‘De kaart naar ons eiland’ van Valerie Fraser Luesse

Het is 1947 als de vader van Peyton tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de familie Cabot van het paard geslingerd wordt en een akelige hoofdverwonding oploopt. Hij wordt in het plaatselijke ziekenhuis opgenomen, zijn vooruitzichten zijn slecht. Er is een grote rivaliteit tussen vader Marshall en zijn jongere broer Julian. Omdat Peytons moeder Kate problemen van Julians kant verwacht wordt Marshall in het diepste geheim overgebracht naar een ziekenhuis in Atlanta. 

Key West

Al die tijd is Peyton bij zijn vader en moeder in het ziekenhuis. Zijn grote sterke vader die zo slecht uit de oorlog teruggekomen is. Verslaafd aan drank en met verschrikkelijke driftbuien. Zijn stoere vader die toen hij een tiener was van Savannah naar Key West in Florida fietste en daar zijn moeder tegenkwam. Zijn vader die nu op het randje van de dood zweeft. Zijn moeder stuurt Peyton naar haar tante Gert. Bij haar kan hij uitrusten en weer tot zichzelf komen. En Peyton komt daar tot de conclusie dat ook hij naar Key West wil fietsen. Helemaal nu het meisje op wie hij zo verliefd is daarnaartoe verbannen is. 

Uitdaging
Hij overlegt het met tante Gert en zij helpt hem met de voorbereidingen. Vroeg in de ochtend, als de natuur nog slaapt, pakt hij zijn spullen en begint aan de fietstocht van 800 kilometer naar het uiterste puntje van Florida. Na een paar dagen wordt het al moeilijk en denkt hij waar ben ik aan begonnen. Maar de uitdaging en de hulp die hij krijgt van de plaatselijke bevolking houden hem op de fiets. De tocht die hem helemaal terugwerpt op zichzelf geeft hem inzicht in zijn eigen doen en laten, maakt hem volwassener en zijn zelfvertrouwen groeit met de dag. 

Oceaan

Niet alleen Peyton is de hoofdpersoon in dit boek, de Atlantische Oceaan heeft ook een prominente plek. De kust, de stranden, de havens, de mensen die er wonen, ze veroveren Peytons hart, hij zal ze nooit meer vergeten. Sterker nog, hij zal er altijd terug blijven komen.  

‘De kaart naar ons eiland’ straalt aan alle kanten positiviteit uit. Het is een lief boek met hier en daar een niet storend zwart randje. De sterke verbondenheid met de oceaan doet denken aan de Tillermanboeken van Cynthia Voigt. 

‘Roadtrip’ van Graeme Simsion & Anne Buist

Wat nou weer, denkt Zoë als ze een mailtje krijgt van Gilbert, de ex-echtgenoot van haar jeugd- en studievriendin Camille die in Frankrijk woont.  Wat is Camille van plan? Een pelgrimstocht naar Rome? Wat haalt ze in haar hoofd? Zoë kent Camille al heel lang en een paar jaar geleden heeft ze vanaf het huis van Camille de pelgrimage naar Santiago de Compostella gedaan. Maar zo’n tocht is niets voor Camille. Helemaal niet nu er MS bij haar is geconstateerd. 

Wagentje
Maar Camille is vastberaden, het moet doorgaan. Zoë weet dat er maar één ding opzit, ticket boeken en zo snel mogelijk richting Frankrijk om zich bij Camille aan te sluiten. Dat van die MS, daar is Zoë vreselijk van geschrokken. Op haar pelgrimage liep een man met een heel handig wagentje, Martin. Ze leerden elkaar goed kennen, daarom durft Zoë hem wel te vragen of ze dat wagentje kan lenen, voor Camille, als het nodig is. 

Stoep
Martin denkt onmiddellijk aan Bernhard, de Duitse student die een verbeterde versie van het wagentje heeft gemaakt. Beiden gaan apart (met wagentje) ook op weg naar Camille. Sarah, Martins dochter, die met haar ziel onder de arm loopt, wil graag met haar vader mee. En zo staan binnen een paar dagen na het eerste bericht vier mensen bij Camille en Gilbert op de stoep. Allen vastbesloten ook naar Rome te lopen, of in ieder geval een deel van de route mee te gaan. 

Martin
Het karretje is niet nodig, MS heeft Camilles lopen (nog) niet aangetast. Ze heeft vooral cognitieve problemen, ze is vergeetachtig en waar ze een deel van een gebeurtenis kwijt is, verzint ze zelf wel een waarheid. Iedereen moet wel aan elkaar wennen. Zoë merkt al snel dat Sarah en Camille erg goed met elkaar op kunnen schieten. Dat steekt haar, ze zou liever zelf meer met Camille lopen en praten. De hernieuwde kennismaking met Martin verloopt echter boven verwachting. Drie jaar terug heeft ze hem afgewezen, nu lijkt alles koek en ei. 

Paus
En zo lopen ze naar Rome, dertien weken lang. Camille hoopt de paus te ontmoeten, Zoë en Martin proberen zich een toekomst samen voor te stellen, Sarah twijfelt over haar studie, Bernhard twijfelt over alles en Gilbert houdt een oogje op het eten en de wijn. 

‘Tussen ons’ van Sarah Crossan

Ana en Connor zijn geliefden. Stiekeme geliefden, ze beleven een koortsachtige buitenechtelijke relatie. Al drie jaar lang.  Vooral Ana zit er diep in, ze verwaarloost man en kinderen, verlangt naar elke minuut samen met Connor. Hij beleeft het toch iets anders, voor hem tellen zijn vrouw en kinderen net iets meer. Hij wil ze niet verlaten, Ana daarentegen zou zo bij haar gezin weggaan. 

Testament

Ze ontmoetten elkaar toen hij bij haar op kantoor kwam om een testament te laten maken. Er was onmiddellijk een klik, ze bleken beide een Ierse achtergrond te hebben, ze gingen samen een broodje eten.  Het was het begin van alles. Maar nu is het allemaal voorbij. Connor is dood, fietsongeluk. Hij was op weg naar haar. En Ana rouwt, maar ze kan het met niemand delen. Niemand weet van hun affaire. Ana benoemt zichzelf als executeur testamentair, het testament liep al via hun kantoor. Zo denkt ze toch nog wat contact met Connors leven te houden. 

Troost
Ze denkt dat dat troost zal brengen. Maar zo werkt het niet. De confrontaties met zijn weduwe Rebecca leveren alleen maar meer stress op. Ana wordt er bijkans gek van. Neemt dingen mee uit Connors huis, het brengt geen verlichting. Haar eigen man en kinderen lijden onder de onverschilligheid die ze voor hen aan de dag legt. Alles gaat mis, alles gaat kapot. Hoe kan ze nog verder met haar leven? Wie kan haar helpen? Wie begrijpt haar? Niemand, niemand, niemand. 

Stroom

Crossan neemt je als lezer mee in de koortsachtige zoektocht van Ana. In een stroom van korte vaak staccato-achtige zinnen waarbij veel genoemd maar weinig uitgesproken of verklaard wordt. In één alinea vlieg je heen en weer door de tijd, de korte hoofdstukjes springen van de hak op de tak, als lezer moet je het hoofd er goed bijhouden. Wie dat lukt leest een fantastisch mooi boek, soms poëtisch, dan weer rauw, over een jonge vrouw, echtgenote, moeder die haar verdriet nergens kwijt kan en niet meer weet hoe verder te gaan. Een boek om in één adem uit te lezen en dat je nog lang zal heugen. Eerder verscheen van Crossan het boek ‘Toffee’.

‘Arsène Lupin, gentleman-inbreker’ van Maurice Leblanc

Grote speurders kennen we allemaal. Sherlock Holmes, Poirot, Miss Marple, Maigret, Rechter Tie en Broeder Cadfael zijn uit lang geleden verschenen boeken, toch worden ze nog graag gelezen. En kent u ze niet, zoek eens een boek op met één van deze hoofdpersonen. Misschien valt u ook voor de charmes of de horkerigheid van hen. Meesterdieven zijn daarentegen minder bekend. Wat weet u bijvoorbeeld van Arsène Lupin?  Is zeker Frans, aan de naam te oordelen! En dan houdt het wel zo’n beetje op? 

Gevangenis
Wel, in 1907 ontsproot Arsène Lupin aan het brein van Maurice Leblanc. Op verzoek van een tijdschrift schrijft Leblanc, die tot dan toe alleen psychologische romans op zijn naam had staan, een avonturenverhaal met Lupin in de hoofdrol. Aan het eind van het verhaal wordt Lupin opgepakt en belandt in de gevangenis. Einde avonturenverhaal! Maar niets is minder waar. De lezers willen meer verhalen over de behendige dief die op charmante wijze in alle kringen toegang weet te krijgen. En zo ontsnapt Lupin uit gevangenschap en begint een reeks diefstallen, ontvreemdingen, ontsnappingen en weddenschappen met onvoorspelbare afloop. 

