwe kunt binnenhalen. Voordeel van deze service is dat je eens heel andere titels onder ogen krijgt. Zo las ik het boek ‘En de akker is de wereld’ van Dola de Jong. Vroeger had ik wel eens een jeugdboek van haar gelezen, deze titel uit 1948 was me echter onbekend.  Een aangrijpend boek, als eerste gelezen tijdens een vakantie, een boek dat lang in je gedachten blijft.

Dorre akker

Eind jaren dertig vertrekken Lies en Aart met een woonwagen vanuit Nederland richting Tanger. Beducht voor het naderende Nazigevaar pikken ze her en der in Europa ouderloze joodse kinderen op en belanden zo in Noord-Afrika.  Daar huren ze een droge akker die ze samen met de kinderen eindeloos bewerken, tevergeefs hopend op een goede oogst. Uitgelachen en nauwelijks getolereerd door de plaatselijke bevolking komt er aan de schier vruchteloze arbeid geen einde.  Maar dan wordt Aart door de politie opgepakt en neemt één van de oudste kinderen, de tiener Hans, de touwtjes in handen.  Het lijkt dat het lot hen nu weer toelacht maar niets is minder waar.

Tanger en New York

Dola de Jong, zelf joods, vlucht in het voorjaar van 1940 met haar verloofde Jan Hoowij naar Tanger.  Op 9 mei 1940 trouwen ze daar.  Tanger is een havenstad onder internationaal protectoraat, het krioelt er van de vluchtelingen en van Duitse spionnen. Een jaar na hun aankomst kunnen Dola en haar man mee met een passagiersschip naar New York. Daar schrijft ze haar eerste boek over de oorlog, The Level Land, een kinderboek over een Nederlands gezin dat een Joods vluchtelingetje uit Duitsland opneemt. Het boek wordt alom geprezen in de VS. In 1948 volgt het boek ‘En de akker is de wereld’.  In de e-bookversie is een uitgebreide biografie van Dola de Jong opgenomen.