Juwelen
De verhalenbundel begint met de arrestatie van Lupin. Lupin is aan boord van een oceaanstomer op weg naar New York. Het is de bemanning en passagiers bekend dat hij aan boord is. Ze weten dat zijn pseudonieme achternaam begint met een R, dat hij blond is en dat hij een wond aan zijn rechterarm heeft. Het gissen naar wie nu echt Lupin is kan beginnen. En het onafwendbare gebeurt: er worden juwelen gestolen, Lupin wordt gearresteerd maar de buit blijft zoek. Zo belandt Lupin in de gevangenis in Parijs waar hij op een opzienbarende manier weet te ontsnappen om vervolgens nog veel meer zowel spectaculaire als fijnzinnige avonturen te beleven. 

Levendig
Hoewel de verhalen al uit begin twintigste eeuw stammen doen ze geenszins gedateerd aan. Het taalgebruik is fris en levendig, en soms ook vermakelijk. Een langs stormende trein zal in die jaren niet echt hard gereden hebben (in onze ogen).  Uitgeverij Oevers heeft nog vijf andere boeken over Arsène Lupin, daarnaast brengen ze jaarlijks een aantal ‘vergeten’ boeken opnieuw uit. Verder is de serie nu ook te zien op Netflix.

‘De moord op Windsor Castle’ van S.J. Bennett

Het is in juni een drukke tijd op Windsor Castle. De koningin huist er vier weken, er is een dine and sleep, een diner met de koningin waarbij een aantal gasten blijft slapen. En er is een conferentie onder strikte geheimhouding. De laatste is door de verlate aankomst van de hoofdspreker een dag verplaatst, zodoende blijft een aantal gasten van die conferentie ook slapen. Het is ongewoon druk op Windsor. Maar gezellig is het wel. Een jonge Russische pianist is gevraagd om Rachmaninov te spelen en na afloop wordt er volop gedanst. Zelfs de koningin waagt een dansje. 

Not amused
De schrik is de volgende ochtend dan ook groot als de pianist dood en in scandaleuze houding in een kast wordt aangetroffen. De koningin is niet bepaald amused dat dit in haar huis gebeurt. Ze wil er alles aan doen om ophef te voorkomen. Natuurlijk moeten de politie en in verband met het internationale karakter van de misdaad ook MI5 ingeschakeld worden. Toch houdt ze liever zelf de vinger aan de pols. Daarom schakelt ze haar assistent-secretaris Rozie Oshodi in. Die moet buiten haar chef, de persoonlijk secretaris en buiten de officiële instanties om, op aanwijzing van de koningin onderzoek gaan doen. 

Strategie
Dat is een kolfje naar haar hand. Rozie weet veel meer feiten boven water te krijgen dan de politie en MI5 bij elkaar. Alle informatie legt ze bij de koningin neer die vervolgens de te volgen strategie uitstippelt. Dat doet ze zo geraffineerd dat niemand in de gaten heeft dat Elizabeth eigenlijk aan de touwtjes trekt. Hoe de vork echt in de steel zit wordt langzaam maar zeker duidelijk. 

Raffinement
Sophia Bennet laat je echt meeleven met Rozie en met de koningin. Rozie is een opvallende verschijning, wordt vaak onderschat en dat buit ze goed uit. Maar de echte hoofdrol is toch voor Elizabeth. Wie de serie The Crown heeft gezien kan moeiteloos de stemmen bij de conversaties aan de ontbijttafel tussen Elizabeth en Philip bedenken. Het raffinement van Elizabeth, haar deductie en haar manipulatie van de mensen om haar heen, je gelooft het allemaal. Het doet denken aan Agatha Christie’s Miss Marple maar dan net iets anders, net iets moderner. Een boek om in één adem uit te lezen!

‘Stemmen aan het front’ van Aimie K. Runyan

Ruby Wagner groeit op in Philadelphia. Haar ouders hebben het ondanks hun eenvoudige afkomst goed gedaan en behoren nu tot de upper class. Vooral haar moeder heeft er veel werk van gemaakt, ze wonen riant, hebben een dienstmeisje en Ruby wordt niet geacht een baan te zoeken. Het is 1917 en jonge vrouwen uit haar omgeving bezoeken alleen de theekransjes en de feesten die door de moeders worden georganiseerd. En oh ja, ze is verloofd. Met Nathaniel, van zeer gegoede afkomst en vreselijk saai. 

Centraliste
Maar Ruby wil meer. Ze heeft een baan als centraliste bij de telefoonmaatschappij gevonden. Ze bedient de schakelborden met verve, alle telefoonverbindingen worden in die dagen nog handmatig in een centrale tot stand gebracht, haar kundigheid valt op. Nu het Amerikaanse leger op zoek is naar centralistes, de VS heeft zich gemengd in de Grote Oorlog (WOI) in Europa, is Ruby één van de eersten die zich daarvoor aanmeldt. Ze komt door de strenge keuring en vertrekt na een gedegen opleiding met veertig anderen jonge vrouwen naar Frankrijk. 

Frankrijk
In Frankrijk komt Ruby in Chaumont terecht. Niet direct aan het front maar wel een belangrijke post met een veldhospitaal en heel veel telefoonverkeer. Er is absolute geheimhouding over wat ze aan de telefoon horen, er zijn codes die ze uit het hoofd moeten leren, die bovendien wekelijks veranderen, het werk is zwaar maar nooit eentonig. Samen met haar collega’s draait ze lange diensten. En dan gebeurt wat ze nooit heeft voorzien, ze wordt verliefd. Het kan niet en het mag niet, niet van haarzelf en zeker niet van haar moeder. Maar wat kan ze doen? Haar gevoelens onderdrukken? Wegkijken en negeren? Of volgt ze toch haar hart? 

Levensbelang
Het werk van de centralistes in WOI is lang onderbelicht geweest. Ze hadden niet echt een militaire rang, maar hadden wel de eed afgelegd en vielen onder militair gezag. Hun werk om de communicatie tussen front en achterland zo goed en snel mogelijk te laten verlopen, was voor het leger van levensbelang. Pas in 1979, 60 jaar nadat de vrede getekend was, werden ze erkend. Aan de hand van nagelaten brieven en dagboeken en verpakt in een romantisch oorlogsverhaal schetst Runyan op schitterende wijze de importantie van het werk van deze jonge vrouwen.

‘Twee katten en wat honden’ van Simon Carmiggelt

Simon Carmiggelt, die is al zo lang dood, zult u zeggen. Al zijn Kronkels, voor degenen die daar te jong voor zijn, dat zijn de columns die hij voor het Parool schreef, zijn toch al wel bekend.  Klopt allemaal. ‘Twee katten en wat honden’ is zelfs een herdruk uit 2016 die toen blijkbaar aan de aandacht van ‘Boek van de Week’ is ontsnapt.  Jammer, want het zijn kostelijke verhaaltjes over zijn huisdieren, de katten, en de honden die hij her en der tegenkomt.  

Maanziek
Thelonious is de huiskater van de Carmiggelts.  Hij is nogal dom, snoeverig, klimt graag in de gordijnen, vangt vliegen en oh ja, hij slaapt heel veel. Hem vermanend toespreken heeft geen zin, hij klimt maanziek op schoot en begint met zijn schuurpapiertong ijverig de opgestoken vinger te likken. Ja, zo’n kater is het. Bemoeilijkt met alle liefde het schrijfproces, ligt het liefst op het papier dat beschreven moet worden en telefoneren is helemaal een ramp. 

Draaischijf
Op de telefoon met draaischijf, ja dit verhaal speelt lang geleden, in 1959, toen werd er nog met een telefoon met draaischijf getelefoneerd. Thelonious haalt graag uit naar die draaischijf zodat Carmiggelt voortdurend de verkeerde aan de lijn krijgt.  Na een tijdje komt er nog een katje bij, Picasso. Picasso woonde eerst bij Carmiggelts dochter. Nu daar een kleine geboren is wil Picasso alsmaar ook in de wieg. Dat mag niet en daarom is Picasso verhuisd. Dat werd oorlog, Thelonious en Picasso vochten elkaar de eerste dagen de tent uit. 

Kast
Gelukkig is dat na een week voorbij en nu is Picasso de baas. Ze is tien keer slimmer dan Thelonious, is hem steeds te snel af, zij heeft de broek aan. Ach waar zien we dat meer, dat de man het aflegt tegen de vrouw?  Eén ding begrijpt ze echter niet, hoe Thelonious op de kast kan klimmen. Gelukkig maar, het is de enige plek waar hij nog wat rust heeft. Daar heeft Picasso niets te zoeken! 

Verstrooiing
Zo brengt Carmiggelt nog steeds verstrooiing. Heerlijke verhalen met veel onderkoelde humor, verhalen waar altijd een lach in verscholen zit. Goed voor een verloren middag in een zonnige tuin, voor onderweg of op de camping.

‘Het mysterie van kamer 622’ van Joël Dicker

Auteur Joël loopt na het overlijden van zijn uitgever Bernard met zijn ziel onder de arm. De enige manier om goed afscheid van Bernard te nemen is door een nieuw boek te schrijven en dat aan hem op te dragen. Hij gaat er eens goed voor zitten maar er is een grote belemmering. Naast hem is een jonge vrouw komen wonen en zij neemt al zijn gedachten in beslag. Twee maanden lang verkeren ze met elkaar, dan is het afgelopen en stort Joël zich eindelijk op zijn boek. 

Palace de Verbier
Bernard verbleef altijd graag in het Palace de Verbier, een gerenommeerd hotel in de Zwitserse bergen. Het hotel wordt het middelpunt van de roman, Joël neemt zijn intrek in kamer 623. In de kamer naast de zijne logeert een knappe jonge vrouw, zij heeft kamer 621bis. Kamer 622 ontbreekt. Dat triggert Joël om op onderzoek uit te gaan en al snel ontdekt hij dat er een moord in kamer 622 heeft plaatsgevonden. Vanaf dat moment bestond kamer 622 niet meer. Joël duikt in de onopgeloste moordzaak, samen met Scarlett, de dame in kamer 621bis, begint hij het raadsel te ontrafelen. 

Bank Ebezner
De moord vond plaats tijdens ‘Het grote weekend van de Bank Ebezner’ dat jaarlijks in het Palace gehouden wordt. Door het overlijden van Abel Ebezner, de voorzitter van de bank, moet er een nieuwe voorzitter gekozen worden. Er zijn verschillende kandidaten, allereerst Macaire Ebezner, de zoon van Abel. De neven Hansen, sinds jaar en dag aandeelhouders, Lev Levovitch, uit het niets opgeklommen tot een gehaaide belegger en Sinion Tarnogol. Aan de laatste heeft Macaire al zijn aandelen overgedaan, in ruil voor iets. Maar niemand weet wat dat iets is. 

Luikjes
Dan zijn er nog Anastasia, de vrouw van Macaire maar nog altijd verliefd op Levovitch, huishoudster Arma, chauffeur Alfred, geheim agent Wagner, Sol, de vader van Levovitch en hoteldirecteur meneer Rose. Allen spelen een rol in het intrigerende spel dat soms op een Agatha Christie lijkt, dan weer een spionageroman zou kunnen zijn of een romantisch verhaal over een onmogelijke liefde. Alle intriges worden zorgvuldig en minutieus gesmeed. Een boek, in een boek, in een boek waarin telkens weer wat luikjes opengaan. Kunstig gefabriceerd, een echte pageturner met een prachtige omslag: een schilderij van Edward Hopper.

‘Hond vermist’ van Kate Spicer

De Londense Kate Spicer leeft als society-journalist een leven van drugs en rock & roll. Ze wordt als verslaggever vaak uitgenodigd op de duurste feestjes. Op de afterparty's  gaat het er ruig aan toe, drank en drugs in overvloed. Haar vriend Charles daarentegen is degelijk, heeft een goedbetaalde baan in de zakenwereld, staat vroeg op en gaat op tijd naar bed, kortom ze verschillen als dag en nacht. Letterlijk: vaak als Kate thuiskomt staat Charles klaar voor zijn ochtendrondje hardlopen. 

Lurcher
Maar Kate kan het ruige leven niet zo goed meer aan. Als ze op een dag een bekende tegenkomt met een prachtige ruige hond merkt ze dat het dier een kalmerende en rustgevende uitwerking op haar heeft. De hond is een lurcher, een kruising tussen een windhond en een werkhond. Slank en rank als de hazewindhond en ruig als een werkhond, zo’n hond wil Kate ook wel hebben. Ze overlegt met Charles, hij vindt het prima, alles wat haar kan afleiden van haar desastreuze nachtleven lijkt hem goed. 

Wolfy
Kate gaat dus op zoek naar een lurcher. Dat is nog niet zo makkelijk, de dierenasiels hebben ze wel maar ze willen wel precies weten waar de hond terecht komt. De ‘hondenpolitie’ komt eerst hun appartement keuren en na veel vijven en zessen kan Kate Wolfy ophalen. Tot haar grote verbazing is Charles ook gelijk gecharmeerd van Wolfy. Het gaat fantastisch, Kate leert Wolfy steeds beter kennen en Wolfy laat zijn aanvankelijke schroom varen. Wolfy laat Kate zelfs haar ruige leven vergeten, ze loopt enorm veel met hem en beiden genieten dan met volle teugen. 

Vertwijfeld

Tot op een dag Kate en Charles naar een bruiloft op het platteland gaan en Wolfy achterblijft bij Kate’s broer en zijn gezin. Wolfy ontsnapt en gaat er vandoor. Kate en Charles komen onmiddellijk terug van het feest en het zoeken begint. Niet alleen zijzelf zoeken, velen worden door de zoektocht aangestoken om mee te doen. Kate laat geen mogelijkheid onbenut, elke redelijke aanwijzing volgt ze op. Zal ze Wolfy ooit terugzien? Vertwijfeld blijft Kate zoeken en als lezer leef je met haar mee. Met vlotte pen beschrijft Kate in dit waargebeurde verhaal de liefde voor haar hond, en de wanhopige zoektocht die toch ook veel waardevols oplevert.

‘U bent dood, sorry!’ van Fred Marree

‘U bent dood, sorry!’. Dit krijgt Fred Marree te horen van de gemeente Rotterdam. Maar de medewerkster van de afdeling Dienstverlening van de gemeente heeft hem toch echt in levenden lijve aan de telefoon. Er is een jammerlijke fout gemaakt. Freds aangetrouwde nicht Franka is overleden. De uitvaartondernemer heeft echter per ongeluk de naam van de contactpersoon van de familie, Fred Marree, doorgegeven. 

Grappig
Aanvankelijk lijkt het allemaal nogal grappig, maar het lachen vergaat hem als zijn vrouw een dag later een bericht van Mijn Overheid.nl krijgt. De SVB condoleert Mevrouw Marree met het overlijden van haar man. Binnen 48 uur na de foute vermelding is de SVB op de hoogte en wordt de AOW-uitkering aangepast. Twee dagen later komt er een brief van het Pensioenfonds: het pensioen wordt per het eind van de maand gestopt. Rijbewijs en paspoort worden ingetrokken. Ziektekostenverzekering is op de hoogte gesteld, hier ook een aanpassing in de vorm van een nieuwe zorgpolis voor mevrouw. 

Digitale snelweg
De gemeente heeft de fout dan wel meteen hersteld, het bericht is via de digitale snelweg naar al die instanties gegaan. Het kost dagen werk, tijd, geduld en ergernis om de zaken terug te draaien. Soms wordt hij niet geloofd en denkt de instantie met een grappenmaker te maken te hebben. Marree heeft de attestaties de vita (verklaring van in leven zijn) die hij van de gemeente kreeg meer dan nodig. En dan nog staat er na drie jaar in MijnOverheid.nl dat Mevrouw Marree weduwe is.  

Nachtmerrie
Marree kent de weg in ambtenarenland goed, hij was er in zijn werkzame leven zelf één. Daarom lukt het hem redelijk snel om alles weer op de rit te krijgen. Maar voor iemand die minder mondig is, is het een nachtmerrie waarin je terechtkomt. Het zal niet veel mensen overkomen, maar voor iedereen die verdwaalt in de bureaucratie, zijn er herkenningspunten. Tenslotte heeft Marree nog een belangrijke tip voor de achterblijvers bij een overlijden: vraag naar de ‘informatie afnemers’. Dat zijn de instanties die bij een overlijden automatisch bericht van de gemeente krijgen. Dan weet je tenminste wie op de hoogte gesteld zijn en waar je zelf niet meer achteraan hoeft.

‘Op het geniale af’ van Benedict Wells

Francis Dean woont met zijn moeder in een trailerpark in New Jersey. Ze zijn daar terechtgekomen nadat zijn stiefvader Ryan de relatie met zijn moeder verbrak. Dat is nu al een paar jaar zo. De aanleiding voor de breuk zijn de depressies waar Francis' moeder aan lijdt. Ook nu is ze opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Daar treft Francis, die dagelijks op bezoek gaat, de knappe maar breekbare Anne May. Elke keer als hij bij zijn moeder is, bezoekt hij ook haar. 

Experiment
Thuis in de trailer heeft hij alles opgeruimd en opgeknapt. ’s Nachts slaapt hij vaak bij zijn geniale vriend Grover. Hij is daar wel graag, Grovers ouders zijn een liefhebbend stel, met veel aandacht voor hun zoon. Soms te veel naar Grovers zin, maar Francis ziet dat anders. Hij zou ook wel zulke lieve ouders willen hebben. Zijn vader is onbekend, zijn moeder heeft nooit iets over hem willen vertellen. Daar komt verandering in als Francis’ moeder een poging tot zelfdoding doet. Ze heeft een brief voor Francis achtergelaten waarin ze zijn afkomst onthuld. Zijn moeder heeft in Los Angeles deelgenomen aan een experiment waar zaad van briljante vaders met een hoog IQ werd gebruikt voor een zwangerschap. 

Kneus
Zijn vader is dus niet de kneus waar Francis hem voor hield. Hij is een wetenschapper. Hoe kan het dan dat hijzelf zo middelmatig is? Francis wil het weten. Hij leent bij zijn stiefvader geld en gaat met Grover (in Grovers auto en met de creditcard van zijn moeder) en met Anne May op pad naar Los Angeles, op weg naar zijn vader! 

Road Novel
Wat volgt is een road novel, een reisverhaal met spannende ingrediënten waarin de hoofdpersonen niet alleen op zoek zijn naar een doel buiten zichzelf maar vooral zichzelf leren kennen. Zich ontwikkelen tot volwassen personen. Wells heeft zelf de reis gemaakt voordat hij aan het boek begon. Hier en daar zijn autobiografische elementen, net als Francis weigerde Wells na zijn middelbare school te gaan studeren. De Zwitser-Duitse schrijver ging al jong aan het werk. Afkomstig uit een vooraanstaande familie besloot hij op zijn negentiende officieel zijn achternaam te wijzigen in Wells. Hij koos, net als Francis, voor een eigen weg! 

‘Gerda de goudvink’ van Mark Haayema en Medy Oberendorff

We hebben reikhalzend uitgekeken naar dit nieuwste prentenboek van Mark Haayema (zie Boek van de Week van 25 mei) en nu is dit boek daadwerkelijk in de Bibliotheek. Gerda is de opvolger van ‘Johannes de parkiet’ uit 2018. Hoe was het ook alweer? Johannes was de parkiet van Gijs die een heel grote volière ging bouwen met allemaal nieuwe vogels erin. Dat stond Johannes niets aan, hij weigerde met de andere vogels te verkeren. Maar dingen veranderen en Johannes draaide bij. Hij raakte gewend aan al die vreemde vogels. Johannes gelukkig, de vogels gelukkig en Gijs gelukkig. 

Twitteren
Maar nu is er iets heel ergs gebeurd, Gijs is overleden. Hij was al oud, wel 91, en hij is rustig in zijn slaap heengegaan.  Alle vogels zijn heel verdrietig. En ongerust. Want wie zal ze voeren? En water brengen? Er is nog voor een dag of drie water en zaad. Hoe moet het daarna? De wijze vogels trekken zich terug op de hoogste takken in de volière. Dat doen ze wel vaker als zich een incident voordoet. Dan overleggen ze, vergaderen, twisten en twitteren. Maar het lost niets op. De loopvogels worden steeds ongeruster. 

Luistervink
En dan is er Gerda de goudvink. Sinds kort in de volière, niet geliefd bij de andere vogels, die weten het zeker: goudvinken zijn verwend en alleen met zichzelf bezig. Gerda speelt luistervink bij de wijze vogels. Ze ziet de ongerustheid van de loopvogels. Ze weet wat ze moet doen: ze moet de leiding nemen en de vogels vertellen hoe het allemaal moet gaan. Gerda for president! Maar is iedereen daar wel blij mee? Een goudvink met strenge regels? Gelukkig komt er een ommekeer. Iedereen kan weer gerust verder en ach, dat hele gedoe, zand erover, snel vergeten, morgen is een nieuwe dag. 

Grotemensendingen
Mark Haayema weet net als in ‘Johannes de parkiet’ ingewikkelde grotemensendingen op een grappige en duidelijke manier uit te leggen. Niet kinderachtig, nee als een parabel, waar jong en oud iets van kunnen leren. De schitterende tekeningen van Medy Oberendorff geven het verhaal weer een extra dimensie. Daarom kijken we nu alweer reikhalzend uit naar het volgende deel dat over Cor Kanarie en de ziekte van Tureluur zal gaan.

‘Shuggie Bain’ van Douglas Stuart

Shuggie Bain is zes als hij samen met zijn moeder Agnes door zijn vader Shug het huis uit wordt gezet. Daar is al heel wat aan vooraf gegaan. Zijn moeder is meer en meer gaan drinken. Vader Shug heeft daar genoeg van en heeft een huis in Pithead, het allerarmste en verst afgelegen deel van Glasgow geritseld. Agnes kan het niet geloven dat Shug haar aan de kant gezet heeft. Nog wel voor een dikzak met zeven kinderen. 

Tierelier
Shuggies grote zus Catherine en grote broer Leek zijn ook meeverhuisd. Catherine houdt het al snel voor gezien, zij verhuist met haar vriend naar Zuid-Afrika. Leek is met zijn eigen dingen bezig, tekenen en werken in een fabriek, het is dus Shuggie die voor zijn moeder zorgt. Het gaat met Agnes zienderogen achteruit. Ze drinkt als een tierelier, Shuggie houdt zijn hart vast als hij uit school komt. Voorzichtig gaat hij dan naar binnen, luistert heel goed en aan de hand van de geluiden die ze maakt weet hij hoe de vlag erbij hangt. 

Waardigheid
Ondanks al het drinken en de neerwaartse spiraal waar Agnes in zit, weet ze toch haar waardigheid te behouden. Keurig gekapt, goed gekleed, op stiletto’s en keurig Engels sprekend als ze naar buiten gaat. Dat valt slecht in de achterbuurt waar ze wonen, de vrouwen daar motten haar niet (de mannen wel, met veel drank op komen ze graag bij haar). 

Schlemiel
En de kinderen motten Shuggie niet. Hij is anders dan de andere kinderen, houdt niet van voetbal, speelt graag met meisjesspeelgoed, is altijd keurig gekleed, spreekt keurig Engels en durft nooit van zich af te bijten. Hij is de schlemiel van de buurt. Iedereen zit hem op de kop, hij verlangt zo naar een veilig thuis. Soms schiet Leek hem te hulp. Maar als Agnes Leek het huis uitzet komt het allemaal op Shuggie aan. 

Booker Prize

Op een nuchtere, alledaagse manier vertelt Douglas Stuart het verhaal van Shuggie. In werkelijkheid zijn eigen verhaal. Het is onvoorstelbaar dat Stuart langs meer dan dertig uitgevers moest voordat hij er één vond die bereid was het boek uit te geven. Dit prachtige en onthutsende boek kreeg schitterende recensies en won meer dan terecht de prestigieuze Booker Prize 2020.

‘Alleen de vogels vliegen’ van Anja Baumheier

Johannes en Elisabeth zijn jongvolwassenen als ze elkaar in de nasleep van WOII in Rostock ontmoeten. Johannes is voor de Russische troepen uit gevlucht uit Silezië, Elisabeth heeft met haar moeder en zusje de bombardementen in de kelder van hun huis overleefd. Ze zien elkaar voor het eerst als hij een nieuwe slaapplaats zoekt en zij hem daarvoor inschrijft. Ze blijven in elkaars gedachten en de volgende ontmoeting in het ziekenhuis, waar zij de opleiding voor verpleegkundige volgt, geeft hun zekerheid: ze horen bij elkaar. 

Berlijn

Ze trouwen en gaan inwonen bij haar moeder. Johannes krijgt al snel een goede baan bij de overheid, Elisabeth werkt in het ziekenhuis. Er wordt een dochter geboren en als Johannes uitzicht heeft op een betere baan in Berlijn, verhuizen ze daar naartoe. Alles wordt voor ze geregeld, een baan voor Elisabeth, een mooie flat met de nieuwste snufjes. Alles te danken aan Johannes’ inzet voor de regering. Het zet Elisabeth weleens aan het denken, al die luxe terwijl de meeste mensen in armoede leven! Maar lang wil ze er niet bij stilstaan. Ze gaat op in haar werk en de zorg voor inmiddels twee kinderen. 

Ongeluk
Het gaat mis als de tweede dochter, de vrijgevochten Marlene, samen met haar vriendje naar het Westen wil vluchten. Ze komen tot Praag, daar worden ze opgepakt en belanden in de gevangenis. De dochter van een hoge Stasi-ambtenaar die wil vluchten, het is een grote schande. Johannes en Elisabeth kiezen voor een drastische oplossing, ze doen alsof Marlene bij een zeilongeluk om het leven is gekomen. Geen stoffelijk overschot, geen begrafenis. Na het ongeluk wordt er nog een nakomertje geboren, Theresa. Zij verzacht het verdriet over ‘de dood’ van Marlene. 

Erfenis
Als in de huidige tijd Theresa een notariële brief krijgt waarin staat dat ze samen met een man genaamd Tom een huis van Marlene erft, zijn de poppen aan het dansen. Stapje voor stapje komt Theresa dichter bij de ontluisterende waarheid. 

Baumheier verweeft in deze boeiende debuutroman de verschrikkingen van het Stasi-regime en de familiegebeurtenissen op een natuurlijke wijze. Heden en verleden worden goed gemixt, de Wende en alle feiten rond de deling van Duitsland lijken te kloppen. Een spannende familiegeschiedenis met verliezers, winnaars en heel veel geheimen.

‘Muk’ en ’t Waanzinnige kinderkookboek’ van Mark Haayema

Deze week twee boeken van Mark Haayema, een prentenboek en een kookboek. Mark is zo actief als een bezige bij. Hij schrijft, hij regisseert, hij is poppenspeler, hij werkt mee aan allerlei tv-programma’s (o.a. De Boterhamshow) en is organisator van Wortelpop, het kinderfestival bij de Beerze Bulten in Ommen. Kortom hij is een druk baasje dat zich door niets en niemand uit het veld laat slaan. 

LeQeur
Het kinderkookboek maakte hij samen met kok Hugo Kennis, illustrator Emanuel Wiemans en fotografe Saskia Lelieveld. Restaurant LeQeur is de setting waar alles plaats vindt. De kok maakt daar de heerlijkste gerechten. Van een simpele tomaten-groentesoep, natuurlijk met ballen, tot een Pavlovataart. Je leert er alles over snijden (pas op, voorzichtig, je vingers!), wat hoog of laag vuur betekent en over de Mies an Plas.

Wat je mee moet nemen op een picknick of hoe je een high tea serveert. Alles gelardeerd met mooie foto’s, duidelijke recepten, werkbeschrijvingen, verhaaltjes en gedichten: 

‘Lust Niks’: 
“Vaak hoor je kinderen zeuren:
Gertver, iew dat lust ik niet.
Ik wil dat niet, dat laat ik staan,
doe mij maar een portie friet. 

Gisteren was er zo’n gevalletje
in restaurant LeQeur.
Ze kwam op haar tractor
en het begon al bij de deur”.

Hoe dit afloopt? Het wordt in elk geval geen friet. 

Muk
Het prentenboek gaat over het hondje Muk. Het is een dalmatiër en hij heeft al negen stippen. Hij wil er zo graag meer hebben. Samen met zijn groene vriend de vlieg gaat hij op zoek naar meer stippen. Ze gaan naar het weiland, daar vinden ze een mooie zwartbonte koe met wel heel grote stippen. Misschien weet zij hoe je een stip kunt verdienen? Zodat Muk er straks tien of nog meer heeft. Maar wat een teleurstelling, de koe kan hem niet helpen? Of misschien per ongeluk toch wel? 

Muk is een heel lief verhaal met prachtige tekeningen van Laury Tinnemans en Job van Gelder. Het boek is vanaf januari 2022 ook als theatervoorstelling te zien. Onder andere op 19 maart 2022 in Theater Carrousel in Ommen. 

De productiviteit van Mark kent voorlopig nog geen einde. Onlangs verscheen ‘Wordt maar beter’ en we kijken al reikhalzend uit naar de komst van ‘Gerda de goudvink’.

https://www.markhaayema.nl/

‘De bibliotheek van Parijs’ van Janet Skeslien Charles

Het is februari 1939 als Odile na een opleiding tot bibliothecaris solliciteert bij de American Library in Parijs. Ze heeft de nodige tegenstand van haar ouders moeten overwinnen maar het gaat haar lukken, ze krijgt de aanstelling. De bibliotheek is een plek waar zich dagelijks een groot aantal paradijsvogels verzamelen. Professoren, oud-diplomaten, huisvrouwen, maar ook Engelstalige kinderen met hun ouders zijn kind aan huis. 

Personeel
En het personeel is al net zo bijzonder geschakeerd, Miss Reeder, de doortastende directrice uit de VS, Boris, een vluchteling uit Oost-Europa, Bitsi, de vrolijke jeugdbibliothecaris, Peter en Helen die een stel worden, en nu dus ook Odile. Dochter van een politiecommissaris, en tweelingzus van Rémy. Odile is helemaal op haar plek. Ze geniet van elk aspect van het werken in de ALP. De dreiging van oorlog en het uitbreken ervan maakt het werken wel ingewikkeld, maar het personeel houdt vol en houdt de bibliotheek open. 

Lilly
In de tweede verhaallijn vinden we Odile in 1983 in Montana, VS. Als oorlogsbruid gekomen, haar man is vier jaar geleden overleden, is ze nu de buurvrouw van de jonge tiener Lilly. Odile leidt een teruggetrokken leven, alleen op zondag laat ze zich zien in de kerk. Lilly is gefascineerd door haar. Ze wil alles weten over Frankrijk en het liefst ook Frans leren.

Daarom stapt ze op een dag bij Odile binnen met de mededeling dat ze een spreekbeurt over Frankrijk gaat houden en graag wil dat Odile haar daarbij helpt. Het is het begin van een bijzondere vriendschap die zowel Odile als Lilly door moeilijke tijden sleept. Maar is hun vriendschap sterk genoeg? Is Lilly moedig genoeg om door het schild van Odile te breken? Zal Odile echt het achterste van haar tong laten zien? 

Verzinsel
Janet Skeslien-Charles heeft als programmamanager in de ALP gewerkt. De verhalen die ze daar hoorde zijn de bron van deze roman. De meeste genoemde personen hebben daadwerkelijk in de American Library gewerkt. Zo is deze roman een prachtige mix van feiten en verzinsel. Met een geweldig motto in het nawoord: “…ervoor te zorgen dat bibliotheken en leermiddelen voor iedereen beschikbaar zijn, en dat we mensen behandelen met waardigheid en mededogen”.

‘Getekend: sporen van kindermishandeling’ van Gijs Wanders en Herman van Hoogdalem

In elke schoolklas in Nederland zit gemiddeld één kind dat misbruikt of mishandeld wordt. Dat gegeven is schrikbarend. Hoe kun je erachter komen of een kind in die situatie zit? Veel kinderen die het overkomt, houden de mond stijfdicht. Door goed te kijken is het antwoord van Gijs Wanders in het voorwoord van dit indrukwekkende boek.  En als je dan niets ziet, nog beter kijken, luisteren en vertrouwen winnen. De slachtoffers verdienen aandacht. 

Hameeda
Om als mishandeld kind een volwaardig leven op te bouwen is verschrikkelijk moeilijk. Hameeda Lakho weet daar alles van. Zij is de initiatiefneemster van dit boek. Wil hiermee het taboe doorbreken. Geboren in Pakistan werd ze op vierjarige leeftijd samen met haar moeder en twee zusjes door haar vader naar Nederland gehaald. Gelijk bij aankomst ging het al mis, ze waren in de ogen van vader te brutaal. Jarenlange mishandeling volgt, tot een familielid melding maakt en ze in een kindertehuis komt. 

Portretten
Ook Mary-Jane, Cynthia, Yassine, Fouad, Lana, Sabrina, Jurgen en Marjan vertellen hun verhaal. Schrijnende gebeurtenissen die hun levens voor altijd zullen kleuren. Toch hebben ze de moed gehad aan dit project mee te doen. Niet alleen te vertellen wat hen overkomen is. Ook geportretteerd worden. En dat alles in één sessie. Eerst een schets, daarna een portret. Geschilderd door Herman van Hoogdalem. 

Ziel
Mooi zijn de reacties van de geïnterviewden bij het zien van hun beeltenis. Zoals Marjan het verwoordt: ”deze tekening laat zien hoe ik nu in het leven sta. Ik sta sterk in mijn schoenen en durf van me af te bijten, wat vroeger nooit lukte”. En Hameeda: “door de ogen kun je mijn ziel zien. Je ziet iemand die heeft geleden, die van heel ver is gekomen. Tegelijkertijd zie je kracht. Als ik was blijven hangen in het verdriet, was ik nooit geworden wie ik ben vandaag”. 

Moed en kracht
Al met al is ‘Getekend’ een zeer indrukwekkend boek. Het getuigt van moed en kracht van de deelnemers. Een inspiratie voor allen die met hun lot begaan zijn of die hetzelfde lot moesten ondergaan.

‘Kastanjehove’ van Tommie Niessen en Loes Wouterson

Thomas Nelson weet niet zo goed wat hij met zijn leven wil. Hij is nog jong, toch is hij al aan twee studies begonnen en weer afgehaakt. Op aandrang van zijn moeder, zij werkt in de zorg, is hij nu met een opleiding in de zorg bezig. Twee stages heeft hij al achter de rug als hij met frisse tegenzin op de Kastanjehove begint. Gelijk de eerste dag komt hij op het nippertje op tijd. Hij moest eerst nog langs de begraafplaats, even met zijn overleden opa praten. Maar nu is hij er, de stage kan beginnen!

Engelen en duveltjes

Bij de ingang komt hij Joop tegen, bewoner van de Kastanjehove die zijn ochtendsigaretje rookt. Jolige man, denkt Thomas. Joop waarschuwt Thomas: “… je niet op de kop laten zitten door al die vrouwen hier: je moet allenig de engelen en de duveltjes goed uit elkaar houden”. Maar ja, dat is nog niet zo makkelijk. De meeste collega’s zijn oververmoeid. Een strakke manager vraagt veel van hen. Wie is dan de engel, wie het duveltje?

Nieuwbouw

Er is van alles gaande op de Kastanjehove. Er is een nieuwe directeur die voor nieuwbouw is. De plannen zijn al helemaal rond, alleen de bewoners weten officieel nog van niets. In werkelijkheid zijn ze behoorlijk goed op de hoogte en zinnen ze op acties, want het staat ze niets aan dat ze tijdelijk naar elders moeten, uit elkaar gehaald zullen worden. Zoals Jannie, de bedlegerige bewoner die altijd als eerste alle nieuwtjes weet, het zegt: het is dan een afscheid voor altijd. Tegen de tijd dat de nieuwbouw klaar is, zijn wij allemaal dood. Thomas gaat bijna kopje onder in alle hectiek.

Karaktervol
Tommie Niessen heeft zelf in de zorg gewerkt, werkt nu als zelfstandig verpleegkundige, is schrijver en spreker. Eerst begon hij met een blog, daarna volgden twee boeken: ‘Tommie in de zorg’ en ‘Tommie in gesprek’. ‘Kastanjehove’ is zeer prettig te lezen. De bewoners zijn karaktervol neergezet, Janny, Joop en Toos zul je niet snel vergeten, het geruzie en gedoe van het personeel is herkenbaar. Het is een beetje ‘Hendrik Groen’ maar dan door de ogen van de stagiaire.

‘Achter de horizon’ van Ciara Geraghty

Iris is Terry’s beste en eigenlijk ook enige vriendin. Ze kennen elkaar weliswaar nog niet een mensenleven, toch weten ze alles van elkaar. Tenminste, dat denken ze. Iris is single, heeft als verpleegkundige gewerkt, heeft MS en is nu de coördinator van een Alzheimerstichting. Terry is huisvrouw, ze regelt alles voor man en uitwonende dochters. Daarnaast heeft ze de zorg voor haar demente vader die in een verpleeghuis woont.  

Verjaardag
Als Terry samen met haar vader, hij logeert een weekje bij haar, bij Iris op verjaardagsbezoek wil gaan, treft ze Iris’ huis leeg aan. Op de laptop vindt Terry een aanwijzing: Iris is op weg naar Zwitserland. Ze weet wat de bedoeling van die trip is, wat in het katholieke Ierland niet kan, wil Iris in Zwitserland bewerkstelligen. Een einde maken aan haar leven. 

Veerboot
Terry weet dat Iris vliegangst heeft, ze snelt daarom met haar vader naar de veerboot naar Engeland, koopt tickets en confronteert Iris met haar aanwezigheid. Die is daar niet blij mee. Iris had alles tot in de puntjes geregeld, eerst naar Londen, naar een concert van haar held uit de tienerjaren, daarna door naar Zürich. Iris stelt voorwaarden, Terry mag mee tot aan de veerboot naar Frankrijk, dan moet ze terug naar huis. Maar Terry laat zich niet uit het veld slaan. Ze wil mee, om Iris op andere gedachten te brengen. Hoe kan ze Iris zo maar laten gaan? Ze kan Iris nog niet missen. 

Trip
Het wordt een waanzinnige trip door Engeland en Frankrijk. Met het zweet in de handen om geen brokken te maken rijdt Terry ‘aan de verkeerde kant van de weg’ door Frankrijk. Ze wordt steeds dapperder, dankzij Iris durft ze een heleboel vaste gewoontes los te laten. Niet meer alles controleren, niet meer bij alles te bedenken hoe het schoongemaakt of gewassen moet worden. Niet meer altijd een negatieve opmerking maken bij positieve zaken.  Alles voor het grote doel: bij Iris in de buurt blijven om het onafwendbare te voorkomen.  

‘Achter de horizon’ is ondanks het zware thema een lichte en luchtig geschreven roman. De vriendschap tussen de twee vrouwen, waarbij Terry de boventoon voert, het vaak komische gedrag van Terry’s vader en de vrolijke voorvallen onderweg, ze maken dat je deze roman zeker met een glimlach uit zult lezen.

‘Mijn moeders dochter’ van Katharine McMahon

De vader van de Britse Christa Geering heeft een oorlogstrauma opgelopen. Tijdens WOI heeft hij aan de dodelijke gevechten weten te ontsnappen. Met de hulp van een jonge vrouw, Françoise, weet hij de grens met Nederland te bereiken. Het is op het nippertje, Françoise wordt voor zijn ogen gearresteerd, maar hij kan terug naar Engeland. Christa is razend nieuwsgierig naar de gebeurtenis maar van haar moeder mag ze het niet in het bijzijn van haar vader te berde brengen. 

Brief
Wel krijgt Christa een brief onder ogen van de familie van Françoise. Ze trekt de stoute schoenen aan en stuurt een brief naar het adres in Brussel. Niet veel later staat er een Belgische jongedame voor de deur, Estelle, de dochter van Françoise. Estelle was nog maar een baby toen haar moeder werd opgepakt en in de gevangenis overleed. Ze hoopt van Christa’s vader het een en ander over haar moeder te horen. Maar Christa’s vader raakt overstuur, ze wordt dus weinig gewaar. 

Naar België
Christa en Estelle trekken een paar dagen met elkaar op. Ze kunnen het geweldig met elkaar vinden. Zo goed dat Estelle Christa vraagt mee te gaan naar België om daar de zomer door te brengen. Het is 1939, in Europa begint het al te rommelen. Op de familieboerderij van Estelle is daar echter nog weinig van te merken. Christa helpt mee op de boerderij, ze leert de twee broers van Estelle kennen, ze heeft het heel erg naar haar zin. Makkelijk in de omgang trekt ze met iedereen op. Estelle daarentegen gedraagt zich nukkig en verongelijkt. Christa ziet het, maar begrijpen doet ze het niet. Aan het eind van de zomer, als Duitsland Engeland de oorlog heeft verklaard gaat ze terug naar huis. 

Intrige
Twee geliefden. Twee oorlogen. En een levenslang verraad. Dat is de intrigerende ondertitel van deze historische oorlogsroman. Welke rol spelen Christa en Estelle hierin? Zullen ze elkaar ooit nog zien? Of is de oorlog het definitieve einde van hun relatie? Tot de laatste bladzijden blijft het spannend hoe het met ze afloopt en wie verantwoordelijk is voor het verraad.

‘Maar waar kom je écht vandaan?’ van Robert Vuijsje

Robert Vuijsje had een wekelijkse rubriek in de Volkskrant waarin hij sprak met een Nederlander over zijn of haar afkomst.  Een zeer gevarieerd gezelschap van Soundos El Ahmadi tot Gerard Cox, van Typhoon tot Willem de Bruin en van Simon Tahamata tot Catherine Keijl passeerde de revue. Al deze interviews heeft hij gebundeld in een vuistdik boek. Een boek over de achtergrond van de 100 geïnterviewden maar vooral ook over hun zoektocht naar de eigen identiteit. 

Uiterlijk

Hamvraag voor de meesten, en de grootste ergernis van de geïnterviewden is de vraag ‘Waar kom je écht vandaan? Alsof iemand met een iets ander uiterlijk toch echt niet in Nederland geboren kan zijn! Maar elk van de ondervraagden heeft daar ook weer een eigen visie op. Dat loopt uiteen van ik heb nooit iets van discriminatie gemerkt tot ik werd met de nek aangekeken. 

Dorp
Opgroeien in een dorp lijkt soms een voordeel. Je bent het enige donkere/andere gezin, je kan gewoon meedoen. Toch zijn er altijd ettertjes die je fintjes vertellen dat je er écht niet écht bij hoort. Generaliseren kan echter niet, ieder van de 100 is in andere omstandigheden opgegroeid, iedereen reageert op eigen wijze op zijn of haar leefomgeving. 

Azmani
Ook Malik Azmani,die een tijd in Ommen heeft gewoond,komt aan het woord. Opgegroeid in Friesland, gestudeerd in Groningen, getrouwd met de dochter van de dominee. Op vakantie in Nederland wordt hij een keer ziek. Zijn vrouw gaat medicijnen voor hem halen bij de plaatselijke huisarts. Bij het zien van zijn naam zegt de arts: “dat zit in die cultuur, ze stellen zich aan, het zal vast wel meevallen’. Je zult maar met een blindedarmontsteking bij die dokter terechtkomen! 

Maar waar…
In de heldere inleiding laat Vuijsje zien dat de autochtone Nederlander nooit reden heeft gehad over zijn afkomst na te denken. Die luxe hebben de Nederlanders met een migratieachtergrond niet. Ook al zouden de laatsten zich daar niet mee bezig willen houden, de omstandigheden dwingen hen dat te doen. Want er is altijd wel iemand die vraagt: “maar waar kom je écht vandaan”?

‘Bevroren goud’ van Cilla & Rolf Börjlind

Rechercheur Olivia Rönning is net terug van een heerlijke vakantie met haar vriend Lukas  als ze voor een cold case naar het gebergte van Arjeplog in het noorden van Zweden wordt gestuurd. Er is daar het lijk van een man gevonden. Het heeft ooit diep onder de sneeuw gelegen, door opwarming is het nu naar de oppervlakte gekomen. Het vermoeden is dat het Fredrik Kalma betreft. Die verdween in 1999, er werd uitgebreid maar tevergeefs naar hem gezocht.
 

Crash
De vindplaats is alleen lopend of met een helikopter te bereiken. Olivia vertrekt met piloot Pekka naar het gebergte. Daar aangekomen is het weer omgeslagen, de helikopter wordt met een windvlaag tegen de rotsen gesmeten, Pekka en Olivia liggen voor dood onder de wrakstukken. Olivia is de eerste die bijkomt. Ze voelt bij Pekka nog een zwakke hartslag. Omdat ze met de telefoon geen bereik heeft daalt Olivia af naar een visserskamp dat ze op de kaart heeft gezien. Net als het lijkt dat ze de bewoonde wereld zal halen wordt ze overvallen door een Spaans stel die haar vastgebonden achterlaten. 

Tom
Inmiddels is bij de superieuren van Olivia wel duidelijk dat ze vreselijk in gevaar is. Er wordt een reddingsactie op touw gezet en haar vroegere chef Mette en oud collega Tom melden zich om hulp te bieden. Het oude onderzoek naar Fredrik Kalma wordt heropend en de sporen leiden naar het Zweeds bedrijf waar Kalma een hoge functie had. Olivia is inmiddels weer boven water, een reddingshelikopter heeft haar gevonden. Ze is sterk genoeg om de leiding van het onderzoek naar Kalma en naar haar overvallers zelf te leiden. Het team kijkt naar verschillende invalshoeken, maar erg vlotten wil het niet.

Vertwijfeld
Als dan thuis de relatie met Lukas onder druk komt te staan, raakt Olivia langzaamaan vertwijfeld. Is ze echt sterk genoeg om dit alles te dragen? Kan ze zoveel sores het hoofd bieden? En juist op zo’n moment is de mentale hulp van Tom precies wat ze nodig heeft. Tom die zijn leven nu weer op orde heeft nadat hij in de diepste krochten van de maatschappij heeft verkeerd. Toen was zij er voor Tom, nu is hij er voor haar. 

‘Bevroren goud’ is een superspannende thriller met een zeer verrassende ontknoping. Sterke karakters, mooie verhaallijn en plot. Een echte aanrader in deze saaie coronadagen.

‘Kusje erop’ van Tijn Elferink en Rutger Verhoeff

“Bitter in de mond maakt het hart gezond, van op hoge hakken lopen wordt je incontinent, dik zijn is je eigen schuld, het weer is een voorspeller van pijnlijke gewrichten en walnoten zijn goed voor je hersenen”. De auteurs van ‘Kusje erop’ zijn op zoek gegaan naar de waarheid achter deze en 65 andere gezondheidsmythes. Elferink als gezondheidsjournalist en Verhoeff als huisarts. 

Bitter

Om op dat eerste terug te komen, bitter is eigenlijk een waarschuwingssein. Voor planten is het een verdedigingsmechanisme. Je zou dus denken dat het helemaal niet zo gezond is. Toch zijn er bittere planten / vruchten die we zijn gaan waarderen. Zoals cacao, olijfolie en koffie en thee. Die hoge hakken, daar zijn de geleerden nog niet over uit. Er is wel een standsverandering van de voeten die de activiteit van de bekkenbodemspieren zou kunnen veranderen. Maar of dat incontinentie tot gevolg heeft?!

Vierkante ogen
Zo gaan de twee auteurs zeventig mythes langs. Sommige mythes zijn al eeuwen oud, andere een stuk recenter. De vierkante ogen die je van televisiekijken krijgt, is zo’n nieuwe. Veel op een klein scherm turen heeft zeker (negatieve) invloed op het oog. Maar vierkant worden ze er echt niet van. Dik zijn is meestal niet je eigen schuld. Er zijn zoveel factoren die daarbij een rol spelen. Onder andere zelfcontrole. Je hebt pech als die niet goed ontwikkeld is. Toch ben je niet verloren. Met de tips van dit tweetal heb je in elk geval een goed begin. 

Kusje erop
De mythes worden volgens twee vaste patronen beschouwd. Een aantal wordt in één pagina afgedaan, andere krijgen een uitgebreide behandeling. Zoals het kusje erop. Dat hielp altijd, zeker toen we klein waren. Als we groter worden, wordt het vaak vervangen door wrijven. En ook dat helpt. Door op hetzelfde moment een ander gevoel te ervaren wordt de pijn minder. Er zijn drie theorieën hierover, elk even plausibel. 

Elferink en Verhoeff hebben grondig onderzoek gedaan, veel bronnen bestudeerd en ook Dr. Google geconsulteerd. Hoewel de laatste niet erg betrouwbaar is, zo zeggen ze zelf. Een prettige schrijfstijl en een humoristische toon maken ‘Kusje erop’ een plezierig boek om door te nemen.

‘Het lichtschip’ van Mathijs Deen

Lammert is in de jaren zeventig van de vorige eeuw kok op het lichtschip de Texel* dat voor de kust bij Den Helder ligt. Vier weken op, twee weken af.  Lammert  is als het lichtschip zelf, een baken in de keuken. Hij kookt lekker, is onberispelijk en bedient de bemanning op volgorde van dienstjaren. Het is de vaste regelmaat van de maaltijden die het saaie leven aan boord dragelijk maken. De bemanning is verantwoordelijk voor het lichtbaken, de misthoorn, noteert alle langsvarende schepen en doet metingen voor het KNMI. 

Onrust
Op een dag in juni voelt Lammert echter een onrust. Het begint met een schip dat veel te dicht langs de Texel vaart. Het lichtschip beweegt mee op de golf die wordt veroorzaakt. Vanaf dat moment verandert er iets in zijn hoofd. Op verlof thuis haalt hij weer eens het kookboek van zijn moeder tevoorschijn. Een kookboek gemaakt in een kamp in Indonesië. Waar hij samen met zijn moeder zat.  Eén recept springt eruit, het recept van het stoofvlees van een geitenbokje. Lammert gaat naar de plaatselijke boerin en vraagt naar een bokje. Hij krijgt het van haar. Gratis en voor niets. 

Stoofpot
Lammert smokkelt het bokje mee naar de Texel. Het is een vrolijk jong diertje, de jongste matroos geeft hem twee keer per dag de fles. Het bokje eigent zich het schip toe, overal is hij te vinden, van het ruim tot aan de stuurhut. Hij vertedert, maar zijn lot staat vast, hij zal eindigen in de stoofpot waar Lammert zo naar uit kijkt. 

Zee, zon, wind
Deen beschrijft in heldere, beeldende taal het leven op het lichtschip. Hoe velen in een eigen wereldje vertoeven als ze er aan het werk zijn. Hoe het geitenbokje de verhoudingen onderling doet veranderen. Het voelt alsof jezelf aan boord bent, je ruikt de zee, je voelt de zon en de harde wind laat je haar wapperen. 

*Een lichtschip is een lichtbaken op volle zee, op de plaats waar een vuurtoren zou moeten zijn, maar waar de bouw hiervan niet mogelijk is. Vaak liggen lichtschepen in de omgeving van zandbanken of andere voor de scheepvaart gevaarlijke gebieden. Lichtschepen kunnen zowel bemand als onbemand zijn.

‘De kaasfabriek’ van Simone van der Vlugt

Simone van der Vlugt viert haar vijfentwintigjarig schrijfjubileum met de roman ‘De kaasfabriek’. Niet een thriller maar een historische roman die eind negentiende en begin twintigste eeuw speelt. Wel een roman met een geheim, eigenlijk wel meer geheimen. In die zin valt er voor de lezer dus wel wat te gissen en te speuren. 

Erfenis
Lydia Oorthuys is nog jong als allebei haar ouders overlijden. Haar vader als laatste. Ze is enig kind, erft een aanzienlijk vermogen en grote huizen. Haar vader heeft het financieel gezien uitstekend gedaan. Ze behoren tot de welgestelden in Amsterdam, niet adellijk maar het scheelt niet veel. Met een aantal families is ze hecht bevriend, haar toekomst zal waarschijnlijk zijn dat ze op stand trouwt, kinderen krijgt en een rustig leven gaat leiden. 

Wilsonbekwaam
Maar Lydia wil dat niet. Ze heeft de ondernemingszin van haar vader geërfd. Als ze in zijn nalatenschap aantekeningen over de ontwikkeling van een kaasfabriek vindt, wordt ze enthousiast en gaat ermee aan de slag. Haar vader was al zover dat hij een bedrijfsleider op het oog had, Huib Minnes. Een kaasmakende boer in Purmerend met een uitstekende reputatie. 

Lydia trekt de stoute schoenen aan en gaat naar hem toe. Aanvankelijk is hij niet al te enthousiast. Wel over een kaasfabriek maar niet over het samenwerken met een vrouw. Zij is immers wilsonbekwaam, kan geen contracten tekenen. Toch weet Lydia hem over te halen en de eerste kaasfabriek in Noord Holland is een feit.   

Kapstok
Van der Vlugt maakt ‘De kaasfabriek’ de kapstok waar ze heel veel historische feiten en gebeurtenissen aan ophangt. Op een heel vanzelfsprekende manier komen zo de industrialisatie eind negentiende eeuw, vrouwenkiesrecht, sociale hulporganisaties, en in het tweede deel van het boek de Eerste Wereldoorlog met al zijn verschrikkingen langs. Ze heeft zich uitstekend gedocumenteerd, van veel zaken en personen wordt achterin het boek nadere uitleg gegeven en er is een uitgebreide bronnenlijst. Toch blijft het een heel plezierig boek om te lezen, je leeft mee met de hoofdpersonen, ook al kijk je met de ogen van de eenentwintigste eeuw naar de gebeurtenissen van toen. 

PS. De dame op het omslag is Simone van der Vlugt zelf.

‘Het huis van mijn moeder : een Egyptisch- Nederlandse familiegeschiedenis’ van Maria Farag

Maria Farag, telg uit een Egyptische koptische familie, groeit op in Nederland. Haar moeder Elham is in de jaren zestig als negentienjarige samen met haar zusje naar Nederland gekomen. Een oudere broer is hier dan al. Elham gaat aan het werk bij de Wereldomroep. Haar uitstekende kennis van het Engels en het Arabisch heeft haar de baan bezorgd. Hoewel Elham plannen had naar Canada door te reizen is het daar nooit van gekomen. Ze trouwt, krijgt kinderen, doet een doctoraal studie, werkt, kortom, ze gaat op in de Nederlandse samenleving. Maar zonder haar culturele achtergrond   en haar geloof te verloochenen. 

Grootvader

Maria is vooral nieuwsgierig naar haar grootvader, naar zijn beweegredenen  om al zijn kinderen aan te moedigen naar het buitenland te vertrekken. Niet één bleef er in Egypte. Was dat vanwege het geloof? Zag hij voor hen betere kansen buiten Egypte? Er zijn brieven van hem bewaard gebleven, vooral uit de tijd dat hij verliefd-verloofd was met Maria’s grootmoeder. Maar ook brieven die hij aan zijn dochter Elham schreef. Maria gaat ermee aan de slag. 

Assiut
De beste manier om antwoorden te vinden is door naar Egypte af te reizen en de familie te bezoeken. In haar jeugd is Maria vaak op vakantie geweest, dat is wezenlijk anders dan de zoektocht die ze nu gaat ondernemen. Tot Maria’s verbazing laat  Elham weten dat ze mee wil. Samen vertrekken ze eerst naar de familie in Assiut, een koptisch-christelijk bolwerk waar het verhaal van haar grootouders begon. 

Ze worden hartelijk onthaald. De familie is groot en rommelig. Er zijn oude buren, vrienden, kerken waar de familie kerkte of nog steeds komt. Er zijn veel mensen die herinneringen aan haar grootouders en moeder hebben. En wat zo mooi is, de meesten steken hun mening niet onder stoelen en banken. Er wordt vrijuit gesproken, over de kerk, over het geloof, over het bewind. 

Warm bad
Farag neemt de lezer zo mee op haar (her-)ontdekkingsreis door Egypte. Waar zij steeds meer waardering voor mens en land krijgt, neemt haar moeder afstand.  Als lezer krijg je een beeld voorgeschoteld dat mogelijk een aantal aannames onderuithaalt. Niet een rigide regime maar een warm bad met schurende randjes. Heel prettig om te lezen en heel geschikt om een mooie docureeks van te maken. Dus VPRO, kom maar op!

‘Het geheim van het Nachtegaalbos’ van Lucy Strange

Soms kom je een boek tegen waarvan je denkt dat veel mensen het zouden moeten lezen. Niet een nieuw boek, uitgekomen in 2017,  niet een actueel boek, ook niet een roman maar een kinderboek. Een debuut, ook nog eens. Maar zo prachtig, je blijft lezen! 

Henrietta
Het is 1919  als Henrietta met haar moeder en babyzusje vanuit Londen naar het platteland vertrekt. Ook juffie Jane, de kinderjuf gaat mee. Ze betrekken een huis niet ver van zee. Henrietta’s vader is voor zijn werk in het buitenland. Er is iets mis met haar moeder,  ze ligt almaar op bed, dokter Hardy komt om de haverklap en Henrietta wordt bij haar weggehouden.  Het heeft vast te maken met haar overleden broer Robert. Die is toen ze nog in Londen woonden gestorven. 

Verhuizing
Haar moeder is daarna ingestort, een verhuizing naar het platteland zou haar goed doen. Nu ze daar zijn probeert Henrietta de draad weer op te pakken. Maar ze mist haar broer zo vreselijk, soms lijkt het net of hij bij haar is. Dan hoort ze zijn stem en praat ze met hem. En ze mist haar moeder. Waarom wordt ze maar niet beter? Waarom komt de dokter zo vaak? Hoe komt het dat de dokter haar moeder wil laten opsluiten in een gesticht? Henrietta is ten einde raad. 

Sprookjeswereld
Op haar zwerftochten door het bos, komt ze een zwerfster tegen. Mot, zo noemt Henrietta haar, woont diep verscholen in de bossen in een woonwagen, niemand ziet haar, niemand kent haar. Alleen Henrietta heeft contact met haar. Niemand wil haar dan ook geloven als ze iets over Mot vertelt. Henrietta leeft in een sprookjeswereld, zo zegt de dokter. Het is vast een erfelijke vorm van krankzinnigheid. Het is ook beter als babyzusje Biggetje, wie geeft een kind zo’n krankzinnige naam!, een tijdje bij de dokter komt wonen. 

Ultieme poging
Alle pogingen van Henrietta om haar moeder en zusje te redden lijken tevergeefs. Tot ze, geïnspireerd door Mot en met instemming van Robert een radicale beslissing neemt. Daarbij krijgt ze uit onverwachte hoek hulp om in een ultieme poging haar moeder uit de handen van dokter Hardy en zijn handlangers te bevrijden. 

Van Lucy Strange is in 2020 een tweede boek verschenen: ‘Ons kasteel aan zee’.